Çanakkale Savaşı hakkında çekilen ilk film, Atatürk'ün de izlediği 'Tell England'

Oyuncular: Dennis Hoey, Fay Compton, Carl Harbord

Ernest Raymond'un 1922'de yayımladığı 'Tell England' adlı romandan aynı adla sinemaya uyarlanan filmde, Gelibolu'da savaşan iki gencin yaşadıkları hikâye edinildi.

'Tell England'ın yönetmenleri Anthony Asquith ile Geoffrey Barkas'ın Çanakkale Savaşı ile yakından ilgisi vardı. Asquith'in babası Herbert Henry Asquith, I. Dünya Savaşı sırasında Birleşik Krallık başbakanıydı. Barkas ise Çanakkale Savaşı'nda Suvla Koyu'nda savaşmıştı. Ayrıca filmin başrol oyuncularından Fay Compton'ın kardeşi Mackenzie Compton, 6 Ağustos 1915'teki Anafartalar Çıkarması'na katıldı.

88 dakikalık 'Tell England'ın çekimlerine 1930'un Mayıs ayında Malta'da başlandı. Gösterime 2 Mart 1931'de giren filmdeki çıkarma sahnelerinde İngiltere Ordusu'nun gemileri, silahları kullanılırken gerçek askerler figüranlık yaptı. Çekimler için ayrıca Malta Kalesi'nden gerçek top atışları da yapıldı.

Tell England', Türkiye'de 'Çanakkale 1914 - 18' adıyla gösterime girdi.

Atatürk, filmi 22 Ocak 1932'de İstanbul'daki Opera Sineması'nda izledi.

KAHRAMAN MEHMET (Türkiye - 1948)

Yönetmen: Kadri Ögelman

Oyuncular: Kadri Ögelman, Cemil Demirel, Necati Erkenegon, Güzin Gürler

'Kadir', Çanakkale Savaşı patlak verdiği sırada askerdir. Savaş başlayınca cepheye gönderilir. 'Kadir'in oğlu 'Mehmet' de seferberlik ilân edildiğinde eşine ve oğluna veda ederek orduya katılır. Savaşın en şiddetli anlarından birinde 'Kadir' ile 'Mehmet' birbirlerini aynı siperde yan yana bulur.

ÇANAKKALE ARSLANLARI (Türkiye - 1964)

Yönetmen: Nusret Eraslan - Turgut Demirağ

Oyuncular: Ajda Pekkan, Tanju Gürsu, Muzaffer Tema, Hulusi Kentmen

Çanakkale Boğaz'ı itilaf devletlerinden İngiliz kuvvetlerince kuşatılmıştır. Arıburnu'na çıkarma yapan İngilizler, içeri bölgelere ilerleme niyetindedir. Birçok cephede İngiliz taarruzları türlü fedakârlıklarla püskürtülür. Cephe arkasındakiler de bütün güçleriyle cephedekilere yardımcı olmaktadır. Bu sırada Türk donanmasından Mûavenet-i Milliye gemisi İngiliz donanmasından Goliath gemisini batırmayı başarır. Gösterilen bu fedakârlıklar zaferin uzakta olmadığının müjdeleyicisi olacaktır.

Ajda Pekkan'ın Türk askeri 'Mehmet'e âşık olan İngiliz hemşire 'Lora'yı canlandırdığı 'Çanakkale Arslanları'nda 10 bin gerçek asker, filmde figüran olarak rol aldı.

BİR MİLLET UYANIYOR / YA İSTİKLÂL YA ÖLÜM (Türkiye - 1966)

Yönetmen: Ertem Eğilmez

Oyuncular: Kartal Tibet, Münir Özkul, İhsan Yüce, Tugay Toksöz

Çanakkale Savaşı'nda 96'ncı Alay'ın komutanı olan 'Yüzbaşı Davut', kahraman askerlerini toparlamaya çalışır. Bir araya gelen 7 asker, köylüleri düşmana karşı örgütler. Köylülerle beraber düşmanın öncü birliğini yok ederler.

