Beyaz eşya ihracatında düşüş

Türkiye Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği (TÜRKBESD), sektörün 2026 yılı ocak-eylül dönemine ilişkin göstergelerini paylaştı.

Arçelik, BSH, Dyson, Electrolux, Haier Europe, Midea Grup Türkiye, Miele, Samsung, Versuni (Philips) ve Vestel'in yer aldığı TÜRKBESD'in verilerine göre, yılın ilk dokuz ayında 6 ana ürün grubunda iç satışlar geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 2 geriledi.

Dış pazarlarda son yıllarda gözlemlenen düşüş eğilimi devam ederken ihracat yüzde 17 azalarak 12 milyon 637 bin 299 adet oldu. Üretim miktarı yüzde 11 düşüşle 19 milyon 773 bin 167 adede, toplam satışlar ise yüzde 12 azalışla 20 milyon 16 bin 756 adede geriledi.

Eylül ayında ise geçen yılın aynı ayına göre iç satışlar yüzde 16 artarak 973 bin 363 adede ulaştı. İhracat yüzde 13 azalarak 1 milyon 593 bin 29 adet olurken üretim yüzde 1 artışla 2 milyon 614 bin 418 adet olarak gerçekleşti. Toplam satışlar ise yüzde 4 gerileyerek 2 milyon 566 bin 392 adet seviyesinde kaydedildi.

Küresel beyaz eşya üretiminin yaklaşık yüzde 7'sini gerçekleştiren Türkiye, Avrupa'nın en büyük, dünyanın ise ikinci büyük beyaz eşya üretim merkezi konumunda bulunuyor. 2025 yılı itibarıyla yıllık 29 milyon adetlik üretim hacmine sahip sektör, 60 bin kişiye doğrudan, 600 bin kişiye dolaylı istihdam sağlıyor.

Geçen yıl 20,2 milyon adet ihracat gerçekleştiren sektör, küresel piyasalardaki rekabet gücünü artırmak amacıyla Ar-Ge, dijital dönüşüm ve yeşil dönüşüm yatırımlarını sürdürüyor.

İÇ PAZAR, SANAYİ İÇİN HAYATİ BİR KALDIRAÇ GÖREVİ GÖRÜYOR

Sonuçları değerlendiren TÜRKBESD Başkanı Alper Şengül, 2026 yılının üçüncü çeyreğinde iç pazar satışlarında hafif bir toparlanma eğilimi gözlemlediklerini belirtti.

Bu durumun pazarda kısa vadede olumlu bir etki yarattığını ancak piyasanın uzun süredir devam eden durgunluğunu ve ihracat pazarlarındaki kayıpları telafi etmeye yetmediğini ifade eden Şengül, "Küresel pazarlardaki daralma döneminde iç pazar, sanayinin ayakta kalabilmesi ve üretim gücünü koruyabilmesi için hayati bir kaldıraç görevi görüyor" dedi.

İç pazardaki toparlanmanın sürdürülebilir kılınması için kredi kartı taksit imkanlarının genişletilmesi gerektiğini belirten Şengül, yüksek faiz ve komisyon oranlarının da makul seviyelere çekilmesinin önem taşıdığını kaydetti.

DESTEKLEYİCİ TEDBİRLERİN HIZLA DEVREYE ALINMASINA İHTİYAÇ VAR

Sektörün öncelikli gündeminin ana ihracat pazarlarında kaybedilen rekabet gücünün yeniden kazanılması olduğunu vurgulayan Şengül, Türkiye beyaz eşya sektörünün üretiminin yaklaşık yüzde 70'ini ihraç eden küresel bir oyuncu olduğuna işaret etti.

Dış pazarlardaki kayıpların doğrudan toplam üretimi baskıladığını belirten Şengül, üretim hacmindeki daralmanın sektörün ölçek ekonomisinden kaynaklanan avantajını zayıflattığını ve uluslararası rekabet gücü açısından risk oluşturduğunu ifade etti.

Şengül, "Özellikle Çin'in düşük maliyet avantajıyla Avrupa pazarında hakimiyetini artırması, sürekli yükselen girdi maliyetleri ve finansman zorluklarıyla mücadele eden üreticilerimizin uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü baskılıyor. Bu koşullarda, çelik gibi temel girdilerde ilave maliyet yaratabilecek ticaret önlemlerinden kaçınılması, sektörümüzün rekabetçiliği açısından büyük önem taşıyor" değerlendirmesinde bulundu.

Türk beyaz eşya sektörünün dünyadaki öncü konumunu ve istihdam gücünü koruyabilmesi için maliyet yüklerini hafifletecek destekleyici tedbirlerin hızla devreye alınması gerektiğini kaydetti.

ENERJİ VERİMLİ ÜRÜNLERE TEŞVİK SÜRDÜRÜLEBİLİR BÜYÜMENİN ANAHTARI

İç pazarı sürdürülebilir biçimde destekleyecek yapısal adımlara da değinen Şengül, enerji verimli ürünlerin yaygınlaşmasını merkeze alan bütüncül bir yaklaşımın iç talebi canlandırmak ve sürdürülebilir büyümeyi desteklemek açısından etkili çözümlerden biri olduğunu belirtti.

