Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
  • Habertürk Android Uygulaması
  • Habertürk iPhone Uygulaması
  • Habertürk Huawei Uygulaması

Sosyal güvenlik sistemi 2008 yılında reforma tabi tutuldu. 8 Eylül 1999’dan sonra çalışmaya başlayan kadınlarda 58, erkeklerde 60 olan emeklilik yaşı 2036 yılından itibaren kademeli olarak artırılarak 2048 yılında 65 yaşa çıkartılacak. Reformla, çalışan başına emekli sayısını gösteren sosyal güvenlik sistemindeki aktif / pasif oranının da yükseltilmesi amaçlandı.

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun ( SGK) aralık ayı istatistiklerine göre, 2009 yılında 15 milyon 96 bin olan aktif sigortalı sayısı 12 yıllık dönemde 8 milyon 248 bin kişi artarak 23 milyon 344 bine yükseldi. Aynı dönemde SGK’dan gelir ve aylık alanların sayısı ise dosya bazında 4 milyon 2 bin kişi artarak 8 milyon 489 binden 12 milyon 491 bin kişiye yükseldi. (Merak edenler için not: Ölen sigortalıların dul ve yetimlerini de kapsayan ‘kişi’ bazında aylık veya gelir alanların sayısı ise söz konusu dönemde 9 milyon 174 binden 13 milyon 264 bine yükseldi)

SGK, 1 emekliye düşen çalışan sayısını gösteren aktif / pasif oranını aktif sigortalılar ve dosya bazında emekli aylığı alan kişi sayısına göre hesaplıyor. Buna göre, 2009 yılında 1.78 olan aktif / pasif oranı (1 emekliye karşılık çalışan sayısı),2017 yılında 1.95’e yükseldi. Sonrasında 2018’de 1.86’ya, 2019’da da 1.80’e düşen bu oran 2020 yılında 1.87’ye yükseldi.

Yıllara göre aktif sigortalılar ve emekli aylığı alanlar
200920102011201220132014201520162017201820192020 Aralık
AKTİF SİGORTALILAR15.096.72816.196.30417.374.63118.352.85918.886.98919.821.82220.773.22721.131.83822.280.46322.072.84022.000.96423.344.547
1- Zorunlu14.091.52715.245.93316.486.17817.451.30217.946.88018.829.86619.578.73119.099.02620.241.38920.093.78020.172.89121.064.613
Zorunlu 4/a, 4/b (Tarım Hariç),4/c13.061.37914.130.45415.351.84216.382.99817.007.90217.949.95118.766.85318.367.29419.511.17319.374.55219.542.66020.490.475
Tarım zorunlu (4/b)1.014.9481.101.1311.121.7771.056.852928.454864.468797.334717.876705.592696.175600.787547.075
Muhtar15.20014.34812.55911.45210.52415.44714.54413.85624.62423.05329.44427.063
2 - Çırak321.649349.581298.180306.617320.730359.948392.9081.170.080368.373341.659319.017346.624
3- Yurt dışı Topluluk35.93025.77832.86734.60034.98728.29729.92624.71021.59222.89921.00216.219
4 - Tarım (4/a-2925)178.541152.802124.91185.71762.98846.99640.61536.12550.60245.38441.10831.250
5- Diğer Sigortalılar441.907391.499331.017356.340401.076409.823445.366442.552462.452407.996364.434445.079
6-Stajyer ve Kursiyerler (*)27.17430.711101.478118.283120.328146.892285.681359.3451.136.0551.161.1221.082.5121.440.762
PASİF SİGORTALILAR
-Dosya8.488.8668.820.6949.274.7059.635.8069.893.77910.227.04710.808.16511.171.05911.418.72211.867.93112.214.54312.490.714
-Kişi9.173.7809.518.70410.015.07110.382.73210.595.96610.921.00111.384.26311.755.36512.154.14012.613.15112.977.71913.264.220
1 - Yaşlılık Aylığı Alanlar6.228.8166.473.4926.816.8067.065.8817.284.0367.504.3237.854.8908.121.4618.402.3148.729.7588.968.4629.133.884
2 - Malullük Aylığı Alanlar105.095107.346109.382112.241112.320116.241118.801120.923123.494124.936126.947124.602
3 - Vazife Malulü Aylığı Alanlar6.5436.6086.7116.8586.92111.53611.93912.17012.93413.50414.03914.381
4 - Ölüm Aylığı Alanlar (Dosya)2.044.7752.127.3732.233.9212.340.0012.376.3542.477.9002.700.3482.787.5242.748.3562.863.2742.963.0883.072.907
5 - Ölüm Aylığı Alanlar (Kişi)2.701.3202.796.3062.944.7683.057.4533.049.5223.142.3843.247.4483.343.2653.451.9293.576.0463.692.7883.813.421
6 - Sürekli İşgöremezlik Geliri Alanlar57.42258.49958.97960.65761.46762.17965.47770.08173.03575.65479.20980.891
7 - Sürekli İşgöremezlik Ölüm Geliri Alanlar (Dosya)46.21547.37648.90650.16852.68154.86856.71058.90058.58960.80562.79864.049
8 - Sürekli İşgöremezlik Ölüm Geliri Alanlar (Kişi)74.58476.45378.42579.64281.70084.33885.70887.46590.43493.25396.27497.041
Aktif / Pasif Oranı1,781,841,871,901,911,941,921,891,951,861,801,87