GALLIPOLI (Avustralya - 1981)

Yönetmen: Peter Weir

Oyuncular: Mel Gibson, Mark Lee

Bugüne kadar 6 kez Oscar'a aday gösterilen Peter Weir'ın yönettiği filmde I. Dünya Savaşı sırasında Avustralyalı iki sporcu genç, Anzak birlikleri safında Gelibolu'ya gönderilir.

3 milyon dolara çekilen 'Gallipoli', Türkiye'de 'Gelibolu', İtalya'da 'Gli Anni Spezzati', Almanya'da 'Gallipoli - An die Hölle Verraten' adıyla gösterime girdi. Filmin küresel hasılatı, 5 milyon 700 bin dolar oldu. Mel Gibson, kariyerinin 7'nci filmi olan 'Gallipoli'de oyunculuk ücreti olarak 35 bin dolar kazandı.

CHUNUK BAIR (Yeni Zelanda - 1992)

Yönetmen: Dale G. Bradley

Oyuncular: Robert Powell, Kevin J. Wilson, John Leigh

Film, beyazperdeye I. Dünya Savaşı sırasında Gelibolu'da bulunan Yeni Zelanda Sefer Kuvvetleri'nin bir parçası olan Wellington Alayı'nı yansıttı. Maurice Shadbolt'un 1982'de yazdığı 'Once on Chunuk Bair' adlı oyundan sinemaya uyarlanan film, gösterime 1992'nin Anzak Günü'nde girdi. (25 Nisan)

ÇANAKKALE 1915 (Türkiye - 2012)

Yönetmen: Yeşim Sezgin

Oyuncular: Şevket Çoruh, Bülent Alkış, Baran Akbulut

İzleyici Sayısı: 918.181

I. Dünya Savaşı başlayınca ülkede seferberlik ilân edilir. Eli silah tutan her erkek savaşa katılmaya başlar. Aynı köyde yaşayan 'Veli' ve 'Mehmet Ali' de beraber yola çıkarlar. İlk önce Çanakkale Deniz Savaşı'na katılan iki arkadaş, daha sonra Mustafa Kemal'in komutanı olduğu birliğe atanır.

ÇANAKKALE ÇOCUKLARI (Türkiye - 2012)

Yönetmen: Sinan çetin

Oyuncular: Haluk Bilginer, Yavuz Bingöl, Rebekka Haas

İzleyici Sayısı: 200.397

Avustralya asıllı İngiliz vatandaşı olan 'Kathrine', I. Dünya Savaşı'nın alevlendiği yıllarda İttihat ve Terakki'nin öne çıkan adamlarından 'Kasım Bey' ile evlidir. Bu evlilikten de 'Osman' ve 'James' adlı iki erkek çocuk dünyaya getirmiştir. Babaları 'Kasım Bey', 'Osman'ı ve 'James'i İngiltere'ye yollar. 'Kathrine' çocuklarından ayrıldıktan sonra rahat uyku uyuyamaz ve karabasanlar görmeye başlar.

ÇANAKKALE YOLUN SONU (Türkiye - 2013)

Yönetmen: Serdar Akar - Kemal Uzun

Oyuncular: Gürkan Uygun, Berrak Tüzünataç, Mahir Günşiray

İzleyici Sayısı: 670.925

Takvimler Nisan 1915'i gösterdiğinde I. Dünya Savaşı'nın en çetin cephelerinden biri olan Çanakkale'de işgalci güçler aylardır sürdürdükleri kuşatmadan hiçbir şey elde edememiş haldedirler. Anzak güçleri daha sonra kendi isimleriyle anılacak olan Anzak Koyu'nda mağlup edilmişlerdir. İçinde isimsiz kahramanlar 'Muhsin' ile 'Hasan' kardeşlerin de yer aldığı Hilal-i Ahmer cemiyetine mensup destek birliği, zorlu bir yol sonrası cepheye ulaşır.