Şengül, sektörün her geçen gün daha yüksek enerji verimliliği sağlayan, daha az enerji ve su tüketen ürünler geliştirdiğini ifade ederek, bu ürünlerin doğal kaynakların korunmasına ve karbon emisyonlarının azaltılmasına katkı sağladığını, tüketicilerin bütçelerini de desteklediğini kaydetti.

Tüketicilerin enerji verimli ürünlere erişimini kolaylaştıracak vergi indirimi, finansman desteği ve benzeri teşviklerin önemine işaret eden Şengül, bu adımların uzun vadede ülke ekonomisine ve ulusal enerji verimliliği hedeflerine katkı sağlayacağını vurguladı.

Şengül, Türkiye'nin ev sahipliğinde bu yıl Antalya'da düzenlenecek COP31 İklim Zirvesi'nin enerji verimliliğinin iklim hedeflerine ulaşmadaki rolünü vurgulamak açısından önemli bir fırsat sunduğunu belirtti.

ANTİ-DAMPİNG UYGULAMALARI İHRACAT REKABETÇİLİĞİ ÜZERİNDEKİ BASKIYI ARTIRIYOR

TÜRKBESD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz, yassı çelik ürünlerine yönelik yüksek vergiler ile artan girdi maliyetlerinin üreticilerin rekabet gücünü zorladığına dikkat çekti.

Yassı çeliğin beyaz eşya üretiminde önemli bir girdi kalemi olduğunu belirten Yavuz, "Bu ürünlere yönelik anti-damping uygulamalarının getirdiği vergiler, üretim maliyetlerimizi doğrudan artırırken ihracat pazarlarındaki rekabet gücümüzü de olumsuz etkiliyor" dedi.

Üretim ve ihracatta yaşanan daralmanın tek bir nedene bağlı olmadığını ifade eden Yavuz, küresel talebin zayıf seyri ve ihracat pazarlarındaki belirsizliklerin sektör açısından önemli zorluklar oluşturduğunu kaydetti.

Temel girdiler üzerindeki ilave maliyet yüklerinin mevcut koşulları daha da zorlaştırdığını belirten Yavuz, Türkiye'nin katma değerli üretim ve ihracat hedeflerini destekleyebilmesi için sanayinin maliyet yapısının öngörülebilir ve sürdürülebilir olması gerektiğini vurguladı.

GEKAP YÜKÜ SEKTÖRÜN ULUSLARARASI REKABET GÜCÜNÜ ZORLUYOR

TÜRKBESD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Fatih Özkadı da Geri Kazanım Katılım Payı'nın (GEKAP) üreticiler açısından önemli bir maliyet unsuruna dönüştüğünü belirtti.

Sektörün başlıca uluslararası rakiplerinde benzer nitelikte bir maliyet kalemi bulunmamasının Türk üreticiler açısından rekabet dezavantajı yarattığını ifade eden Özkadı, 2020-2025 döneminde sektörden tahsil edilen toplam GEKAP tutarının yaklaşık 250 milyon dolar seviyesinde gerçekleştiğini bildirdi.

Üretim ve ihracatta yaşanan kayıplar dikkate alındığında mevcut uygulamanın yeniden değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden Özkadı, GEKAP yükümlülüğünün geçici olarak kaldırılmasının veya birim tutarların en az yüzde 50 azaltılmasının sektörün rekabet gücüne katkı sağlayacağını belirtti.

GEKAP hesaplama modelinin beyaz eşya ürünlerinin özgün yapısını daha fazla dikkate alması gerektiğini ifade eden Özkadı, ürünlerin ağırlıkları ve uzun kullanım ömürleri bakımından diğer ürünlerden ayrıştığını kaydetti.

Özkadı, yalnızca ürün ağırlığını esas alan hesaplama yönteminin gerçek çevresel etkiyi ve geri kazanım maliyetlerini yeterince yansıtmadığını belirterek ürün bazında farklılaştırılmış, daha dengeli bir sisteme geçilmesini önemli gördüklerini söyledi.

GÜVENLİ SERVİS HİZMETİ İÇİN TÜKETİCİLERE RESMİ KANALLARI KULLANMA ÇAĞRISI

TÜRKBESD Yönetim Kurulu Üyesi Semir Kuseyri, beyaz eşya sektörünün üretimden satış sonrası hizmetlere uzanan geniş bir değer zinciri oluşturduğunu belirtti.

Türkiye genelinde hizmet veren 3 bin 500'ün üzerindeki yetkili servisin bu yapının temel unsurlarından biri olduğunu ifade eden Kuseyri, yetkili servis kimliğinin kötüye kullanılmasının tüketici mağduriyetlerine yol açabildiğine dikkat çekti.

Kuseyri, teknik destek veya onarım hizmetine ihtiyaç duyan tüketicilerin arama motorlarındaki sonuçlar yerine markaların resmi internet siteleri ya da Ticaret Bakanlığının servis.gov.tr adresi üzerinden yetkili servislere ulaşmalarını tavsiye etti.