Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
  • Habertürk Android Uygulaması
  • Habertürk iPhone Uygulaması
  • Habertürk Huawei Uygulaması

Ahmet KIVANÇ / GAZETE HABERTÜRK

Hazine Müsteşarlığı, 2013 yılında çıkarılan yasa uyarınca İzmit Körfez Geçişi’ni de kapsayan İstanbul-İzmir otoyoluna sağladığı “borç üstlenim” garantisini genişletti. Daha önce 2 milyar dolar olan “borç üstlenim” garantisi verilen kredi tutarı 4 milyar 956 milyon dolara yükseltildi.

Kamu Finansmanı Kanunu’na 2013 yılında ‘Borç üstlenimi’ başlıklı bir madde eklendi. Madde uyarınca, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler tarafından Yap-İşlet-Devret (YİD) modeli ile gerçekleştirilen ve tutarı asgari 1 milyar liranın üzerindeki yatırımlara, yurtdışından sağlanan kredilere Hazine tarafından ‘borç üstlenim’ garantisi veriliyor. Bir milyar liralık sınır, Sağlık Bakanlığı’nın hastane projeleriyle Milli Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) okul projelerinde 500 milyon lira olarak uygulanıyor. Yasa değişikliğinin yürürlüğe girdiği 2013 yılında Hazine tarafından Gebze’den başlayarak Orhangazi üzerinden İzmir’e kadar uzanacak otoyol ile İzmit Körfez Geçişi için sağlanan 2 milyar dolarlık krediye borç üstlenimi garantisi sağlandı.

Hazine, yeni imzalanan borç üstlenim anlaşması uyarınca İstanbul-İzmir otoyolu projesi için borç üstlenim garantisi verilen kredi tutarını yaklaşık 3 milyar dolar artırarak 4 milyar 956 milyon dolara çıkardı.

PROJENİN YÜZDE 78.5’İ

Yasaya göre, YİD projelerinde yatırım tutarının en az yüzde 20’sinin projeyi gerçekleştiren şirketlerin özkaynakları ile karşılanması gerekiyor. Borç üstlenim garantisi, özkaynak dışındaki finansmanı içeriyor. İstanbulİzmir otoyolu projesinin toplam proje maliyeti 6 milyar 312 milyon dolar. Hazine, son artırımla birlikte söz konusu projenin yüzde 78.5’i tutarında kullanılan krediye garanti vermiş oldu.

Bu garanti, görevli şirketin kusuru nedeniyle YİD sözleşmesinin feshedilmesi halinde projenin devlet tarafından devralınmasını, o tarih itibarıyla kalan borcun yüzde 85’inin hazine tarafından üstlenilmesini öngörüyor.

TOPLAM GARANTİ 8.2 MİLYAR DOLARA ULAŞTI

Hazine tarafından YİD projelerine sağlanan borç üstlenim garantileri son artırımla birlikte 8 milyar 234 milyon dolara ulaştı. Yasaya göre, Hazine’nin her yıl ne kadar borç üstlenim garantisi vereceği o yılki bütçe yasası ile belirleniyor. Üç yıldır bu rakam yıllık 3 milyar dolar olarak uygulanıyor. İstanbulİzmir otoyolu için sağlanan ek garantiyle hazine bu yılki borç üstlenim garantisi limitini doldurdu. Ancak, ihtiyaç duyulduğu takdirde Hazine’den sorumlu bakanın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu’nun limiti 6 milyar dolara kadar çıkarma yetkisi bulunuyor.

İHALESİ 2009'DA YAPILDI

İstanbul-İzmir otoyolunun 9 Nisan 2009 tarihinde yapılan ihalesini, Nurol-Özaltın- Makyol-Astaldi-Yüksel- Göçay Ortak Girişimi 22 yıl 4 ay yapım ve işletme süresi ile kazandı. 27 Eylül 2010’da imzalanan sözleşme 15 Mart 2013 tarihinde yürürlüğe girdi. Konsorsiyum projeyi tamamladıktan sonra 15 Temmuz 2035’e kadar işletecek. İhale yapıldığında tahmini proje bedelinin 6 milyar dolar olacağı açıklanmıştı.