Yeni Parti'nin programı ve tüzüğü yayınlandı

CHP'den ayrılan 91 milletvekilinin kuruculuğunu yaptığı Yeni Parti'nin programı yayımlandı. Programda Altı Ok ve sosyal demokrat değerler temel alınırken parlamenter sisteme dönüş, kayyım uygulamasının sona erdirilmesi, İstanbul Sözleşmesi'ne yeniden taraf olunması hedefleri yer aldı. Yeni Parti'nin de tüzüğü yayımlandı. Milletvekili ve yerel seçim adayları için beş ayrı belirleme yönteminin düzenlendiği tüzükte, cumhurbaşkanı adayının seçmen yoklaması dahil dört yöntemden biriyle belirlenmesi öngörüldü. Belirli adaylıklar ve parti organları için yüzde 50 cinsiyet ile yüzde 25 gençlik kotası getirildi

Giriş: 25 Temmuz 2026 - 01:05 Güncelleme: 25 Temmuz 2026 - 01:38

Google’da haber kaynağınızı Habertürk olarak seçmek için tıklayın

CHP'den ayrılan 91 milletvekilinin kuruculuğunu yaptığı Yeni Parti'nin, "Ortak Gelecek İçin" başlıklı parti programı yayımlandı. Program; "Değişim Çağrısı", "Demokrasi, Yönetim ve Adalet", "Kalkınma ve Ekonomi", "Sosyal Devlet" ile "Dış Politika, Güvenlik ve Dirençlilik" olmak üzere beş bölümden oluştu.

Programın "Değişim Çağrısı" başlıklı ilk bölümünde, Türkiye'deki ekonomik ve siyasal düzen eleştirilerek, "Bu kara düzeni değiştireceğiz" ifadesine yer verildi. Yeni Parti'nin yalnızca yeni bir siyasi parti kurmak için değil, "Türkiye'de siyaseti, iktidarı, hayatın işleyişini ve Türkiye'nin kaderini değiştirmek için" yola çıktığı belirtildi.

Partinin iktidar hedefinin yalnızca yöneten kişilerin değişmesi anlamına gelmediği kaydedilen programda, "Devletin işleyişini, ekonominin önceliklerini, siyasetin dilini ve iktidarla yurttaş arasındaki ilişkiyi değiştirme iradesidir" denildi.

REKLAM

Programda partinin temel dayanağının, ulusal egemenliği esas alan Cumhuriyet'in kurucu felsefesi olduğu belirtildi. Mustafa Kemal Atatürk'ün bağımsız, demokratik ve egemen Türkiye idealinin partinin temel yol göstericisi olduğu ifade edildi.

Yeni Parti'nin cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve devrimcilikten oluşan Altı Ok'u benimsediği kaydedilen programda, partinin siyasal anlayışının çağdaş sosyal demokrat değerlerden beslendiği bildirildi.

Yeni Parti'nin yönetim sistemine ilişkin hedefleri arasında, kuvvetler ayrılığını esas alan parlamenter sisteme geçilmesi yer aldı. Meclis'in yasama ve denetim yetkilerinin güçlendirileceği, hükümetin parlamentoya karşı sorumlu ve denetlenebilir olacağı bildirildi.

Cumhurbaşkanlığı makamının tarafsız, birleştirici ve sembolik anayasal sınırlar içinde yeniden tanımlanacağı belirtilirken kadınların ve gençlerin siyasette eşit temsili için bağlayıcı mekanizmaların kurulacağı kaydedildi.

REKLAM

Programda, siyasi etik yasası çıkarılması, siyasetin finansmanının şeffaflaştırılması, seçim barajının düşürülmesi ve parti içi demokrasinin güçlendirilmesi hedeflerine de yer verildi.

Yerel yönetimlerin idari ve mali özerkliğinin güçlendirileceği, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı'nın tam olarak uygulanacağı kaydedildi.

