Yok devenin nalı!
Fiyatı dudak uçuklatıyor. Şampiyon olan devenin fiyatı da katlanıyor
Ege, Akdeniz ve Marmara bölgelerindeki illerde yapılan geleneksel deve güreşlerine katılan şampiyon develerin, 100 ila 250 bin lira arasında alıcı bulduğu bildirildi.
Geleneksel deve güreşleri, turizmciler tarafından İspanya'daki boğa güreşlerine alternatif olarak gösteriliyor. Bir Yörük kültürü olan deve güreşlerinden elde edilen gelir, eğitim ve sağlık alanında kullanılıyor. Geleneksel deve güreşlerine, vatandaşlar da yabancı turistler de yoğun ilgi gösteriyor.
Muğla, Aydın, İzmir ve Denizli'de kış mevsiminde düzenlenen güreşlere, çevre il ve ilçelerden çok sayıda vatandaş, deve güreşlerini izlemek için geliyor. Güreşleri, üzerini naylon ile kapattıkları traktör ve kamyon kasalarında izleyen vatandaşlar, havanın güzel olduğu günlerde de alanda piknik yapıyor.
Güreşlere, valilikler ''Folklorik amaçlı ve güreşen hayvanlara eziyet edilmemesi'' şartı ile izin veriyor. Güreşlerde görev yapan urgancılar, hayvanların eziyet görme ihtimali ortaya çıkarsa anında devleri urganlar yardımıyla uzaklaştırıyor.
ŞAMPİYONLUK PRİMİ!
Yatağan Belediye Başkanı Haşmet Işık, AA muhabirine 12 yıldır Yatağan'da deve güreşi organize ettiklerine işaret ederek, şunları söyledi:
''Yatağan Deve Güreşi Festivaline her yıl Ege, Akdeniz ve Marmara'nın farklı kentlerinden katılım oluyor. Son yaptığımız güreşlere 140 deve katıldı. Güreşlere katılan develerin fiyatları 100 bin liradan başlıyor. Güreşlerde şampiyon olan devenin fiyatı artıyor. Yatağan'da 160 bin liraya satılan bir deveye şahit oldum. Güreşlerde, yenilen devenin fiyatı düşüyor. Başa güreşen develer 200 ila 250 bin liraya alıcı buluyor. Deve güreşi organizasyonu yapan kişiler, bu devleri isim isim bilir. Ege bölgesindeki en pahalı develer Aydın-Çineli Kamil Tuncer'in develeri. Bu develere 250 bin liraya alıcı çıktığını duydum. Bölgede 60 bin liraya satılan deve de var. Bu fiyata satılan devlerin kazandığı güreş sayısı çok az. 250 bin liraya alıcı bulan develer, en az 8-10 şampiyonluğu olan develer. Bu fiyatlar, sokaktaki insana şaşırtıcı gelebilir. Deve güreşleri organizasyonunda olanlar ise hangi devenin kaç paraya alıcı bulduğunu bilir.''
DAİRE FİYATINA ŞAMPİYON
Muğla'nın Yatağan ilçesinde, geçen hafta sonu 12'ncisi düzenlenen ve 140 devenin katıldığı deve güreşi festivaline 6. şampiyon devesiyle katıldığını anlatan Kamil Tuncer, AA muhabirine 10 yıldır deve güreşlerine ilgisi olduğunu anlatarak, ''Tuncer ve Savrandereli adlı develerim 10 yıldır yenilgi yüzü görmedi. Aydın'ın Çine ilçesinde yaşıyorum. Deve güreşlerine bir kültürü yaşatmak için katılıyorum. Develerin fiyatı güreş kazandıkça artar. Develerime lüks bir daire fiyatı teklif edildi. Önerilen para 250'şer bin lira. Bu kadar yüksek bir rakama develerimi satmayı düşünmüyorum. Sevgim nedeniyle develerimi asla satmayı düşünmedim. Güreşçi iyi bir devenin fiyatı 100 bin liradan başlıyor. Deve güreşlerinde en fazla 250 bin liraya satılan şampiyon deveye şahit olduk'' dedi.
