Yargısız infaz tartışması
Usame bin Ladin'in öldürülmesiyle sonuçlanan operasyonun yasal olup olmadığı tartışmaları HABERTURK.COM'un ardından ABD'nin en büyük sitesinde!
Pazar günü Usame bin Ladin’in öldürülmesinin ardından dünya liderlerinin birbiri ardına tebrik ettiği ABD belki de ilk başta derin bir nefes almıştı. Fakat ilerleyen günlerde Beyaz Saray’dan Ladin’in son dakikalarına ilişkin gelen çelişkili açıklamalar, El Kaide liderinin ölümüyle sonuçlanan askeri operasyonun yasallığı konusunda soru işaretlerini arttırdı.
HABERTURK.COM’UN ARDINDAN ŞİMDİ DE HUFFINGTON POST
HABERTURK.COM’un hem uluslararası hukukçulara tartıştırdığı hem de uluslararası kamuoyunda yükselen tepkileri “Bin Ladin operasyonu yargısız infaz mı?” sorusuyla manşetlerine taşıdığı bu gündem, artık ABD’nin en büyük internet sitesinin de gündeminde.
Huffington Post, “Osama Bin Laden Dead: Was Killing The Al Qaeda Leader Legal?” yani “Usame Bin Ladin’in Ölümü: El Kaide Liderinin Öldürülmesi Yasal mıydı?” başlığıyla ABD’nin çok önemli isimlerine aynı soruyu tartıştırdı: Bin Ladin’in öldürülmesi bir yargısız infaz mıydı?
TARTIŞMAYI BEYAZ SARAY’IN ÇELİŞKİLERİ TETİKLEDİ
Bin Ladin’in ölümünün hemen ardından Beyaz Saray’dan yapılan ilk açıklamalarda “El Kaide liderinin silahlı olduğu ve bir ABD komandosuna silah doğrulttuğu, bu nedenle vurulduğu” bilgisinin yer aldığına dikkat çeken Huffington Post, operasyonun “yasallığının” tartışılmasının ise Beyaz Saray’dan bu açıklamaya yönelik gelen düzeltmeyle alevlendiğini yazdı. Revize açıklamasında ise Beyaz Saray, El Kaide liderinin ABD Deniz Komandosu (SEAL) tarafından vurulduğunda silahsız olduğunu itiraf etmişti.
ELEŞTİRİLERİN TEMELİ: SİYASİ SUİKAST YASAĞI
Huffington Post bunun ardından, insan hakları grupları, hukukçular ve akademisyenlerin, bin Ladin’in silahsızken öldürülmesinin yasa ihlali olduğuna yönelik tepkilerinin tırmanışa geçtiğine dikkat çekti. Bu tepkilerin temelinde ise ABD Hükümeti ve onun adına çalışanların “siyasi suikast” düzenlemesini yasaklayan ‘başkanlık emri’nin ihlal edildiği tezi vardı.
Bu çerçevede konuyu tartışmaya açan Huffington Post, insan hakları, hukuk ve akademi çevrelerinin en önemli isimlerine konuyu tartıştırdı. İşte o kilit görüşler…
PROF. NICK GRIEF: YARGISIZ İNFAZ
Kent Üniversitesi’nden Uluslararası Hukuk Profesörü Nick Grief, saldırının yasal bir süreç işletilmeden gerçekleştirilen yargısız bir infaz gibi göründüğünü söyledi.
İNSAN HAKLARI İZLEME KOMİTESİ BAŞKANI ROTH: BİN LADİN KENDİNİ ÖLDÜRTECEK NASIL BİR SORUN ÇIKARDI?
İnsan Hakları İzleme Komitesi Başkanı Kenneth Roth twitter hesabında “OBL’nin (Usame Bin Ladin) ABD kuvvetlerine ölümüne neden olabilecek nasıl bir sorun çıkardığı konusuna Beyaz Saray hâlâ bir açıklık getirmiş değil. İzaha muhtaç bir durum” yazdı.
Bu suçlamalar ışığında ABD’li Başsavcı Eric Holder, Senato Adalet Komitesi üyelerine Bin Ladin’e yönelik baskının ‘ulusal güvenlik’ kapsamında meşru yani yasal bir operasyon olduğunu söyledi. Holder, “O (Usame bin Ladin) 11 Eylül saldırılarını düzenleyen El Kaide Örgütü’nün başıydı. Bir düşman liderini hedef almak yasaldır” dedi.
“BİN LADİN SAĞ ELE GEÇİRİLMELİYDİ”
Buna karşılık eleştiriler özellikle “Eğer Usame bin Ladin silahsızsa SEAL yani Amerikan Özel Deniz Komandoları’nın hayatını tehdit eden nasıl bir problem yaratmış olabilir” ve “Bin Ladin sağ ele geçirilmeliydi” noktasında yoğunlaşmaya başladı.
SORU: BİN LADİN SİLAH DOĞRULTTU MU? CEVAP: ELLERİNİ KALDIRMADI
Huffington Post’un yazısına göre eğer gerçekten de bin Ladin ABD Güvenlik Personeli’ne ateş açmış olsaydı bu durumda bir çatışma hedefi haline gelmesi yasal olarak doğaldı. İsmi açıklanmayan bir yetkiliye CNN Televizyonu’nda “Bin Ladin herhangi bir ABD komandosuna silah doğrultmaya veya fiziksel saldırı uygulamaya çalıştı mı” sorusuna, “Ellerini kaldırmadı ve teslim olmadı” yanıtını verdi.
Beyaz Saray Sözcüsü Jay Carney de benzer şekilde, “Bin Ladin’in mukavemeti ateşli silah kullanmayı gerektirmeyecek seviyedeydi” açıklamasında bulundu.
OPERASYONUN DAYANAĞI: 18 EYLÜL 2001 TARİHLİ YETKİ
ABC Televizyonu, Obama Yönetimi’nin Usame bin Ladin’e karşı gerçekleştirdiği ve Ladin’in ölümüyle sonuçlanan operasyonun 18 Eylül 2001 tarihinde verilen Silahlı Kuvvetleri Kullanma Yetkisi’ne dayandırıldığına dikkat çekti. Bu yetkinin kapsamında ise ABD Başkanı’na 11 Eylül Saldırıları’nı planlayan veya uygulayan kişilere karşı tüm gerekli ve ölçüdeki gücün kullanma yetkisi veriyor.
RAFFI KHATCHADOURIAN: İKİ KİLİT NOKTA
The New Yorker yazarlarından Raffi Khatchadourian ise köşesinde, “Asıl hukuki soru işareti bin Ladin’in öldürülmeden önce silahlı olması veya silahlı, fiziksel bir mukavemet göstermiş olması değil. Asıl soru işareti Bin Ladin’in kimliğinin tetiğin çekilmesinden önce kesinkes tespit edilmiş olması ve Holder’ın ‘Bin Ladin’in teslim olma niyeti olduğuna dair hiçbir işaretin olmadığı’ yönündeki kesin açıklamaları. Bu ikisi birbiriyle çok daha ilgili (bağlantılı) durumlar. Eğer konuyla ilgili bir yasal soruşturma süreci yürütülecekse o halde bu iki mesele derinlemesine araştırılmalı” yazdı.