Mevsimlik işçi kıdem tazminatı alabilir mi?

Yüz binlerce mevsimlik işçi her yıl kentler arasında geçici göç ediyor. Çoğunlukla aile boyu çalışan mevsimlik işçilerin koşullarının iyileştirilmesi için zaman zaman düzenleme yapılmakla birlikte hâlâ çözüm bekleyen pek çok sorunları bulunuyor. Bunların başında ise çocuklarının eğitimi, sağlık koşulları, temiz içme suyu, hijyen, ortak yaşam alanlarının uygunluğu gibi sorunlar geliyor.

SORULARINIZ İÇİN: akivanc@haberturk.com

Aynı işverene bağlı iş yerinde sürekli veya “aralıklı” olarak 12 ay çalışan işçiler yıllık ücretli izne hak kazanırlar. Mevsimlik işler aralıklı kabul edilmez.

İş Kanununa göre, “Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlar” hakkında kanunun yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümleri uygulanamıyor. Yargıtay ise çalışmanın yılın belirli döneminde sürdürüldüğü veya tüm yıl çalışılsa bile çalışmanın yılın belirli dönemlerinde yoğunlaştığı iş yerlerinde yapılan işleri mevsimlik iş olarak kabul ediyor. Mevsimlik işçiler sezonluk çalıştıkları için ücretli izin hakkından yararlanamazlar.

MEVSİMLİK İŞÇİYE İHBAR VE KIDEM TAZMİNATI ÖDENİR Mİ?

Mevsimlik iş sözleşmeleri, bir sezonla sınırlı olmak üzere belirli süreli yapılabileceği gibi, belirsiz süreli de olabilir. Tek sezonluk yapılmış sözleşmeler, sezon bitiminde kendiliğinden sona erer. İşveren, bir sezonluk çalışmanın sonunda ihbar ve kıdem tazminatı ödemez.

İşveren tek sezonluk çalıştırdığı işçiyi ertesi yıl çalıştırmayacağını bildirdiğinde de ihbar ve kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğü söz konusu olmaz.

KIDEM TAZMİNATI HAKKI NE ZAMAN DOĞAR?

Mevsimlik işlerde kıdem tazminatı yükümlülüğü, mevsimlik çalışmanın peş peşe iki sezon devam etmesi halinde doğar. İşçi ile tek sezonluk sözleşme yapılmış olsa bile ikinci sezon da çalıştırılırsa ilk yıldan itibaren süresiz sözleşme yapılmış sayılır ve kıdem tazminatı hesabında ilk yıldan itibaren tüm çalışmalar dikkate alınır.

İşveren iki sezon üst üste çalıştırdığı işçiyi üçüncü sezon çalıştırmazsa ihbar ve kıdem tazminatı ödemek zorundadır.

Mevsimlik işçinin kıdem tazminatı, çalışılan her 360 gün için bir aylık brüt ücret üzerinden hesaplanır. İhbar tazminatı ise iş sözleşmesi 6 aydan az süren işçi için 2 hafta; 6 aydan 1,5 yıla kadar süren işçi için 4 hafta; 1,5 yıldan üç yıla kadar süren işçi için de 6 hafta üzerinden ödenir. Üç yıldan fazla çalışan işçi için ise 8 haftalık ücret tutarında ihbar tazminatı ödenmesi gerekir.

Mevsimlik işçilerin kıdem tazminatı hesaplanırken, fiilen çalıştığı dönemler dikkate alınır. Sözleşmenin sezon bitiminde askıda olduğu süreler kıdem tazminatı hesabına dahil edilmez.

Bazı sektörlerde sezon bitiminde işçilerin çoğunun sözleşmesi askıya alınırken, az sayıda işçiyle çalışmaya devam edilebiliyor. Mevsimlik iş sözleşmesi yapılmasına rağmen, sezon bitiminde devam eden işçinin çalışma süresi 11 ayı aşarsa, o sözleşme mevsimlik olmaktan çıkar.

Mevsimlik işçinin sezon dışında aynı işverene ait başka bir iş yerinde çalışmaya devam etmesi halinde de yılın tamamı kıdem tazminatı hesabına dahil edilir.

MEVSİMLİK İŞÇİ İŞSİZLİK MAAŞI ALABİLİR

Mevsimlik işçiler, son 3 yılda en az 600 gün çalışmak ve son 120 gün hizmet akdi bulunması koşuluyla, işsizlik maaşı alabilirler. Mevsimlik işçinin işsizlik maaşı alma hakkı, iş akdinin feshedildiği tarihte başlar. İş akdi sezon sonunda askıya alınan işçiler SGK’ya (19) koduyla bildirilir. Bunların sözleşmesi feshedilmeyip, askıya alınmış olduğundan, sezon arasındaki dönemde işsizlik maaşı alamazlar. İş akdi feshedilen mevsimlik işçinin SGK’ya bildirimi (04) koduyla yapılır. Bu durumda işçiye işsizlik maaşı ödenir.

Sözleşmenin askıda olduğu iki sezon arasındaki dönemde iş akdinin sona erdirildiğinin belgelenmesi halinde de işsizlik ödeneğinden yararlanma hakkı doğar.