Kesinleşmiş yargı kararı olmadan seçilmiş yerel yöneticilerin görevden alınmasına izin verilmeyeceği belirtilen programda, kayyım uygulamalarına son verileceği bildirildi.

Kent planlamasının bilimsel, ekolojik, sosyal ve katılımcı esaslarla yapılacağı ifade edilerek, "Kente karşı suç" kavramının hukuk sistemine kazandırılacağı kaydedildi.

Programda, Kürt sorununda kalıcı çözümün demokratik, eşitlikçi ve katılımcı bir düzenle sağlanacağı belirtilerek, "Terörün sona ermesiyle birlikte eşitlikçi, katılımcı, demokratik bir siyasi ve toplumsal düzenin kurulması ile Kürt sorununda kalıcı çözüm sağlanacaktır" denildi.

REKLAM

Ana dilin bir hak olduğu vurgulanarak, tüm yurttaşların ana dilini öğrenme, kullanma ve geliştirme hakkının sağlanacağı bildirildi. Doğu ve Güneydoğu Anadolu başta olmak üzere bölgesel eşitsizliklerin yoğunlaştığı bölgelerde özel kalkınma programlarının uygulanacağı kaydedildi.

Alevi yurttaşların taleplerine ilişkin olarak cemevlerinin ibadethane statüsünün yasal güvenceye kavuşturulacağı belirtildi. Madımak Oteli'nin ise toplumsal hafızayı güçlendiren kapsamlı bir "utanç müzesine" dönüştürüleceği bildirildi.

Ekonomi programının verimlilik temelli, adil, planlı, yeşil, dijital ve kapsayıcı bir kalkınma anlayışına dayandığı belirtildi. Devletin ekonomide düzenleyen, denetleyen, yatırım yapan ve stratejik alanlarda öncülük eden bir aktör olacağı kaydedildi.

Sanayi, tarım, enerji, teknoloji, eğitim, istihdam ve çevre politikalarını birlikte ele alacak ulusal planlama kapasitesi oluşturulacağı bildirildi. Kamu alımları ve teşvik sisteminin stratejik hedeflere göre yeniden düzenleneceği; yapay zekâ, robotik, biyoteknoloji, uzay teknolojileri ve ileri malzeme teknolojilerinin öncelikli alanlar arasında olacağı belirtildi.

REKLAM

Merkez Bankası'nın araç bağımsızlığının sağlanacağı, dolaylı vergilerin kademeli olarak azaltılacağı ve vergi sisteminin adalet temelinde yeniden düzenleneceği kaydedildi.

Kamu zararına yol açan garantili kamu-özel işbirliği modellerinin terk edileceği; köprü, otoyol ve altyapı yatırımlarında şeffaflık ile kamu yararının esas alınacağı ifade edildi.

Programda, Türkiye'nin İstanbul Sözleşmesi'ne yeniden taraf olacağı ve sözleşme hükümlerinin eksiksiz uygulanacağı bildirildi.

Kadınların siyasette ve karar mekanizmalarında eşit temsili için mevzuat değişikliği yapılacağı, pozitif ayrımcılık ve kota uygulamalarının güçlendirileceği belirtildi.

Kadın sığınakları, danışma merkezleri, cinsel şiddet kriz merkezleri ve 7 gün 24 saat hizmet verecek şiddet hattından oluşan bir mücadele mekanizması kurulacağı ifade edildi. ILO'nun çalışma hayatında şiddet ve tacizle mücadeleyi düzenleyen 190 sayılı sözleşmesinin yürürlüğe konulacağı kaydedildi.

Dış politikada Atatürk'ün "Yurtta Barış, Dünyada Barış" ilkesinin esas alınacağı belirtilerek, Türkiye'nin Batı İttifakı içindeki etkinliğinin güçlendirileceği bildirildi.

Avrupa Birliği üyelik sürecinin hızlandırılacağı, Gümrük Birliği Anlaşması'nın güncelleneceği; Avrupa Konseyi, Avrupa Birliği, AGİT ve NATO'daki etkinliğin artırılacağı kaydedildi.

