Fransız Parlamentosu Yeni Kaledonya'da seçmen listesini genişletecek yasa tasarısını onayladı

Ulusal basında yer alan haberlere göre, Parlamentonun üst kanadı Senatoda ezici çoğunlukla kabul edilen yasa tasarısı, Fransız Ulusal Meclisinde de oylandı.

Meclisteki oylamada Yeni Kaledonya'daki bölgesel seçimlerde seçmen listesinin genişletilmesine ilişkin tasarı, 127'ye karşı 386 oyla kabul edildi.

Hükümet kanadı, aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) ve Sosyalist Partinin (PS) destek verdiği tasarıya solcu partiler ise "Hayır" dedi.

Hükümete göre tasarının onaylanması büyük bir ilerleme

Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, Ulusal Meclisin organik yasa tasarısını onayladığını duyurarak bunu "büyük bir ilerleme" olarak niteledi.

Yeni Kaledonya ile 1998’de imzalanan ve seçmen listesinin bu tarihten önce Ada’da doğanları kapsadığı Noumea Anlaşması'ndan sonra ilk kez listenin genişletildiğini belirten Lecornu, bağımsızlık yanlılarının Ada'da Fransız sömürgeciliğinin devamı niteliğindeki ve 1998’de sömürgecilikten arınma sürecinin öngörüldüğü anlaşmadaki hükümlere aykırı olduğu için karşı çıktığı bu tasarının onaylanmasını "Statüko, artık bir seçenek değil." ifadeleriyle savundu.

Organik yasa ile 1998’den sonra Ada’da doğan yaklaşık 11 bin kişiye oy hakkı tanınıyor

Organik yasa ile 28 Haziran'da Yeni Kaledonya’da yapılacak bölgesel seçimlerde 1998'deki Noumea Anlaşması'ndaki şartları sağlamayan ancak Ada'da doğan yaklaşık 11 bin kişiye oy hakkı tanınıyor.

Bağımsızlık yanlıları, sömürgecilikten arınma süreci ve kendi kaderini tayin hakkının öngörüldüğü Noumea Anlaşması'ndaki seçmen şartlarının "müzakere edilemez" olduğunu hatırlatıyor.

Yeni Kaledonya'da bağımsızlık yanlısı Kanak Sosyalist Ulusal Kurtuluş Cephesi (FLNKS) delegasyonu üyesi Emmanuel Tjibaou, organik yasa ile değil ancak Yeni Kaledonya üzerine yapılacak küresel bir anlaşma çerçevesinde seçmen listesinin açılmasına onay vereceklerini belirtmişti.

Yeni Kaledonya, 1998'de Noumea Anlaşması ile özerklik statüsü kazanmış ve anlaşmada yerli halkın kendi topraklarında azınlık statüsüne düşmesini önlemek için oy kullanma hakkı, 1998'den önce Ada'da ikamet eden kişiler ve onların çocuklarıyla sınırlandırılmıştı.

Hükümetin seçmen listesini genişletme girişimi bağımsızlık yanlılarını hareke geçirmişti

Noumea Anlaşması, Ada’da bağımsızlık konusunda bir dizi referandum yapılmasını öngörüyordu. Bu referandumların sonuncusu 2021’de yapılmış, bağımsızlık yanlıları Covid-19 salgını nedeniyle referandumu boykot etmişti.

Bağımsızlık yanlıları, “Hayır” kararının çıktığı referandum sonuçlarını, Fransızların seçimlere etkisi nedeniyle kabul etmemiş ve salgından uzak bir tarihte yeni oylama yapılmasını istemişti.

Fransız hükümeti, 2024'te seçmen listesini en az 10 yıldır Yeni Kaledonya'da ikamet eden yerleşimcileri kapsayacak şekilde genişletmeye yönelik anayasal girişimde bulunmuştu.

Bağımsızlık yanlıları, Fransız hükümetinin yerli halkın seçimlerdeki nüfuzunu azaltacak anayasal reform tasarısına karşı harekete geçmiş, Ada’da 13 Mayıs 2024'te başlayan bağımsızlık protestoları, güç kullanılarak bastırılmıştı.

Fransız güvenlik güçlerinin düzenlediği operasyonlarda 10'dan fazla kişi hayatını kaybetmişti.

Bougival Anlaşması imzalanmıştı

Fransa'nın Bougival kentinde 12 Temmuz 2025'te Yeni Kaledonyalı temsilciler ile Paris hükümeti arasında "Fransa bünyesinde özel statülü Yeni Kaledonya devletinin kurulmasını" öngören anlaşma imzalanmıştı.

Anlaşma ile Ada'da doğanlar ve burada 15 yıl boyunca kesintisiz ikamet edenlere seçimlerde oy kullanma hakkı tanınmıştı.

Yeni Kaledonyalı bağımsızlık yanlıları, yerli halkın taleplerini yansıtmadığı gerekçesiyle Bougival Anlaşması'na karşı çıkmıştı.

Ada'nın statüsüne ilişkin herhangi bir değişikliğin anayasal reform şartına bağlı olduğu Fransa'da Ulusal Meclis, 2 Nisan'da Yeni Kaledonya'nın kurumsal statüsüne yönelik reform tasarısını reddetmişti.