Tundra toprak nedir, özellikleri neler?
Yer kabuğunun en üst kısmında yer alan toprak; üzerinde bulunduğu ana kayanın belirli bir zaman içinde hem mekanik hem fiziksel olarak çözünmesi sonrası oluşmaktadır. Hava ve su ile birlikte canlılığın en temel üç yapı taşından bir tanesi olan topraklar; belirli değişkenlere bağlı olarak farklı türlere ayrılmaktadırlar. İçinde bulundukları iklim şartları, bitki örtüleri, üzerinde bulundukları kayaçlar gibi faktörlere bağlı olarak oluşan toprak çeşitlerinden bir tanesi de tundra topraklardır. Peki, tundra toprak nedir? Tundra toprak nerede görülür? Ayrıntılar içeriğimizin devamında…
Tundra iklimin hâkim olduğu coğrafyalara özgü bir toprak çeşidi olan tundralar, yılın çok büyük bir bölümünü donmuş bir halde geçirmektedirler. Bitki örtüsü açısından da oldukça fakir olan tundra toprak özellikleri nelerdir? Tundra toprak Türkiye’de ve dünyada nerede görülür? İşte, tüm detaylar…
Tundra Toprak Nedir?
Tundra toprak nedir sorusuna yanıt aramadan önce, toprak türlerinden kısaca bahsetmek yerinde olacaktır. Hem atmosfer ile yerküreyi hem de tatlı sular ile tuzlu suları birbirinden ayıran topraklar; çevresel faktörler, bitki örtüleri, kayaç yapıları gibi faktörlere bağlı olarak üç türe ayrılmaktadırlar. Zonal, azonal ve intrazonal toprak olarak isimlendirilen bu toprak türlerinin de her biri kendi içinde farklı toprak çeşitlerini ihtiva etmektedir.
Bugünkü yazımızın konusu olan tundra topraklar da zonal toprak ailesinin bir ferdi olarak öne çıkmaktadır. Bulunduğu iklim şartları ve bitki örtüsüne uygun olarak oluşmuş topraklar anlamına gelen zonal topraklar; bu iki özelliği sebebiyle yerli topraklar olarak da isimlendirilmektedir.
Peki, tundra toprak nedir? Tundra topraklar; Tundra ikliminin egemen olduğu Kuzey yarımkürede görülen bir toprak çeşididir. Özellikle 70 derece kuzey enlemleri çevresinde gözlemlenen bu toprak çeşidi, bitki örtüsü bakımında fakir olması sebebiyle çok fazla humusa ev sahipliği yapamaz. Buzların erimesi sonrası gevşekleşen tundra toprakların üzerinde liken adı verilen yosunlar da gözlemlenmektedir. Yılın büyük bir bölümü donuk halde bulunan bu topraklar hem bu sebeple hem de organik maddelerin azlığı sebebiyle tarıma elverişsiz topraklar arasında yer alır.
Tundra Toprak Özellikleri
Tundra iklimin hâkim olduğu Kuzey yarımkürenin kutuplara yakın kısımlarında gözlemlenen tundra toprak özellikleri şu şekilde sıralanabilir:
Tundra Toprak Dünyada Nerede Görülür?
Kuzey yarımkürede 70 derece enlemi etrafından gözlemlenen tundra toprakları; Avrupa kıtasının kuzey kıyıları, Kanada’nın kuzeyi, Kuzey Sibirya, Grönland Adaları’nın kıyılarında ve orta kuşak iklime sahip olan coğrafyalarda yer alan yüksek bölgelerde bulunmaktadır.
Tundra Toprak Türkiye’de Nerede Görülür?
Kuzey yarımkürenin kutuplara yakın olan bölgelerinde görülen bu toprak çeşidi, ülkenin iklim şartları, bitki örtüsü ve konumuna bağlı olarak Türkiye’de bulunmamaktadır. Türkiye’de en yaygın şekilde görülen toprak çeşidi Kestane Renkli Bozkır Toprakları’dır.