O tazminat nasıl hesaplanır?

İş Kanunu uyarınca, mahkemece işe iadesine karar verilen işçiyi işe başlatmayan işverenin tazminat ödemesi gerekiyor. Kanun, işe başlatmama tazminatını işçinin en az 4 aylık, en çok 8 aylık ücret tutarında öngörüyor.

SORULARINIZ İÇİN: akivanc@haberturk.com

İş davalarına bakan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi ise iş yerindeki kıdemi 6 ay ila 5 yıl olan işçilere 4 aylık, 5 ila 15 yıl olanlara 5 aylık, 15 yıldan fazla olanlara 6 aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı ödenmesi yönünde içtihat oluşturdu. İş akdinin fesih sebebine göre işe başlatmama tazminatı 8 aya kadar belirleniyor.

İSTİNAF MAHKEMESİ KARARLARI ARASINDA UYUŞMAZLIK OLUŞTU

Yargıtay 4 Şubat 2026 tarihli (Esas No: 2026/1, Karar No: 2026 / 823) kararında, işe başlatmama tazminatının hesabında işçinin aynı iş yerinde daha önceki çalışmalarının dikkate alınıp alınmaması konusunda mahkemelerce verilen kararlar arasındaki uyuşmazlığı giderdi.

Yargıtay'ın kararına konu başvuru, emekli olduktan veya herhangi bir şekilde ayrıldıktan sonra aynı iş yerinde çalışmaya devam eden işçiler için verilen işe başlatmama tazminatları konusunda Adana bölge adliye mahkemesi hukuk daireleri arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi için yapıldı. İşe başlatmama tazminatı belirlenirken bazı hukuk daireleri emeklilik veya işten ayrılma öncesindeki hizmeti de dikkate alırken, bazıları dikkate almadı.

“TÜM ÇALIŞMALAR DİKKATE ALINMALI”

Kararlar arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi için yapılan başvuru üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kapsamlı bir değerlendirme yaptı. Kararda, işe başlatmama tazminatının iş güvencesi niteliğinde olduğuna dikkat çekildi. Bu tazminatın işçinin kıdemi, iş akdinin fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği kaydedilen kararda, şöyle denildi:

“Dairemiz 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatı belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır olan 8 aya kadar belirleme yapılabilmektedir. Uyuşmazlığın giderilmesi istenen bölge adliye mahkemesi kararlarında da bir kısım bölge adliye mahkemeleri işçinin işveren nezdinde geçen tüm süresini esas almış, bir mahkeme ise emeklilik sonrası çalışmanın yeni bir sözleşme olduğundan bahisle sadece emeklilik sonrası süreyi gözeterek işe başlatmama tazminatının miktarını ay bazında belirlemiştir.

Kanun işe başlatmama tazminatının ay bazlı belirlenmesine dair bir kıstas belirlememiş. Olabilecek en az ve en çok süreyi zikretmekle yetinmiştir. Dairemizin uygulamasına göre işe başlatmama tazminatı bakımından davacının kıdemine göre de değerlendirme yapıldığı, buna göre aynı işverenin yanında geçen sürelerin birleştirilmesi gerektiği hususu değerlendirilerek bir sonuca varmak gerekmektedir. Belirtilen nedenler ile fesih olsa dahi önceki hizmet süresinin, işe başlatmama tazminatı miktarının ay olarak belirlenmesinde dikkate alınmaması isabetsiz olacaktır.

Yapılan açıklamalara göre, başvuru konusu bölge adliye mahkemesi kararları arasındaki uyuşmazlığın, aynı işverenin iş yerinde geçirilen tüm sürelerin dikkate alınarak işe başlatmama tazminatı miktarının belirleneceği kabul edilmek suretiyle giderilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.”

Yargıtay kararı, sadece emekli olduktan sonra aynı iş yerinde çalışmaya devam eden işçileri değil, herhangi bir nedenle daha önce işten ayrılmış işçileri de kapsıyor.

İŞE BAŞLATMAMA TAZMİNATI BRÜT ÜCRETE GÖRE HESAPLANIYOR

Malum, kıdem tazminatında tavan uygulaması bulunuyor. İşçinin ücreti ne olursa olsun kıdem tazminatı, 6 ayda bir memur maaşına göre belirlenen tavanı aşamıyor. Kıdem tazminatı tavanı şu an 73.729,87 TL olarak uygulanıyor.

İşe başlatmama tazminatında ise tavan bulunmuyor. İşçinin brüt ücreti ne ise onun üzerinden ödeme yapılıyor. Bu nedenle işe başlatmama tazminatının kaç ay üzerinden ödeneceği işçi açısından önem taşıyor.