Mehmet Çalışkan

Sinemada izlediğim ilk film, 'Tarkan' serisinin ikinci filmi 'Tarkan: Gümüş Eyer'di.
Ertem Eğilmez'in yapımcısı olduğu filmi Mehmet Aslan yönetirken başrolleri Kartal Tibet, Bilal İnci, Reha Yurdakul ve İsveçli oyuncu Eva Bender paylaştı.

'Tarkan: Gümüş Eyer', 1970'de çekilmişti ama Mersin'de gösterime girmesi bir hayli zaman almıştı.
Henüz okula başlamamıştım.
Yazlık Halk Evi Sineması'nda tahta sandalyelerde karpuz çekirdeği çitleyerek izlediğimiz 'Tarkan: Gümüş Eyer', ilk sinema deneyimini yaşamamdan dolayı benim için özel bir yere sahip oldu.

Benim için özel bir yerde konumlanan bir diğer filmse ' İstanbul'un Fethi'...
TV'de izlediğim ilk filmdi.
Babam, bin bir uğraşla damdaki anteni kurmaya çalışırken aşağıya sesleniyordu; 'Yayın geldi mi?'...
Bayağı uzun süren 'Gelmedi baba' seslenişleri en sonunda yerini 'Yayın geldi baba. Büyüksün baba. En büyük baba sensin baba' cümlesine bıraktı.
Yayın karıncalıydı ama olsun.
Evimizde artık TV vardı.
'İstanbul'un Fethi'ni 3 kardeş, divana bardak gibi dizili bir halde annemin yaptığı sıkma ve babamın işten dönüşte koltuğunun altında getirdiği karpuz eşliğinde izlemiştik.

1951 yapımı 'İstanbul'un Fethi', Türk sineması için de özel bir konuma sahip.
O yıl, 37 yaşında olan Türk sinemasının en büyük prodüksiyonlu filmiydi.
O büyüklük de Türk Silahlı Kuvvetleri ile iktidardaki Demokrat Parti'den kaynaklanıyordu. 

Türk Silahlı Kuvvetleri'nden iki komutan, filmin çekimleri sırasında sette bulundu.

Osmanlı askerlerinin İstanbul'un surlarına akın ettiği sahnelerde büyük kalabalıklara gereksinim vardı.
İşte o büyük kalabalıklar, Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından kışlalardaki askerlerle sağlandı.
O dönemde yapımcıların öylesine büyük prodüksiyonların maliyetini karşılayacak kadar paraları yoktu.
Demokrat Parti, 'İstanbul'un Fethi'nin çekilebilmesi için yapımcı Murat Köseoğlu'na belli miktarda devlet yardımında bulundu.
O dönem bir film ortalama 20 - 30 bin ₺'ye çekilirken 'İstanbul'un Fethi'nin maliyeti tam tamına 95 bin ₺'ydi.

Fatih Sultan Mehmet, Şahi Topları'nın döküldüğü tophaneyi teftiş ediyor.

Türk Silahlı Kuvvetleri'nin figüran, Demokrat Parti'nin ise para yardımında bulunmasının nedeni İstanbul'un Fethi'nin 500'üncü yıl dönümünün 1953'e denk gelmesiydi.
Aydın Arakon'un yönettiği 'İstanbul'un Fethi' gösterime aslında 1953'te girecekti ama çekimler, Türk Silahlı Kuvvetleri ve Demokrat Parti'nin yardımlarıyla planlanan süreden çok daha önce tamamlandı.
Film, ülkede öyle büyük heyecan yarattı ki...
Kimsenin 2 yıl beklemeye tahammülü yoktu.
Çekimlerin tamamlandığı yıl, gösterime girdi. 

KİM, HANGİ KARAKTERİ CANLANDIRDI?
* Sami Ayanoğlu: Fatih Sultan Mehmet
* Turan Seyfioğlu: Ulubatlı Hasan
* Reşit Gürzap: Candarlı Halil Paşa
* Neşet Berküren: Zağanos Paşa
* Cahit Irgat: İmparator Konstantinos
* Müfit Kiper: Sarıca Paşa
* Cem Salur: Hızır Çelebi
* Eşref Vural: Mustafa
* Filiz Tekin: Fatma
* Sait Yaşmaklı: Molla Gürani
* Nubar Terziyan: Kostanzo

 

İstanbul'un surları, Doğu Roma İmparatorluğu döneminde İmparator II. Theodosius tarafından 408 - 450 yılları arasında yapıldı.
Marmara Surları: 9 KM
Haliç Surları: 5,5 KM
Kara Surları 7,5 KM
TOPLAM 22 KM  

7'nci padişah Fatih Sultan Mehmet'in 'Ya ben Konstantiniyye'yi alırım ya da Konstantiniyye beni' diyerek 29 Mayıs 1453'te İstanbul'u fethetmesiyle Osmanlı İmparatorluğu Fetret Devri'nden çıkıp yükselme devrine geçti.
İstanbul'un Fethi'nin dünya için önemiyse bir çağı kapatıp yeni bir çağı açmasıyla oldu.
Orta Çağ kapanıp Yeni Çağ açıldı.

Türk sineması böyle bir etkiye sahip İstanbul'un Fethi'ni 1951'den 2014'e kadar ikinci kez film haline getiremedi.
Türk sinemasındaki teknik yetersizlik ve pahalı prodüksiyon gerektirmesi ikinci bir filmin çekimleri için en önemli engeldi.
Tekniğe ve paraya sahip olan Hollywood da İstanbul fethiyle ilgilenmedi.   