SARI SİYAH (Türkiye - 2013)

Yönetmen: Levent Akçay

Oyuncular: Levent Akçay, Yusuf Güney, Burcu Binici

İzleyici Sayısı: 2.048

Trablusgarp ve Balkan savaşları bitmiş, Sarıkamış faciasının ardından da İngiliz ve Fransız donanması, Çanakkale Boğazı'na kadar gelmiştir. Bu nedenle seferberlik ilan edilir.

SON UMUT (Avustralya / ABD / Türkiye - 2014)

Yönetmen: Russell Crowe

Oyuncular: Russell Crowe, Olga Kurylenko, Yılmaz Erdoğan, Cem Yılmaz

İzleyici Sayısı: 1.278.278

Dünya Hasılatı: 38 milyon 200 bin dolar

Orjinal adı 'The Water Diviner' olan filmde Çanakkale Savaşı'nda kaybolan üç oğlunu arayan Avustralyalı bir babanın Türkiye'ye geldikten sonra yaşadıkları hikâye edinildi. Russell Crowe'un ilk yönetmenlik çalışması olan 'Son Umut'ta Yılmaz Erdoğan ve Cem Yılmaz'ın yanı sıra Salih Kalyon, Mehmet Emin Kabakçı, Mert Fırat ve Deniz Akdeniz de rol aldı.

'Son Umut', 9 dalda aday gösterildiği ACTA Ödülleri'nde 5 ödül kazandı. Onlardan biri de Yılmaz Erdoğan'ın kazandığı ödüldü.

SON MEKTUP (Türkiye - 2014)

Yönetmen: Özhan Eren

Oyuncular: Tansel Öngel, Nesrin Cavadzade, Hüseyin Avni Danyal

İzleyici Sayısı: 810.138

Gönüllü olarak Çanakkale'ye giden ve orada birbirleriyle tanışan 'Tayyareci Yüzbaşı Salih Ekrem' ile 'Nihal Hemşire', bir yandan savaşın zorlu şartlarında koştururken, diğer yandan da 'Fuat' adında kimsesiz bir çocuğu korumak için birlikte mücadele etmeye başlarlar. İngilizlerin bir hava baskınında 'Salih Yüzbaşı'nın ona yardımı sayesinde kurtulan kimsesiz çocuk 'Fuat', 'Nihal Hemşire'nin kanatları altına sığınarak, onların daha da yakınlaşmasına vesile olur.

TÜRK İŞİ DONDURMA

Yönetmen: Can Ulkay

Oyuncular: Erkan Kolçak Köstendil, Ali Atay, Şebnem Bozoklu

İzleyici Sayısı: 571.758

Avustralya'da yaşayan iki Türk, geçimlerini devecilik ve el arabasında dondurma satarak sağlamaktadır. Memleketlerinde savaş çıktığını öğrenen iki genç, Çanakkale'ye cepheye gitmeye karar verir. Ancak, yetkililer onların adadan çıkmasına izin vermez. Bunun üzerine de Avustralya'ya savaş ilan ederler.

MENDİLİM KEKİK KOKUYOR (Türkiye - 2020)

Yönetmen: Hüseyin Özden - Hakan Kurşun

Oyuncular: Mehmet Çevik, Wilma Elles, Hakan Devrim Göztepe, Tarık Bayrak, Devrim Yakut

Anadolu'da bir kasabada yaşayan 'Hasan’ ile amcasının oğlu 'Yusuf', 'Elif'e âşık olur. 'Elif'in gönlü de iki adamdan birine düşer ama bunun kim olduğunu kimseye belli etmez. Tam da bu sırada eli silah tutan tüm erkekler Çanakkale Cephesi'ne çağırılır. Cepheye gitmeden önce 'Elif'e açılmak isteyen 'Yusuf', genç kadına 'Hasan'ın başkasını sevdiğini belirterek ilanı aşk eder ve 'Elif'in 'Hasan' için işlediği kekik kokulu mendili gizlice alır.