Develerin bakımının önemine işaret eden ve 2 yıldır deve güreşlerine katıldığını anlatan Kamil Üver ise develerin ayda ortalama 500 lira masrafı olduğuna işaret ederek, ''Güreşecek develer günler öncesinden güreşlere hazırlanır. Develer, güreş öncesinde bakıcısı tarafından süslenir. Süsler özel olarak hazırlanır. Bir devenin süslenmesi en az 1-2 bin liraya mal oluyor. Devenin, sahadaki süs ve ihtişamı, sahibini gururlandırır. Bu gelenek bir Yörük geleneği ve asırlardır sürüyor'' dedi.
"BOĞA GÜREŞİYLE YARIŞIYOR"
Ege Bölgesi'nde yapılan deve güreşlerinin İspanya'da yapılan boğa güreşleri kadar ilgi gördüğünü anlatan ve güreşlere Balıkesir'den geldiğini anlatan Ahmet Uludağ, ''İspanya'daki güreşlerde boğalara eziyet ediliyor. Bizim yaptığımız güreşlere ise valilikler, 'Folklorik amaçlı ve güreşen hayvanlara eziyet edilmemesi' şartı ile izin veriyor. Güreşlerde görev yapan urgancılar, hayvanların eziyet görme ihtimali ortaya çıkarsa anında devleri urganlar yardımıyla uzaklaştırıyor. Balıkesir ve ilçelerinde yapılan güreşleri izlemeye gelen turistler de güreşler esnasında develere yaklaşımımızı takdir ettiklerini ifade ettiler'' dedi.
SADECE MUĞLA'DA 350 GÜREŞÇİ
Muğla Yörük Obaları Derneği Başkanı Orhan Akcan da develerin Yörüklerin kültüründe önemli bir yer tuttuğunu anlatarak, ''Deve güreşleri yaklaşık 700 yıllık geçmişi olan bir kültür. Bu kültün yaşatılması için her yıl, Yörük göçlerini canlandırıyoruz. Bu göçlerde, develeri de kullanıyoruz. Geçmiş yıllarda develer, Yörük göçlerinde yük taşımak amacıyla kullanılıyorlarmış. Deve güreşleri insanların bir araya geldiği önemli organizasyonlar. İnsanlar, güreşler esnasında uzun süre görüşmediği dostları ile bir araya gelme fırsatı buluyor. Güreşler toplumsal dayanışmaya da önemli katkı sağlıyor. Muğla'da farklı çiftliklerde yaklaşık güreş amaçlı bakılan 350 deve var. Özellikle Bodrum, Milas, Yatağan ve Fethiye'de güreş amaçlı deve yetiştiriciliği yapılıyor.'' diye konuştu.
MARAZ ALİ, DELİ YÜREK...
Yatağan'da düzenlenen deve güreşlerine katılan develer ilginç isimler taşıyor. Develerden bazılarının adları şöyle:
''Florida, Molla Ali, Menderes, Deli Yürek, Maraz Ali, Pargalı, Genç Yağız Efe, Kosvalı, Çılgın Bekir, Hırçın, Karaşahin, Çılgın Bomba, Çılgın Rambo, Alyazmalım, Sarı Zeybek, Yörük Beyi, Büyük Fatih, Savrandereli, Koca Bodrumlu, Orhan Bey ve Ceylin''
Türkiye'nin farklı ilçe ve beldelerinde yapılan deve güreşleriyle ilgili açıklanan takvime göre, yapılması kesinleşen güreşler şunlar:
''22 Ocak Ortaklar, 29 Ocak Köşk, 5 Şubat Yenipazar, 12 Şubat Kuyucak, 19 Şubat Nazilli ve Çine, 26 Şubat Bozdoğan''
AA