ABD Başkanı Trump İran için verdiği süreleri defalarca erteledi: Bu kez son tarihi verdi mi?

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın bir anlaşmaya varması ya da Hürmüz Boğazı'nı açması için verdiği son tarihi pazartesiden salıya erteledi. Bu, daha önce de birkaç kez ertelenen sürelerin sonuncusu olurken, Trump anlaşma sağlanmaması halinde "cehennemin üzerlerine yağacağını" söyledi.

Trump'ın İran'a verdiği bir önceki son tarih 23 Mart'tı. Ancak sonraki haftalarda, sert tehditler, erteleme açıklamaları ve müzakerelerin iyi gittiğine dair ifadeler arasında gidip gelmesi nedeniyle bu tarih birkaç kez değiştirildi.

IRNA'nın pazartesi günü bildirdiğine göre İran, son ateşkes teklifini reddetti. Bunun hemen ardından Trump, İran'ın geri adım atmaması halinde sert bir uyarıda bulundu ve salı günü ABD Doğu Yakası saatiyle 20.00 (TSİ 8 Nisan Çarşamba 03.00) verdiği sürenin nihai olabileceğini ima etti.

"Hiç köprüleri kalmayacak. Hiç elektrik santralleri kalmayacak. Hiçbir şeyleri kalmayacak" dedi.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres ise sözcüsü aracılığıyla ABD'yi, sivil altyapıya yönelik saldırıların uluslararası hukuka göre yasak olduğu konusunda uyardı. Trump ise gazetecilere yaptığı açıklamada, bu tür saldırılarla savaş suçu işleme ihtimali konusunda "hiç endişe duymadığını" söyledi.

Trump'ın bir süredir İran'a verdiği bazı tarihler, tehditler ve sonrasında yaşananlar şu şekilde:

HÜRMÜZ BOĞAZI'NIN AÇILMASI TEHDİDİ

Trump, 21 Mart'ta Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda İran'ın "HİÇBİR TEHDİT OLMADAN Hürmüz Boğazı'nı TAMAMEN açmaması" halinde, 48 saat içinde ABD'nin İran'ın çeşitli enerji santrallerini vuracağını yazdı.

Bu süreye göre İran'ın 23 Mart akşamına kadar zamanı vardı.

Ancak son tarihe 12 saat kala Trump, iki ülke arasında çatışmayı sona erdirmeye yönelik verimli görüşmeler yapıldığını duyurarak askeri saldırıları erteledi:

"İRAN'IN ELEKTRİK SANTRALLERİ VE ENERJİ ALTYAPISINA YÖNELİK TÜM ASKERİ SALDIRILARI BEŞ GÜNLÜĞÜNE ERTELEME TALİMATI VERDİM" dedi ve bunun görüşmelerin başarısına bağlı olduğunu ekledi.

Böylece son tarih o haftanın sonuna ertelendi.

4 GÜN SONRA TEHDİTLERİNİ SERTLEŞTİRDİ

26 Mart'ta Trump, yine Truth Social’da tehditlerini sertleştirdi:

"Çok geç olmadan ciddiye alsalar iyi olur, çünkü o noktadan sonra GERİ DÖNÜŞ YOK ve hiç de güzel olmayacak!"

Ancak aynı gün daha sonra son tarihi 10 gün daha uzatarak 6 Nisan saat 20.00'ye çekti ve müzakerelerin "çok iyi gittiğini" söyledi.

30 Mart'ta ise çelişkili bir açıklama yaptı: Hem görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini söyledi hem de anlaşma "kısa sürede sağlanmazsa" saldırı kapsamını genişleteceğini belirtti:

"İran'daki bu 'güzel kalışımızı', tüm elektrik üretim tesislerini, petrol kuyularını ve Harg Adası'nı (ve muhtemelen tüm tuzdan arındırma tesislerini!) havaya uçurarak ve tamamen yok ederek sonlandıracağız" dedi.

Trump ifade ettiği "kısa süre"nin ne anlama geldiği belirsizdi ve son tarih yaklaşırken anlaşma sağlanamadı.

KÜFÜRLÜ VE SERT TEHDİTLER

Trump cumartesi günü yaptığı paylaşımda:

"İran'a anlaşma yapması ya da Hürmüz Boğazı'nı açması için on gün verdiğimi hatırlıyor musunuz? Süre doluyor, 48 saat içinde üzerlerine cehennem yağacak" dedi.

Son tarih yaklaşırken tehditlerini artıran Trump, pazar günü küfür içeren bir paylaşım yaparak süreyi bir kez daha uzattı:

"Salı günü İran'da 'Elektrik Santrali Günü' ve 'Köprü Günü' olacak. Benzeri olmayacak!!! Şu lanet boğazı açın yoksa cehennemde yaşayacaksınız" ifadelerini kullandı ve başka bir paylaşımda son tarihi saat 20.00 olarak netleştirdi.

Pazartesi günü ise bu sürenin son olduğunu ima ederek daha fazla uzatma yaptığını söyledi:

"Bütün ülke bir gecede yok edilebilir ve o gece yarın gece olabilir. Ordumuzun gücü sayesinde, yarın gece saat 12'ye kadar İran'daki her köprü yok edilebilir." dedi.

İRAN İLE DİPLOMASİDE SIRADA NE VAR?

Mısır'daki İran diplomatik misyonunun başkanı olan Mojtaba Ferdousi Pour, ABD'nin önceki müzakere turlarında iki kez saldırı düzenlemesi nedeniyle İran'ın artık Trump yönetimine güvenmediğini söyledi.

Associated Press'e konuşan Pour, "Yalnızca tekrar saldırıya uğramayacağımıza dair garanti verilirse savaşın sona ermesini kabul ederiz" dedi.

Görüşmelere dahil olan bölgesel bir yetkili ise sürecin tamamen çökmediğini belirtti:

"Her iki tarafla da hala konuşuyoruz" dedi.

İsrail'de yayın yapan Kanal 13 televizyonunda ise akşam haberlerinde, salı günkü son tarihe geri sayım yapan büyük bir dijital saat gösterildi.