GERÇEK AKTİF / PASİF ORANI DAHA DÜŞÜK

Sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği için ideali 4 olan aktif / pasif oranı Türkiye’de 1.87 olmakla birlikte detaylara inildiğinde gerçekte çok daha düşük olduğu görülüyor.

SGK’nın hesaplamalarda dikkate aldığı aktif sigortalılar içinde çırak, stajyer ve kursiyerler de yer alıyor. Bu üç gruptaki kişilerin sayısı 2009’da 349 bin iken 2016 yılında hızla artarak 1 milyon 529 bin kişiye yükseldi. 2020 yılında ise bu gruptaki kişilerin toplam sayısı 1 milyon 787 bin kişi oldu. Bu kişiler için uzun vadeli sigorta kollarına prim ödenmiyor.

SGK’nın hesaplamasına dahil edilenler arasında isteğe bağlı sigortalılar, tarım işçileri ve yurt dışı topluluk sigortası ödeyenler ile yurt dışı borçlanması yapanlar da yer alıyor. Bu gruptakilerin de prim ödemeleri istikrarlı değil.

Söz konusu grupları dışarıda bırakarak çalışmasından dolayı “zorunlu sigortalı” olan kişilere göre hesaplama yapıldığında durum değişiyor. 2009 yılında 13 milyon 61 bin kişi olan zorunlu sigortalıların sayısı 12 yılda 6 milyon 973 bin kişi artarak 2020’de 21 milyon 64 bin kişiye ulaştı. 12 yıllık dönemde emekli aylığı alanların sayısının 4 milyon kişi arttığını hatırlatalım.

Zorunlu sigortalılar dikkate alınarak hesaplanan aktif / pasif oranı 2009 yılında 1.66 iken 2014 yılında 1.84’e yükseldi, 2020 yılında ise 1.69’a geriledi. 12 yıllık dönemde sadece 0.03 puanlık bir iyileşme sağlanabildi.

Zorunlu sigortalı çalışanlara göre aktif / pasif dengesi

200920102011201220132014201520162017201820192020 Aralık
AKTİF SİGORTALILAR15.096.72816.196.30417.374.63118.352.85918.886.98919.821.82220.773.22721.131.83822.280.46322.072.84022.000.96423.344.547
Zorunlu14.091.52715.245.93316.486.17817.451.30217.946.88018.829.86619.578.73119.099.02620.241.38920.093.78020.172.89121.064.613
PASİF SİGORTALILAR (Dosya)8.488.8668.820.6949.274.7059.635.8069.893.77910.227.04710.808.16511.171.05911.418.72211.867.93112.214.54312.490.714
Aktif / Pasif Oranı1,781,841,871,901,911,941,921,891,951,861,801,87
Zorunlu sigortalı / Pasif Oranı1,661,731,781,811,811,841,811,711,771,691,651,69


ZONGULDAK’TA EMEKLİLER ÇALIŞANLARI YÜZDE 12 AŞTI

SGK’nın yöntemiyle iller bazında yapılan hesaplamalara göre, aktif / pasif oranının en düşük olduğu il 0.89 ile Zonguldak oldu. Yer altında zor koşullarda çalışan kömür işçileri diğer çalışanlara göre daha erken emekli olabiliyorlar. Bunun da etkisiyle Zonguldak’ta 1 emekliye karşılık sadece 0.89 aktif çalışan bulunuyor. İldeki emeklilerin çalışanlara oranı 1.12 düzeyinde yer alıyor. Başka bir ifadeyle, emeklilerin sayısı çalışanlardan yüzde 12 daha fazla.

