Değerli madenlerin çoğu neden Afrika'da? Afrika neden elmas diyarı olarak anılıyor?
Elmas ve altın gibi değerli minerallerin çoğunlukta olduğu Afrika kıtası, bu doğal zenginliğinden dolayı ve daha bilinmeyen birçok zenginliğe ev sahipliği yaptığı için de "karanlık kıta" olarak adlandırılıyor. Peki, Afrika elmas yönünden neden bu kadar zengindir?
Afrika, elmas madenleri bakımından oldukça zengin kaynaklar sunuyor. Kıtanın altında meydana gelen tektonik hareketler, elmas madenlerinin oluşmasını sağlıyor. İşte, özünde zengin, gerçekte ise fakir olan elmas madenleri ülkesi Afrika...
Afrika'nın Elmas Zenginliği
Afrika, elmas yatakları açısından son derece zengin olup, kıtadaki birçok ülke önemli elmas üreticileridir. Tahminlere göre Afrika, dünya elmas arzının yaklaşık üçte ikisini karşılamaktadır.
Üzerinde çeşitli malzemeler bulunan büyük bir pizza düşünün; ancak malzemelerin çoğu tek bir dilimde toplanmış olsun. Bu dilim, Afrika'nın elmas yataklarını temsil ediyor. Botsvana, Güney Afrika, Angola ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti, kıtadaki başlıca elmas madenciliği yapan ülkelerdir.
Acımasız bir tarih
Elmas yataklarının bolluğuna rağmen, elmas madenciliği ve ticareti sıklıkla sömürü, çatışma, toplu katliamlar ve insan hakları ihlalleriyle ilişkilendirilmiştir.
Ne yazık ki, tüm bunlar Afrika'nın elmas zenginliğinin karanlık yüzünün gerçekleri; zenginliklerin ışıltılı vaadini gölgeleyen tüyler ürpertici bir tarihtir.
Afrika'nın Elmas Zenginliklerinin Jeolojisi
Afrika kıtası, elmas zenginliğine katkıda bulunan geniş bir jeolojik tarihe sahiptir. Afrika'nın elmas açısından bu kadar zengin olmasında tektonik faaliyetler önemli bir rol oynamıştır. Tektonik levhaları, yapboz parçaları gibi işlev gören, zaman içinde gezegenin etrafında sürekli ve yavaşça hareket eden devasa kaya parçaları olarak düşünün.
Dünya'nın kabuğunu oluşturan tektonik levhalar burada tasvir edilmiştir. Çarpıştıklarında, devlerin çarpışması gibi, denizden nefes kesici dağların yükselmesine ve öfkeli yanardağların patlamasına neden olurlar. Tektonik faaliyetlerin elmas oluşumu için ideal koşullar yarattığı güney ve orta Afrika, kıtanın elmas açısından en zengin bölgeleridir.
Elmasların oluşum süreci
Elmaslar, yüksek sıcaklık ve basınçların karbonun kristalleşerek elmas yapısına dönüşmesine neden olduğu yerkürenin mantosunun derinliklerinde oluşur. Elmaslar daha sonra magma ve elmasları yüzeye taşıyan volkanik borular olan kimberlit boruları aracılığıyla yeryüzüne taşınır.
Kimberlit Boruları ve Elmas Oluşumu
Kimberlit boruları dünyanın birincil elmas kaynağıdır ve Afrika'da bol miktarda bulunurlar. Kimberlitler, magnezyum, potasyum ve elmas oluşumu için gerekli diğer elementler açısından zengin volkanik kayaçlardır. Dünyanın derinliklerinden gelen magma, kabuktan yukarı doğru yükselip yüzeyde patladığında bu borular oluşur.
Elmaslar, basınç ve sıcaklığın oluşumları için ideal olduğu Dünya'nın mantosunun derinliklerinde meydana gelir. Kimberlit magması patladığında, elmasları da beraberinde yüzeye çıkarır. Bu elmaslar daha sonra çevredeki kayada biriktiğinde elmas yatakları oluşur.
Elmaslar nasıl yüzeye çıkar?
Erozyon ve ayrışma, milyonlarca yıl boyunca yüzey katmanlarını aşındırarak sonunda elmasları ortaya çıkarır. Elmaslar daha sonra çıkarılır ve işlenir; böylece dünya çapında bilinen ve sevilen çarpıcı değerli taşlar ortaya çıkar.
Sonuç
Afrika'nın elmas zenginliği, kıtayı şekillendiren milyonlarca yıllık karmaşık jeolojik süreçlerin bir sonucudur. Bu elmasların sömürülmesi çatışma ve yoksullukla sonuçlanmış olsa da, onları yaratan jeolojik süreçlerin doğal güzelliğini ve mucizesini kabul etmeliyiz. Elmaslar, dünyanın doğal süreçlerinin inanılmaz gücü ve karmaşıklığının bir sembolüdür; ancak onları elde etmenin insani maliyeti unutulmamalıdır.
Kaynak: Scienceabc