Rusya, Çin ve diğer ülkelerle dengeli ve eşitlik temelinde ilişkiler geliştirileceği belirtildi. KKTC'nin siyasi eşitliği, egemenliği ve uluslararası hukuktan doğan haklarının savunulacağı ifade edildi.

YENİ Parti’nin 22 Temmuz 2026 tarihli tüzüğü yayımlandı. On kısımdan oluşan tüzükte; genel hükümler, üyelik, parti örgütü ve organları, adaylık yöntemleri, parti grupları, disiplin işlemleri, mali hükümler ile kadın ve gençlik kollarına ilişkin düzenlemelere yer verildi.

Tüzüğün içindekiler bölümünde 65 madde ve üç geçici madde yer aldı. Ancak “Partinin Tüzelkişiliğine Son Verme” başlıklı hüküm ile “Yürürlük ve Yürütme” başlıklı son hükmün ayrı ayrı “Madde 65” olarak numaralandırıldığı görüldü.

Tüzüğün dört maddeden oluşan “Genel Hükümler” kısmında partinin adı, amblemi, temel ilkeleri, amaçları ve siyasal yaşam anlayışı düzenlendi. YENİ Parti, tüzükte “Türkiye’nin demokrasi ittifakını kuran ve temsil eden çağdaş sosyal demokrat bir parti” olarak tanımlandı.

Partinin temel ilkelerinin Cumhuriyet’in ulusal egemenliği esas alan kurucu felsefesi ile Mustafa Kemal Atatürk’ün bağımsız, demokratik ve egemen Türkiye ideali olduğu kaydedildi. Altı Ok sayılarak; ‘Cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve devrimcilik’ten oluşan Atatürk ilkelerinin benimsendiği de bildirildi.

Tüzükte partinin; katılımcı demokrasi, hukuk devleti, insan hakları, sosyal devlet, kapsayıcı kalkınma, emeğin korunması ve “Yurtta Barış, Dünyada Barış” ilkelerini esas aldığı ifade edildi.

Partinin amacı; Cumhuriyet’in eşitlik, özgürlük ve adalet ideallerini geleceğe taşımak ve bu idealler doğrultusunda yeni bir toplumsal sözleşme oluşturmak olarak açıklandı.

Demokrasi ve yönetim alanında kuvvetler ayrılığına dayalı demokratik bir düzenin kurulması, temel hakların güvence altına alınması ve toplumsal barışın sağlanması amaçlandı.

Ekonomide üretim odaklı, eşitlikçi, adil, sürdürülebilir ve kapsayıcı kalkınma anlayışının benimsendiği; barınma, eğitim ve sağlık gibi temel hakların kamusal güvenceye alınmasının hedeflendiği kaydedildi.

Tüzükte siyasal eylem, “toplumun ortak yararı için yapılan onurlu bir toplum hizmeti” olarak tanımlandı. Parti görevlerine getirilecek kişilerin başarılı, dürüst, liyakatli ve yetkin üyeler arasından seçilmesinin ortak yükümlülük olduğu belirtildi.

Tüzüğün 33 ile 37’nci maddeleri arasındaki “Adaylık ve Aday Belirleme Yöntemleri” kısmında milletvekili, cumhurbaşkanı ve yerel seçim adaylarının belirlenmesine ilişkin esaslar düzenlendi.

Milletvekili adaylarının şu beş yöntemden biriyle belirlenmesi öngörüldü: Ön seçim, örgüt denetiminde ön seçim, aday yoklaması, örgüt denetiminde aday yoklaması ve merkez yoklaması. Hangi seçim çevresinde hangi yöntemin kullanılacağına, il örgütlerinin görüşü doğrultusunda Parti Meclisi karar verecek.

