YakalaMASAK?!
13 yılda 10 binlerce şüpheli işlem bildirildi sadece iki dosyadan mahkûmiyet çıktı
MASAK kara paranın önlenmesi için 1997'de kuruldu. O günden bu yana toplam 9 bin 823 şüpheli işlem bildirimi olmasına rağmen sadece 2 davada mahkumiyet çıkarabildi. Bir davada da hakkında dava açılan şirket MİT'in Kıbrıs'ta kurduğu banka çıktığı için Yargıtay'dan döndü
Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu, 1997 yılında kara para ile mücadele için uzman bir birim olarak kuruldu. Ancak aradan geçen 13 yılda kurumun gösterdiği performans ve yargıdan dönen dosyalar ile MASAK adeta işlevsiz kaldı. Çünkü kurumu inceleyip suç duyurusunda bulunduğu ve sonuca ulaşan dava sayısı sadece iki adet. Oysa bu süre içinde çoğunluğu bankalardan olmak üzere MASAK'a tam 9 bin 480 şüpheli işlem bildirimi yapıldı. Bunların içinden 516'sı terörün finansmanı konulu şüpheli işlem bildirimiydi. MASAK 1997'Den bu yana asıl amacı olan kara para aklama suçlarıyla ilgili toplam 279 dava açtı. Bu davalardan 91'i ilk derece mahkemelerinde sonuçlandı. Bu davalardan 22 mahkumiyet kararı çıkmasına rağmen temyize giden davalardan sadece 1'isi MASAK lehine sonuçlandı. 2009'da da bir dava temyiz edilmeksizin kesinleşti. Böylece MASAK 13 yılda kara para aklama suçundan ancak iki kişiyi mahkum ettirebildi. 61 dava ise temyizde devam ediyor.
161 KİŞİ ÇALIŞIYOR
Kurumun faaliyet raporuna göre 65'i uzman ve yardımcıları olmak üzere toplam 161 kişi çalışıyor. Üstelik her geçen yıl kurumda çalışan sayısı da artıyor. 2003'te 113 olan çalışan sayısı o günden bu yana sürekli arttı. Kurumun 2009'da ağırlığı personel gideri olmak üzere 4.7 milyon lira gideri bulunuyor. Kurumun giderleri de yıldan yıla artarak ilerliyor. Kurum için harcanan para 2005'te 2.8 milyon liraydı. Üstelik kuruma Maliye'nin bir çok biriminden önemli oranda inceleme desteği de veriliyor.
BİRİ DE MİT'İN KURDUĞU ŞİRKET
Kurumun sonuçlandırdığı ancak yargıdan dönen dosyalardan birisinin ise Milli İstihbarat Teşkilatı'nın Kuzey Kıbrıs'ta kara para faaliyetlerini izlemek için kurduğu Merchant Bank olduğu ve bu davanın da Yargıtay'dan geri döndüğü öğrenildi. Dünya Bankası tarafından hazırlanan raporda Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC) kara para akladığı tespit edilip bildirilen First Merchant Bank'ın sahibi Hakkı Yaman Namlı'nın öldürülen MİT elemanı Tarık Ümit'in de ortağı olduğu banka aracılığıyla sahte finansal ürünler ve hizmetler pazarladığı, organize suç örgütleriyle bağlantılı olduğu ve bankayı kendi kara paralarını aklamak için kullandığı belirtiliyordu.
Hakkında Kadıköy Asliye Ceza Mahkemesi tarafından açılan davada, kara para aklamak suçundan mâhkum edilen Namlı'nın 5 milyon dolarına el konulmuştu. Ancak Yargıtay, karara dayanak oluşturan Mali Suçlar Araştırma Kurulu'nun 100 sayfalık raporunu yetersiz bularak kararı bozmuş ve Namlı delil yetersizliğinden beraat etmişti.
SAVCILARIN TALEPLERİ DÜŞÜYOR
MASAK'ın 2009 faaliyet raporuna göre savcılıkların inceleme taleplerinde her geçen gün önemli gerileme yaşanıyor. Öyle ki 2004 yılında 218, 2005'te 178 dosya savcılıklar tarafından incelenmişken bu sayı 2009'da 69'a kadar gerilemiş durumda. MASAK'ın inceleyerek dava açmaya gerek duyduğu dosya sayısında da önemli düşüler görülüyor. 2005'te MASAK uzmanlarının inceleyip aklama suçunu tespit ettiği ve cumhuriyet savcılıklarında dava açmaya gerek duyduğu bildirim sayısı 383'ken bu sayı geçen yıl ancak 135 olabildi. Bu nedenle tamamlanan dosya sayısı da önemli oranda düştü. 2005Te 283 olan tamamlanan dosya sayısı 2008'de 324'e kadar çıkmışken geçen yıl 152'ye kadar düştü. 2005'ten bu yana tamamlanan dosyalardan bin 8'i MASAK kapsamı dışında bulunurken 37'si hakkında suç duyurusu yapıldı 342 dosya ise incelemeye sevk edildi.
2009'DA ŞÜPHELİ BİLDİRİMİ PATLADI
Karapara aklamayla mücadeleye dönük şüpheli işlem bildirimlerinde geçen yıl patlama yaşandı. Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu'na (MASAK) 2009 yılında, son 5 yılın toplamından daha fazla şüpheli işlem bildirildi. 2009 yılında kurula iletilen yıllık şüpheli işlem sayısı, bir önceki yıla göre ikiye katlanırken, 2004-2008 dönemindeki şüpheli işlem toplamını da geride bıraktı. 2004-2008 döneminde MASAK'a 9 bin 652 şüpheli işlem bildirilirken, bu rakam sadece geçen yıl 9 bin 823 oldu.
Son 5 yılda terörün finansmanı konusunda da 513 şüpheli işlem bildirildi. Terörün finansmanıyla ilgili şüpheli işlem sayısı 2005 yılında 6, 2006 yılında 13, 2007 yılında 217, 2008 yılında 228, 2009 yılında ise 49 olarak gerçekleşti.
Rahim AK / HT Ekonomi