Zonguldak’ın ardından ikinci sırada yer alan Sinop’ta aktif / pasif oranı 0.92 düzeyinde bulunurken, bu ilde de emeklilerin aktif çalışanlara oranı 1.08 oldu.

Üçüncü sırada yer alan ve Zonguldak gibi madencilerin yoğun olduğu Bartın’da ise aktif / pasif oranı 1 olarak gerçekleşti. Bu ilde 1 emekliye 1 çalışan düşüyor.

ŞIRNAK'TA AKTİF / PASİF ORANI 6.70

Nüfusun genç, emekli sayısının az olduğu güneydoğu illeri aktif / pasif oranı en yüksek iller oldu. İlk sırada yer alan Şırnak’ta aktif / pasif oranı 6.70 (1 emekliye karşılık 6.7 çalışan) olarak gerçekleşirken, onu 5.26 ile Hakkari, 4.39’la Şanlıurfa, 4.18 ile Mardin izledi.

İllere göre sigortalı çalışanların emeklilere oranı
AktifAylık alanAktif/Pasif oranıAylık alanların çalışanlara oranı
Adana521.356318.7311,640,61
Adıyaman115.33451.8702,220,45
Afyonkarahisar181.378118.8891,530,66
Ağrı68.42819.0943,580,28
Amasya81.03272.3451,120,89
Ankara1.991.691994.7482,000,50
Antalya760.751361.8182,100,48
Artvin47.32535.8651,320,76
Aydın274.682232.3201,180,85
Balıkesir328.812289.9221,130,88
Bilecik70.41142.7921,650,61
Bingöl56.23317.2013,270,31
Bitlis61.55220.1313,060,33
Bolu96.66958.4901,650,61
Burdur68.14458.8541,160,86
Bursa983.510547.8151,800,56
Çanakkale157.044124.0551,270,79
Çankırı48.47934.9311,390,72
Çorum114.215101.1391,130,89
Denizli315.483219.4891,440,70
Diyarbakır301.71193.3813,230,31
Edirne109.46895.9841,140,88
Elazığ149.14879.8411,870,54
Erzincan57.99534.8511,660,60
Erzurum154.93776.8322,020,50
Eskişehir267.051186.5711,430,70
Gaziantep505.877164.2243,080,32
Giresun103.17895.7671,080,93
Gümüşhane28.56520.0601,420,70
Hakkari62.61111.9095,260,19
Hatay332.425185.4281,790,56
Isparta124.15884.3371,470,68
Mersin463.732260.0361,780,56
İstanbul5.649.5712.437.9392,320,43
İzmir1.368.884950.5991,440,69
Kars50.55722.2612,270,44
Kastamonu95.54174.8861,280,78
Kayseri372.580213.0361,750,57
Kırklareli109.76182.9061,320,76
Kırşehir51.72743.6861,180,84
Kocaeli718.849283.2082,540,39
Konya561.763310.3571,810,55
Kütahya143.236119.4081,200,83
Malatya195.761106.3201,840,54
Manisa412.953261.1721,580,63
Kahramanmaraş256.940106.4642,410,41
Mardin161.76438.6774,180,24
Muğla309.780192.4481,610,62
Muş61.00519.2793,160,32
Nevşehir78.89853.3921,480,68
Niğde81.62247.5011,720,58
Ordu162.079129.8111,250,80
Rize91.23672.5821,260,80
Sakarya291.319169.7271,720,58
Samsun315.923254.3081,240,80
Siirt60.90317.6423,450,29
Sinop49.05053.2070,921,08
Sivas142.759107.2451,330,75
Tekirdağ382.749170.0762,250,44
Tokat123.666103.1121,200,83
Trabzon197.323151.2731,300,77
Tunceli26.14611.0992,360,42
Şanlıurfa300.53368.4434,390,23
Uşak111.56378.6001,420,70
Van180.94648.5403,730,27
Yozgat89.19874.5091,200,84
Zonguldak138.165155.2520,891,12
Aksaray98.91952.8841,870,53
Bayburt19.29110.8571,780,56
Karaman70.14440.9481,710,58
Kırıkkale68.86550.3131,370,73
Batman123.98533.8173,670,27
Şırnak100.62415.0246,700,15
Bartın47.08647.3121,001,00
Ardahan21.0758.8472,380,42
Iğdır34.50012.6872,720,37
Yalova94.37147.3931,990,50
Karabük61.68351.5101,200,84
Kilis34.96812.7642,740,37
Osmaniye107.94160.2811,790,56
Düzce112.96065.1361,730,58

24 SAATGÜNÜN ÖZETİ
24 saat
24 saat günün önemli haberleri ve gelişmeleri