Çocuk eğitiminde bunları atlamayın, geç kalabilirsiniz! Çocuklar neden bu kadar hızlı öğreniyor, öğrenme kaç yaşında duruyor?

"SÜNGER" GİBİ OLDUKLARI DOĞRU

İngiltere'deki Chester Üniversitesi'nde erken çocukluk çalışmaları alanında kıdemli öğretim görevlisi olan Debbie Ravenscroft, "Çocukların sünger gibi olduğu ve yeni becerileri bir yetişkinden daha hızlı öğrenme gibi sihirli bir yeteneğe sahip olduğu yaygın bir düşünce tarzıdır, ancak burada bazı yanlış anlamalar var" dedi. "Bir çocuğun bilişsel gelişimi yaşla ilişkilidir ve doğal olarak çocuklar çoğu alanda kendilerinden yaşça büyük akranlarından daha kötü performans gösterirler. Bununla birlikte, genç olmanın avantaj sağladığı zamanlar vardır ve bu da ilk yılların etrafında kümelenir."

Bu avantaj büyük ölçüde nöroplastisiteden, yani beynin deneyimlere dayalı olarak bağlantılarını, yollarını ve kablolarını oluşturma ve değiştirme yeteneğinden kaynaklanmaktadır. Nöroplastisite, çocuklara alışkanlıkları, rutinleri, yaklaşımları ve eylemleri çok hızlı bir şekilde öğrenme - ve gerekirse unutma - kapasitesi veren şeydir. Bu yetenek, çocukların karşılaştıkları ya da deneyimledikleri şeylerin çoğunun yeni olduğu beşinci yaş gününden önce en sabit ve hızlı halini alır.

Ravenscroft, "Bu [hızlı öğrenme yeteneği], plastisite, yetişkinlerle deneyimleri, çevreleri ve biyolojik keşfetme dürtüleri dahil olmak üzere çeşitli alanlarla bağlantılıdır" dedi. "Çocukluk, çocukların zamanlarını yetişkinlerin daha sofistike yeteneklerini yakalamak için harcadıkları bir yerdir."

DİL ÖĞRENİMİ KONUSUNA DİKKAT ÇEKİLDİ

Ravenscroft, özellikle dil ediniminin, çocukların yetişkinlere göre genellikle büyük bir avantaja sahip olduğu bir alan olduğunu belirtti. Bunun nedeni büyük ölçüde "bebeklerin kendi ana dillerinde kullanılan ritim ve seslere uyum sağlayabilmeleri ve bu nedenle dört yaşına kadar yetkin ve akıcı konuşmacılar haline gelebilmeleridir." Ravenscroft, bu yeteneğin küçük çocukların ikinci veya üçüncü bir dili kolaylıkla öğrenmelerine yardımcı olabileceğini söyledi.

DİL EDİNİMİ ÇOK DAHA HIZLI GELİŞİYOR

Nisan 2022'de Perspectives on Psychological Science dergisinde yayınlanan bir araştırma makalesinde yazarlar, "insan bebeklerinin, daha büyük çocukların ve yetişkinlerin kaçırdığı dilsel bilgileri görerek ve duyarak doğduklarını, ancak çevrelerinde daha fazla deneyimle bu yeteneklerini kaybettiklerini" öne sürüyorlar. Dahası, bebekler "dünyadaki tüm dillerde kullanılan konuşma seslerini ve tonlarını ayırt edebilir, bu da onları içine doğdukları dilsel ortamdan bağımsız olarak tüm girdilere açık hale getirir."

Dil ediniminde zaman önemli bir değişkendir. Ravenscroft, "Örneğin, bir çocuk ergenlik çağına kadar dilin belirli ses yönlerine maruz kalmazsa, bunlar arasında ayrım yapmak imkansız hale gelir" dedi.

DOĞUMDAN ERGENLİĞE BİLİŞSEL ESNEKLİK

Araştırmalar, doğumdan ergenliğe kadar çocukların hem nöroplastisiteleri hem de "bilişsel esneklikleri" ya da iki farklı kavram veya fikir arasında zihinsel olarak hızla geçiş yapabilme ve aynı anda çok sayıda kavramı net bir şekilde düşünebilme yetenekleri nedeniyle dili hızlı ve etkili bir şekilde öğrenebildiklerini ortaya koymuştur.

PEKİ YA DİL ÖĞRENİMİ DIŞINDAKİ BECERİLER?

Current Biology dergisinde 2022 yılında yapılan bir araştırma, çocukların ve yetişkinlerin gama-aminobütirik asit (GABA) olarak bilinen ve yeni öğrenilen materyali stabilize ettiğini öne sürdüğü bir beyin habercisinde farklılıklar sergilediğini öne sürüyor.

Araştırmacılar, çocukların görsel eğitime katıldıklarında "hızlı bir GABA artışına" sahip olduklarını ve bu öğrenmenin eğitim sona erdikten sonra bile devam ettiğini, oysa "yetişkinlerde GABA konsantrasyonunun değişmeden kaldığını" yazdı.

Bulgular, çocukların beyinlerinin eğitime, yeni öğrenmeyi daha hızlı ve verimli bir şekilde stabilize etmelerini sağlayacak şekilde yanıt verdiğini göstermektedir. Sonuç olarak araştırma, çocukların yeni bilgi ve becerileri yetişkinlerden daha hızlı edinebileceği fikrini destekliyor.

İLKOKUL ÇAĞINDAKİ ÇOCUKLAR YETİŞKİNLERDEN DAHA ÇOK ŞEY ÖĞRENİYOR

Araştırmanın eş yazarı ve Brown Üniversitesi'nde bilişsel, dilbilimsel ve psikolojik bilimler profesörü olan Takeo Watanabe yaptığı açıklamada, "Sonuçlarımız, ilkokul çağındaki çocukların belirli bir süre içinde yetişkinlerden daha fazla öğe öğrenebildiğini ve bunun da çocuklarda öğrenmeyi daha verimli hale getirdiğini gösteriyor" dedi.

HIZLI ÖĞRENME İÇİN DESTEK İHTİYACI

Ravenscroft, "Çocuklar hızlı öğrenme kapasitesine sahip olsalar da, çevrelerini ve deneyimlerini şekillendiren şefkatli ve merhametli yetişkinler tarafından iyi desteklenmezlerse zorluklarla karşılaşacaklardır" dedi. "Öğrenmek için en iyi zaman mümkün olduğunca erken dönemdir; bir bebeğe kitap okumak, dil sevgisi sağlamanın ve erken beyinde bağlantılar kurulmasını sağlamanın yanı sıra harika, paylaşılan bir bağ kurma deneyimi sunar."

Ravenscroft, doğumdan 5 yaşına kadar olan dönemin çocuklar için "kritik bir dönem" olduğunu da sözlerine ekledi. Bu ilk yıllarda, küçük bir çocuğun beyni bir yetişkininkinden çok daha meşguldür çünkü çocuk sürekli olarak öğrenmekte ve herhangi bir duruma yaklaşmanın ve bu durumu yönetmenin en iyi yolunu bulmaktadır. Dolayısıyla bir çocuğun öğrenme ve anlama becerisi bu etkileşimlerle bağlantılıdır.

Kaynak: Live Science