Türkiye'nin pilotlara armağanı

26 Nisan 15 yıldır "Türkiye Pilotlar Günü" olarak kutlanıyor

Giriş: 26.04.2014 - 10:45 Güncelleme: 26.04.2014 - 10:46

Türkiye’nin ilk pilotu Mehmet Fesa Evrensev’in Türk semalarında ilk uçuşunu gerçekleştirdiği 26 Nisan tarihi, 15 yıldır “Türkiye Pilotlar Günü” olarak kutlanıyor. Ancak TALPA (Türkiye Havayolları Pilotları Derneği) geçtiğimiz yıl IFALPA’nın (Uluslararası Havayolu Pilotları Birlik Federasyonu) olağan kongresinde yaptığı teklif sonrası 26 Nisan, bu yıldan itibaren Dünya Pilotlar Günü olarak kutlanmaya başlandı. Bu yıl ilk kez uluslararası düzeyde kutlanacak olan Dünya Pilotlar Günü etkinlikleri, Türkiye’nin ev sahipliğinde İstanbul’da gerçekleşecek. Dün başlayan etkinliklerle ilgili ayrıntılı bilgiyi www.talpa.org’da bulabilirsiniz. Bugünün TALPA sayesinde “Dünya Pilotlar Günü” ilan edilmesi vesilesiyle, tarihe damgasını vurmuş büyük pilotları araştırdım. Bu çalışmayı yaparken pilotların yaşadığı dönemdeki atmosferi, zorlu şartları ve havacılığa katkılarını göz önüne aldım.

Vecihi Hürkuş; listedeki en önemli isimlerden biri olarak öne çıkıyor. Düşman uçağını hava muharebesinde düşüren ilk Türk pilot olan Hürkuş, Kurtuluş Savaşı’nın kaderini belirleyen keşif, destek ve taarruz uçuşlarını gerçekleştirdi. İyi pilotluğunun yanı sıra mühendis de olan astsubay Hürkuş, 1923’te Yunanlılardan ganimet olarak ele geçirilen motorları kullanarak ilk yerli uçağı imal etti. Pilot, VECİHİ K-VI adını verdiği uçağı 1925’te uçurdu. Ancak Hürkuş, bu ilk uçuştan dolayı cezalandırıldı. Bunun dışında, gerçekleştirdiği birçok faaliyetin önüne de ket vuruldu. Hürkuş, insanların Ay’a ayak basmak üzere dünyadan ayrıldığı gün 16 Temmuz 1969’da hayata gözlerini yumdu.

Kızıl Baron

Manfred Von Richthofen nam-ı diğer “Kızıl Baron” muhtemelen havacılık tarihinin en korku salan isimlerinden biridir. 1. Dünya Savaşı’nda birçok it dalaşına girip sağ çıkan ve 80’e yakın uçak düşüren Alman pilot, dönemin efsanesiydi. Can sıkıntısından uçağını kırmızıya boyayan Richthofen, bu renk sayesinde düşman üzerinde psikolojik baskı kurmuş ve “Kızıl Baron” lakabını almıştı. Pilotun uçağını gören bazı İngiliz pilotların savaşmadan kaçtığı söylenir. 21 Nisan 1918’de uçaksavar bataryasından açılan ateş sonucu ağır yaralanan Kızıl Baron, kan kaybına rağmen uçağını başarılı bir şekilde indirmeyi başardı. Pilotaj ustalığını son nefesinde bile gösteren Richthofen, inişten sonra hayata gözlerini yumdu.