Ön seçimde adaylar, yargı gözetimi ve denetimi altında parti üyelerinin oylarıyla belirlenecek. Aday yoklamasına ise partide belirli görevlere seçilmiş üyeler katılacak. Merkez yoklamasında adaylar doğrudan Parti Meclisi tarafından saptanacak. Ön seçim veya aday yoklamasına katılanlar, daha sonra merkez yoklaması, merkez adaylığı ya da genel merkez kontenjanı için başvuramayacak.

Tüzükte, en az bir seçim çevresinin aday listesinin ilk sırasında engelli bir adaya yer verilmesi hükme bağlandı.

Partiye üye olmayan kişilerin milletvekili adayı olabilmesi ise Parti Meclisinin kararına bağlı olacak.

Bir kişinin en fazla üç dönem üst üste milletvekili seçilebileceği düzenlendi. Yasama döneminin yarısı tamamlanmadan seçimin yenilenmesi halinde bu dönem, üç dönem hesabına dahil edilmeyecek.

Ön seçim, örgüt denetiminde ön seçim ve aday yoklamasıyla belirlenen adaylar için dönem koşulu aranmayacak. Partinin milletvekili bulunmayan seçim çevrelerinde ise Merkez Yönetim Kurulunun önerisi ve Parti Meclisinin kararıyla üç dönem kuralı uygulanmayabilecek.

Cumhurbaşkanı adayının seçmen yoklaması, ön seçim, aday yoklaması veya merkez yoklaması yöntemlerinden biriyle belirlenmesi öngörüldü. Uygulanacak yönteme Parti Meclisi karar verecek. Seçmen yoklamasına seçmen kütüğünde kayıtlı seçmenler, ön seçime parti üyeleri, aday yoklamasına ise partide belirli görevlere seçilmiş delegeler katılacak. Merkez yoklaması yönteminin tercih edilmesi halinde cumhurbaşkanı adayını Parti Meclisi belirleyecek.

Yerel seçim adaylarının belirlenmesinde de ön seçim, örgüt denetiminde ön seçim, aday yoklaması, örgüt denetiminde aday yoklaması ve merkez yoklaması yöntemleri kullanılacak. Hangi seçim çevresinde hangi yöntemin uygulanacağına ilçe ve il örgütlerinin görüşü alınarak Parti Meclisi karar verecek. Merkez yoklamasında adaylar Parti Meclisi tarafından belirlenecek. Parti Meclisi, bu yetkisini bazı seçimler için il ve ilçe yönetim kurullarına devredebilecek.

Bir kişinin en fazla üç dönem üst üste belediye başkanı, belediye meclisi üyesi veya il genel meclisi üyesi seçilebileceği hükme bağlandı. Ön seçim ve aday yoklaması yöntemlerinin kullanılması halinde dönem koşulu aranmayacak.

Örgüt denetiminde ön seçim veya aday yoklamasıyla belirlenecek milletvekili, il genel meclisi ve belediye meclisi adaylıklarında yüzde 50 cinsiyet kotası uygulanacak. Aynı kota; Parti Meclisi, Yüksek Disiplin Kurulu, il ve ilçe yönetim kurulları ile il kongresi ve kurultay delegesi seçimlerinde de geçerli olacak.

Tüzükte gençlik kotası yüzde 25 olarak belirtildi. Kotanın alt dağılımı, 18-25 yaş grubu için yüzde 10 ve 26-40 yaş grubu için yüzde 15 olarak düzenlendi. Cinsiyet ve gençlik kotası özelliklerini birlikte taşıyan adaylar, her iki kotadan da sayılacak. Yeterli sayıda aday bulunmaması halinde seçimler mevcut adaylarla gerçekleştirilecek.

Geçici maddeye göre cinsiyet kotası ilk olağan kurultaya kadar yüzde 33 olarak uygulanacak. Oran, birinci olağan kurultayda yüzde 35’e, ikinci olağan kurultayda yüzde 40’a, üçüncü olağan kurultayda yüzde 45’e ve dördüncü olağan kurultayda yüzde 50’ye çıkarılacak.