Kredi muslukları kapandı!

Sefer YÜKSEL / HT EKONOMİ

Döviz kuru ve faizlerde son yaşanan hızlı artış döviz borcu olan şirketleri zor durumda bırakırken, bankaların yeni dönem için önlemlerini aldığı ortaya çıktı. Özellikle doların 2.30 TL’nin üzerine fırladığı dönemde bankaların harekete geçtiği, kurumsal/ticari ve KOBİ kredileri tarafında döviz kredisi kullanan müşterilerine ‘stres testi’ uyguladığı öğrenildi.

BAZI BANKALAR YÜZDE 15-20’SİNDE SIKINTI GÖRDÜ

Adı geçen segmentlerdeki müşterilerine “Kur 2.50 TL olursa şirketin durumu ne olur” diye stres testi uygulayan birçok bankanın, söz konusu senaryoda bilançolarının ağır tahribata uğrayacağını öngördükleri şirketlere kredi musluğunu kapadıkları ifade ediliyor. Sektörde, bazı bankaların kurumsal/ticari ve KOBİ alanındaki müşterilerinin yüzde 15-20’si ile kredi alışverişini kestiği ve kullanılan kredilerini kapatmaya davet ettikleri gelen bilgiler arasında.

Benzer stres testini BDDK da önceki gün yayımlanan raporda uyguladığını açıklamış ve Nisan 2013’ten bu yana doların TL karşısında yüzde 28 değerlendiğine dikkat çekmişti. 2008’in son çeyreğinde küresel krizden dolayı TL’nin 1 yılda yüzde 30 değer kaybettiğini belirtmişti. O dönemde döviz kredisi kullananların yüzde 3.3’ünün sorun yaşadığını belirten BDDK, aynı stres testi Aralık 2013’e uygulandığında, kredilerin takibe dönüşüm oranının 1.1 puan yükselebileceğini ifade etmişti.

Ticarinin % 55’i KOBİ’nin %18’i döviz kredisi

BDDK verilerine göre, 2013 yılında toplam krediler yüzde 27.9 (164.4 milyar TL), yabancı para krediler ise dolar bazında yüzde 18.8 (21.9 milyar dolar) arttı. Aralık itibarıyla 367 milyar TL olan döviz ve dövize endeksli kredilerin ise yüzde 55.2’si ticari/kurumsal, yüzde 18.2’si KOBİ ve yüzde 0.4’ü ise bireysel kredilerden oluşuyor. Aralık 2013 itibarıyla yabancı para krediler ile dövize endeksli kredilerin toplam krediler içinde payı ise yüzde 33.9. BDDK’nın raporunda da döviz kurlarındaki artış ve oynaklığın kur riskine karşı korumaya sahip olmayan (diğer bir deyişle yeterli döviz varlıkları olmayan ya da koruma amaçlı türev işlem kullanmayan) kredi müşterilerini daha kırılgan hale getirdiğine dikkat çekiliyor.

BDDK 11.7 milyar TL’lik risk öngördü

BDDK raporunda, Nisan 2013’ten bu yana kurda yüzde 28’lik artış olduğunun altını çizerek, 2008’deki stres testini Aralık 2013’teki verilere uyarladı. Raporda, kredilerde yeniden yapılandırmalara izin verilmemesi halinde, 367.5 milyar TL tutarındaki yabancı para kredilerin, 11.7 milyar TL’sinin bir yıl içinde sorunlu hale gelebileceği belirtildi.