Beyoğlu'nda Sabahattin Çetin'in, Mehmet Soyaslan'ın, Sinan Çetin'in, Kadri Yurdatap'ın ve Ferdi Eğilmez'in ofisleri, Beyoğlu Spor KulübüLokali ve Artistler Kahvehanesi benim için neredeyse her gün uğrayıp Yeşilçam'a ait anıları dinlediğim yerlerdi.
Buralardan çıkıp Beşiktaş'a doğru salınırken Gümüşsuyu'nda da iki ofise mutlaka uğrardım.
Biri Şükrü Avşar'ın diğeri ise Faruk Aksoy'un ofisi. 

Faruk Aksoy, zihninde birçok proje barındıran ve onların heyecanını büyük ölçekte yaşayan bir yapımcıydı.
Bir gün büyük bir projesi olduğunu, gerekli parayı bulduğunda hayalindeki o filmi mutlaka çekeceğini söyledi.
Ne yapsam da o gün projesi hakkında bilgi vermedi.
Başka bir gün ofisine uğradığımda yardımcısı Özlem Tunç'a 'Kızım getir şu sinopsisi. Beyefendi baksın. Bakalım böyle bir proje görmüş mü?' dedi.
Sonra sohbet başladı.
- Nedir bu?
- İstanbul'un Fethi'ni çekeceğim.
- Aaaa! Aydın Arakon'un 'İstanbul'un Fethi'nden yarım asır sonra yeni bir İstanbul'un Fethi filmi.
- Aaaa! izledin mi o filmi. O zamanın şartlarına göre çok iyi çekilmiş bir filmdi. Elbette bizimki çok daha iyi olacak.
- Öyle bir film için çok para lazım.
- Biliyorum, 'Recep İvedik'ten kazandıklarımla 'Fetih 1453'ü çekeceğim.  

Şahan Gökbakar ile Faruk Aksoy, 'Recep İvedik'in galasında...

'Recep İvedik' serisinin ilk iki filminde Faruk Aksoy ile Mehmet Soyaslan ortak yapımcıydı.
Serinin 3'üncü filminde Faruk Aksoy tek yapımcıydı. 

Serinin ilk filmi gösterime 22 Şubat 2008'de girdi.

RECEP İVEDİK (2008)
İzleyici Sayısı: 4.301.693
Hasılat: 30.172.530 ₺
RECEP İVEDİK 2 (2009)
İzleyici Sayısı: 4.333144
Hasılat: 33.493.326 ₺
RECEP İVEDİK 3 (2010)
İzleyici Sayısı: 3.326.084
Hasılat: 28.712.099 ₺
* Hasılatın tamamı yapımcının değildir. Hasılatın yarısı yapımcının diğer yarısı ise sinema salonu işletmelerinindir. Filme harcanan para çıkınca yapımcıya kalan para belli olur.  

Evet...
Fetih 1453'ün çekilmesini tamamen 'Recep İvedik' sağladı.

'Fetih 1453', Türk sinemasının en uzun sürede çekilen filmidir.
Faruk Aksoy, 'Recep İvedik'ten para kazandıkça 'Fetih 1453'ü çekti.
Parası bitince çekimlere ara verip bir sonraki 'Recep İvedik'in gösterime girmesini bekledi.
Bu durum, 'Recep İvedik' serisinin 3 filminde devam etti.
'İstanbul'un Fethi', 2007'de Faruk Aksoy'un 'Çekeceğim' fikrinden 5 yıl sonra gösterime girdi.

FETİH 1453 (2012)
İzleyici Sayısı: 6.572.618
Hasılat: 55.744.698 ₺
Faruk Aksoy'un yapımcısı ve yönetmeni olduğu 'Fetih 1453', 2012'de en yakın rakibine 3.869.377 izleyici farkı atarak yılın en çok izlenen filmi oldu.

KİM, HANGİ KARAKTERİ CANLANDIRDI?
* Devrim Evin: Fatih Sultan Mehmet
* İbrahim Çelikkol: Ulubatlı Hasan
* Dilek Serbest: Era
* Cengiz Coşkun: Giovanni Giustiniani
* Recep Aktuğ: İmparator Konstantinos
* Ender Alkan: Çandarlı Halil Paşa
* Sedat Merte: Zağanos Paşa
* Özcan Aliser: Sarıca Paşa
* Raif Hikmet Çam: Akşemsettin

Netflix, İstanbul fethine kayıtsız kalmayarak belgesel - kurgu dizisi türünde 'Rise of Empires: Ottoman'ı çekti.
Emre Şahin'in yönettiği, senaryosu Kelly McPherson'a ait olan 'Rise of Empires: Ottoman'ın ilk bölümü 24 Ocak'ta yayınlandı.
Kostantiniyye'nin düşüşünü ve Fatih Sultan Mehmet'i farklı bir açıdan ele alan 'Rise of Empires: Ottoman'ın danışmanlığını Celal Şengör ile Emre Safa Gürkan yaptı.

KİM, HANGİ KARAKTERİ CANLANDIRDI?
* Cem Yiğit Üzümoğlu: Fatih Sultan Mehmet
* Tommaso Basili
: İmparator Konstantinos
* Tuba Büyüküstün: Mara Hatun
* Damla Sönmez: Ana
* Osman Sonant: Loukas Notaras
* Tolga Tekin: II. Murad
* Ushan Çakır: Zağanos Paşa
* Selim Bayraktar: Çandarlı Halil Paşa
* Birkan Sokullu: Giovanni Giustiniani Longo
* Tansu Biçer: Orban
* Nail Kırmızıgül: Hızır Çelebi
* Eva Dedova: Catherine
* İlayda Akdoğan: Therma