Chesley Burnett Sullenberger, 15 Ocak 2009’da US Airways’e ait 1549 No’lu uçuşta, Airbus A320’nin kaptan pilotuydu. New York La Guardia Havalimanı’ndan kalkışını yaptıktan kısa bir süre sonra uçak, ağırlıkları 2.5 kg ile 6.5 kg arasında değişen Kanada kazı sürüsüyle çarpıştı. Uçağa çarpan kazlar, motorları devre dışı bırakınca Sullenberger, A320’nin mevcut irtifasıyla, ancak Manhattan’ın kenarında yer alan Hudson Nehri’ne iniş yapılabileceğini öngördü. Kaptan Sully ve kabin ekibi, böylece uçaktaki 155 kişinin hayatını kurtardı. Sullenberger, havacılık tarihinin en başarılı suya mecburi inişini (ditching) gerçekleştirdikten bir yıl sonra emekliye ayrıldı. Sully, şu an TV kanallarında havacılık güvenlik uzmanı olarak görev alıyor.

Uçağın icadından sonra dünyaca ünlü birçok pilot, hiç durmadan uçarak Atlantik Okyanusu’nu aşmayı denedi. Ancak bu pilotların hepsi okyanusta kayboldu. Bunu o zamanlar adı sanı pek duyulmamış 25 yaşındaki Charles Lindbergh başardı. Pilot, 21 Mayıs 1927’de New York’tan Paris’e hiç durmadan uçtu. Lindbergh’in bu transatlantik uçuşu, kamuoyunun havacılığa karşı şüpheciliğini kırdı. Bu uçuştan sonra sadece ABD’deki havayolu yolcu sayısı, 2 yılda yüzde 3 bin arttı. Lindbergh, ilk transatlantik uçuşu dışında birçok kıtalararası uçuşa daha imza attı. Bu uçuşlar Lindbergh’e “Yalnız Kartal” unvanını kazandırdı.

2. Dünya Savaşı’nda ABD Hava Kuvvetleri’nde uçak teknisyeni olarak görev alan Charles Elwood Yeager, savaş sonrası birçok uçağa test pilotluğu yaptı. Charles’ı diğer pilotlardan ayıran özelliği ise cesaretiydi. Yeager, 14 Ekim 1947’de ses hızını aşan ilk uçak Bell X-1’i uçurdu. Pilot, ilk uçuşta 13 bin 700 metre irtifada saatte 1225 km hızla seyretti. Yeager, ses hızını aşan uçuştan birkaç gün önce 2 kaburgasını kırmıştı. Chuck, görevin elinden alınmasından o kadar korkuyordu ki, durumu gizlemek için tedavi olmak üzere bir veterinere gitti. İlk uçuşunu yaralı halde gerçekleştirdi. Bu başarılı uçuş sonrası X-1 uçağının teknolojisinden faydalanılarak birçok uçak modeli geliştirildi.

Bu hafta ilk Türk kadın opera sanatçısı Semiha Berksoy’un kızı, akademisyen, oyuncu ve yönetmen Zeliha Berksoy; Airport’un konuğuydu. Berksoy’la yaptığımız söyleşide seyahatlerini, annesi Semiha Berksoy’un anılarını ve uçak yolculuklarını konuştuk. Yarın 16.15’te Habertürk TV’de bu keyifli sohbeti izleyebilirsiniz. Sohbetten birazcık ipucu vereyim...

“İlk olarak tek başıma eğitim için Berlin’e gittim. Hafta sonu Berlin’de her şey durur, pazar günü dükkânlar kapanır, şehir birdenbire boşalırdı. Sokağa çıkarsınız, sokakta kimse yoktur. Ailemi özler, çok hüzünlenirdim.”

“1991’de Moskova’ya gitmiştim. O zamanlar daha romantik, daha duygusal ve artistik bir Moskova vardı. 2008’de gittiğimde çok şaşırmıştım. Şehir bütün karakterini yitirmişti.”

“Terminallerde zaman geçirmeyi çok severim. Bu yüzden uçağa çok erken giderim. Pencereden aşağıya bakıp tarlaları, dağları izliyorum. Özellikle Karadeniz kıyıları dantel gibi, şaheser. Ayrıca yeni gittiğim bir şehre uçaktan bakmayı seviyorum.”