Yeni su planı

Türkiye’de su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi amacıyla hazırlanan Ulusal Su Planı (2026-2035) yürürlüğe girdi. Birinci Ulusal Su Planı (2019-2023) 2019 yılında yayınlanmıştı. Yeni plan; su kaynaklarının korunması, iklim değişikliğine uyum, su verimliliğinin artırılması ve bütüncül su yönetimi yaklaşımının güçlendirilmesi gibi kritik konulara odaklanıyor. Peki Ulusal Su Planı tam olarak ne sağlayacak? Su Politikaları Derneği Başkanı Dursun Yıldız planı şöyle değerlendirdi:

*Planda temel amaçlar olarak yer alan hususlar arasında hava bazlı sürdürülebilir yönetim yaklaşımının yaygınlaştırılması da mevcut. Planda, planın uygulanması ve izlenmesinin Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından koordine edileceği ve üst düzey koordinasyonunun da Ulusal Su Kurulu tarafından gerçekleştirileceği yer alıyor.

*Plan kapsamında 8 hedef, 31 strateji ve 141 eylem tanımlanmış. Planda tanımlanan 7 hedef sürdürülebilir su yönetimi vizyonu için önemli iken sekizinci hedef olan “Kurumsal ve yasal yapının güçlendirilmesi” hedefi bu vizyonun uygulamaya geçirilmesine yönelik çok daha önemli bir hedef olarak ortaya çıkıyor.

*Bu anlamda ikinci Ulusal Su Planımız su yönetiminin düzenlenmesi konusunda kararlılığımızı gösteren ileri bir adımdır.

*Ulusal Su Planında, suyun hangi temel politikalarla ve hangi anlayışla yönetileceği konusunda bir önceki planda da yer alan birçok hedef, strateji ve eylem yer almaktadır. Planın son bölümünde Hedef, Strateji ve Eylemler tablosunda verilen birçok sorumlu ve ilgili kurum ve kuruluş arasında yetki, görev ve sorumluluk alanı çakışması ve çatışması mevcuttur. Bunlar planda belirtildiği gibi Su Yasası Taslağının yasalaşması sonrasında çıkartılacak ikincil mevzuat çalışmaları ile düzenlenebilir.

* Planda Bütünleşik Su Yönetiminde Dijital Dönüşüm’ün ayrı bir başlık halinde ve çok kapsamlı bir şekilde ele alınması çok faydalı olmuştur. Bu kapsamda Ulusal Su Bilgi Sistemi, Ulusal Su Kaynakları Coğrafi Yönetim Sistemi ve Türkiye Sayısal Su Kaynakları Altlığı kapsamındaki çalışmalardan da söz edilmesi dijital dönüşümün önünü açacak önemli hususlar olarak değerlendirilmektedir.

* Planın iki yılda bir güncellenecek olması çok faydalı. Yeni planda, Ulusal Su Planı’nın uygulanmasının Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda yürütüleceği, planın uygulanma sürecinin Ulusal Su Kurulu tarafından izleneceği ve elde edilen sonuçlara göre planın iki yılda bir gözden geçirilerek güncelleneceği belirtilmektedir. Bu durum bir önceki ulusal su planının kapsama süresi ile yeni plan arasında yaklaşık 3 yıllık boşluk olduğu dikkate alındığında sürekliliğin sağlanması açısından olumlu olarak değerlendirilmelidir.

* Yeni Ulusal Su Planı, bir öncekinden daha kapsamlı, teknolojik gelişmeleri ve su yönetimindeki yenilikçi yaklaşımları daha çok dikkate alan ve Türkiye’nin su yönetimi konusunda kararlılığını gösteren bir plan olmuştur. Bu kapsamda planda belirtilen hedef, strateji ve eylemlerin birinci su şurasında alınan kararlarla uyumlu olması da yeni plandaki önerilerin katılımcılık özelliğini arttırmıştır. Ancak planda belirtilen hedef, strateji ve eylemlerin sistematik olarak gerçekleşebilmesi için özellikle havza ölçeğinde kurumsal bir sistem yapısı tanımlanmış değil. Planda Su Kurullarında alınan kararların ulusal ve yerel düzeyde uygulanması ve takibinin, Su Yönetimi Genel Müdürlüğünün koordinasyonunda su yönetiminde yer alan 11 bakanlığa bağlı kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacağı belirtilmiştir. Bu durum ne kadar iyi koordine edilirse edilsin su yönetiminde çok başlı çok parçalı yapının havza ölçeğindeki kararların etkin bir şekilde uygulanmasını zorlaştırabilecektir.”

Fotoğraf: İHA