Bir okurumuz, 2004 yılında tarım BAĞ-KUR’lusu olarak sigorta girişi bulunan ve 450 gün prim ödedikten sonra 2006 yılında vefat eden sigortalının eşinin, askerlik borçlanması yaparak 900 günle ölüm aylığı bağlatıp bağlatamayacağını sordu.
Emekli olmadan veya çalışırken ölen sigortalıdan dolayı ölüm aylığı bağlanabilmesi için, Emekli Sandığı (4/c) ve BAĞ-KUR (4/b) statüsünde en az 1800 gün prim ödenmesi şartı aranıyor.
SSK (4/a) statüsündekiler için ise en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup toplam 900 gün sigorta ödemiş olmak gerekiyor. BAĞ-KUR’lu hak sahiplerinin ölüm aylığı bağlatabilmesi için ölen sigortalının genel sağlık sigortası primi dahil, kendi sigortalılığından dolayı prim ve prime ilişkin hiçbir borcunun bulunmaması veya borcun ödenmesi zorunlu. Emekli Sandığı ve BAĞ-KUR sigortalılarının hak sahipleri, prim süresinin yetersiz kalması durumunda askerlik borçlanması yapabilirler.


Okurumuzun sorusundaki sigortalının hak sahibine ölüm aylığı bağlanabilmesi için 1800 gün prim ödenmiş olması gerekiyor. Askerlik borçlanması yapılsa bile 1800 güne ulaşılamayacağı için ölüm aylığı bağlanamaz.

DONDURULMUŞ SÜRELER İHYA EDİLEBİLİR

BAĞ-KUR’lu sigortalıların hak sahipleri, ölüm aylığı bağlatabilmek için daha önce borç nedeniyle dondurulmuş süreleri ihya ederek, o döneme ilişkin primi ödemek suretiyle aylık bağlatabilirler. Bunun için dondurulan sürenin tamamının primini ödemeye gerek yok. Sadece 1800 güne tamamlayabilmek için gerekli sürenin primini ödemek yeterli bulunuyor.
Şayet okurumuzun yakınının, bu şekilde dondurulmuş sigortalılık süresi varsa ve 1800 günü tamamlamaya yeterliyse hem askerlik borçlanması yapılabilir, hem de dondurulan sigortalılık süresinin primini ödeyebilir.

SSK’DA ÖLÜM AYLIĞI İÇİN BORÇLANMA YAPILAMAZ

SSK statüsündeki sigortalıların hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanırken, hiçbir borçlanma dikkate alınmıyor. Askerlik borçlanması  yapılsa bile SSK’lı sigortalının hak sahiplerine, 5 yıl sigortalılık ve 900 gün prim koşulu yerine getirilmediğinde ölüm aylığı bağlanamıyor. 900 prim gününde fiilen çalışılması gerekiyor.



ÖLÜM AYLIĞI NASIL PAYLAŞTIRILIR?

Ölen sigortalının dul eşine, yüzde 50 oranında ölüm aylığı bağlanır. Aylık bağlanmış çocuğu bulunmayan dul eşe ise herhangi bir işte çalışmaması veya kendi çalışmasından dolayı bir emekli aylığı olmaması durumunda ölen eşinin aylığının yüzde 75’i oranında aylık bağlanır. Anne-babasından dolayı yetim aylığı alanlar veya iş göremezlik geliri bağlanmış bulunanlar yüzde 75 oranından yararlanamaz.

YÜKSEK LİSANS YAPAN ERKEK ÇOCUK YETİM AYLIĞI ALABİLİR Mİ?

Evli olmayan kız çocuklarına, yaşına bakılmaksızın yetim aylığı bağlanır. Erkek çocukları ise 18 yaşına kadar alır. Lise ve dengi öğrenim görenlerde 20, yüksek öğrenim görenlerde ise 25 yaşına kadar aylık ödenir. Lisansı tamamlayıp yüksek lisans veya doktora yapan erkek çocuklar, 25 yaşına kadar aylık almaya devam eder.

YETİM AYLIĞI ALAN KIZLARA 24 AYLIK ÇEYİZ YARDIMI

Evlenen kız çocuklarına, 24 aylık tutarında çeyiz yardımı yapılıyor. Yetim aylığı 250 lira olan kız çocuğuna, “evlenme ödeneği” adı altında 6 bin lira çeyiz yardımı veriliyor. Çeyiz ödeneği alan kız çocuğu iki yıl içinde eşinden boşanırsa veya eşini kaybederse yeniden yetim aylığı bağlatabilmek için çeyiz yardımı aldığı tarihten itibaren 24 aylık sürenin dolmasını beklemek zorunda. Kız çocukları, bu bekleme döneminde Genel Sağlık Sigortası (GSS) hizmetlerinden yararlanırlar.