Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
  • Habertürk Android Uygulaması
  • Habertürk iPhone Uygulaması
  • Habertürk Huawei Uygulaması

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, merakla beklenen müjdeyi dün akşam saatlerinde açıkladı. Buna göre, Fatih Sondaj gemisi, Sakarya gaz sahasındaki Amasra -1 kuyusunda 135 milyar metreküplük yeni bir doğal gaz keşfi yaptı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamasına göre, Karadeniz'deki toplam gaz keşfi 540 milyar metreküpe ulaştı. Erdoğan, 17 Ekim 2020'de Zonguldak'ta Fatih sondaj gemisinde yaptığı açıklamada, Karadeniz'de bulunan doğalgaz rezervinin 320'den 405 milyar metreküpe yükseldiğini duyurmuştu.

Fatih Sondaj gemisinin doğal gaz keşfi, gözleri dünya doğal gaz piyasasına ve Türkiye'deki güncel duruma çevirdi.

TÜKETİM 2020'DE YÜZDE 7 ARTTI

İç pazardaki duruma bakılacak olursa, Türkiye'nin son 5 yıldaki en düşük doğal gaz ithalat rakamı 45 milyar metreküp seviyesinde. Türkiye'nin toplam kullandığı doğal gazın yüzde 98'i yurt dışından ithal edilirken, her yıl bunun faturası 13-15 milyar dolar arasında değişiyor.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) 2021 raporuna göre, yurt içinde üretim yapan toptan satış lisansı sahibi 9 şirket tarafından 2020 yılında 441.27 milyon Sm3 doğal gaz satışa sunuldu. Üretimi yapılarak satışa sunulan gaz miktarının 2019 yılına göre yüzde 6.88 azaldığı açıklandı.

İthalat rakamlarının da paylaşıldığı raporda, 2020 yılında 2020 yılında, 48.125,51 milyon Sm3 doğal gazın ithal edildiği, doğal gaz ithalatının 2019'a kıyasla yüzde 6.45 oranında arttığı belirtildi. 2020 yılında, ithalat yüzde 33,62’lik payla en fazla Rusya’dan yapılırken, 2020 yılında ayrıca, ilk defa Malkoçlar Giriş Noktası’ndan 12,043 milyon Sm3’lük spot boru gazı ithalatının gerçekleştirildiği açıklandı.

Raporda, 2020 yılında 15.078,35 milyon Sm3 LNG (Uzun Dönemli ve Spot) ithalatının yapıldığı, söz konusu miktarın toplam ithalatın yüzde 31,33'ünü karşıladığı vurgulandı. Yapılan açıklamaya göre, toplam LNG ithalatının yüzde 54,03’lük bölümü Spot LNG ithalatı olup, geri kalan kısmı BOTAŞ tarafından Cezayir ve Nijerya’dan ithal edilen uzun dönem sözleşmeli ithalat miktarı oluşturuyor. EPDK raporuna göre, Türkiye'nin 2020'deki doğal gaz ihracatı 2019 yılına kıyasla yüzde 24,28 oranında azaldı.

Öte yandan, 2020 yılında Türkiye'nin doğal gaz tüketimi 2019 yılına kıyasla yüzde 7.06 oranında artarak 48.261.352.140 Sm3 olarak gerçekleşti.

2020 yılında, 448,932 milyon Sm3 LNG, ulusal iletim şebekesi kullanılmadan doğrudan tüketiciler tarafından tüketilirken, söz konusu miktarın toplam ulusal doğal gaz tüketimi içindeki payı yüzde 0,93 olarak hesaplandı.

Rakamlar, keşfedilen toplam rezervin en az 10 yıllık ihtiyacı karşılayabileceğini gösteriyor.

EPDK verilerindeki 'Sm3' birimi standart metreküp olarak tanımlanıyor. Sm3, 15°C'de ve 1,01325 bar mutlak basınçta, 1 metreküplük bir hacim dolduran, su buharı içermeyen ve üst ısıl değeri 9155 Kcal olan doğal gaz miktarını ifade ediyor.

KÜRESEL TALEPTE ARTIŞ BEKLENTİSİ

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre ise, 2020'deki yüzde 4'lük bir düşüşün ardından, küresel doğal gaz talebinin 2021'de kademeli olarak iyileşmesi bekleniyor.

IEA'nın açıkladığı verilere göre, Asya Pasifik bölgesi, esas olarak Çin ve Hindistan'daki gazın gelişmesi nedeniyle önümüzdeki yıllarda artan küresel gaz tüketiminin yarısından fazlasını oluşturuyor. Öte yandan, IEA'nın açıkladığı tahminlere göre, önümüzdeki beş yıl içinde tüm bölgelerin doğal gaz üretimindeki büyümeye katkı sağlaması beklenirken, arzdaki net artışın yarısının Kuzey Amerika ve Orta Doğu'dan geleceği kaydediliyor.


DOĞALGAZ REZERVİNİN ÜLKELERE GÖRE DAĞILIMI

IEA'nın gelecek tahmini ise, küresel doğal gaz talebinin 2025'e kadar yıllık 4 trilyon 370 milyar metreküpü aşması yönünde. Ayrıca, 2019-2025 dönemi içinde küresel talepte yıllık yüzde 1.5 artış bekleniyor. Daha önceki tahminlerde ise bu oran yüzde 1.8 seviyesindeydi.

Yine IEA'nın açıkladığı tahminlere göre, 2020 kayıplarının çoğu 2021'de telafi edilecek olsa bile, Covid-19 krizinin doğal gaz talebindeki büyüme üzerinde daha uzun süreli etkileri olacak. Bu kapsamda, 2019-2025 döneminde yaklaşık 75 milyar metreküplük büyüme kaybına yol açması bekleniyor.

ÇİN'DE 109 MİLYAR METREKÜPLÜK REZERV BULUNMUŞTU

Dünyadaki son doğal gaz keşiflerine bakıldığında da, 21 Aralık 2020'de Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde 109 milyar metreküplük doğal gaz rezervi bulunmuştu. Söz konusu gaz keşif alanının, 156 kilometrekarelik bir alanı kapladığı ve rezervden günlük 610 bin metreküp doğal gaz ve 106.3 metreküp ham petrol çıkarılmasının beklendiği açıklanmıştı.

Dünyanın en büyük enerji tüketicisi olan Çin'in kuzeybatısındaki Uygur bölgesi, petrolün yanı sıra altın, platin, gümüş, uranyum ve kömür başta olmak üzere çok sayıda yer altı kaynağına sahip bulunuyor. Çin, Ekim 2019'da da özerk bölgenin güneyinde yaptığı arama çalışmalarında 115.3 milyar metreküplük doğal gaz rezervi bulmuştu.