DARUM, kapısını HABERTÜRK’e açtı
Doç. Dr. Hakan Eroğlu: Kuduz aşısına fareler, göz solüsyonuna tavşanlar ruhsat veriyor
Lütfi ERDOĞAN/ ANKARA
Türkiye’de aşı, serum ve kan ürünleri, Deneysel Araştırma ve Uygulama Merkezi’nde (DARUM) fareler ve tavşanlar üzerinde analiz edildikten sonra ruhsatlandırılıyor. Merkez, her yıl deney amaçlı 150 tavşan, 50 bin fare ve 4 bin sıçan üretmeyi planlıyor.
Sağlık Bakanlığı aşı, bağışık serum ve kan ürünlerinin kalite kontrol analizlerinin ve deney hayvanlarının üretiminin yapıldığı Deneysel Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin (DARUM) kapısını HABERTÜRK’e açtı.
Deney hayvanları üzerinde yapılan analizleri anlatan Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Hakan Eroğlu, “Fare ve tavşanlar kullanılarak yapılan analizler sonucunda, kalite kontrolünden geçen aşılara ruhsat ve serbest bırakma sertifikası veriliyor. Böylece aşılar kullanıma sunuluyor. Analizlerde aşıları, kan ürünlerini ve biyolojik ürünleri kullanıyoruz. Aşılar ve kan ürünlerini fareler, göz solüsyonu gibi ürünleri tavşanlar üzerinde analiz ediyoruz” dedi.
Parfüm, oje, ruj gibi kozmetik ürünlerin analizlerinde ve kalite kontrollerinde deney hayvanları kullanımının 2013’te yasaklandığını belirten Eroğlu, “Bu yüzden artık, kişisel bakım ve hijyen ürünlerine yönelik testlerde deney hayvanı kullanılmıyor. Bu ürünler, ‘vitro’ dediğimiz koşullarda hücre kültürü yöntemi kullanılarak analiz ediliyor” diye konuştu.
YILDA 50 BİN FARE ÜRETİLECEK
Hemen herkesin kullandığı aşı, bağışık serum ve kan ürünlerinin analizinin yapıldığı merkezde, deney hayvanı da üretiliyor. 2015’in ikinci yarısından itibaren deney hayvanı üretimine başladıklarını kaydeden Eroğlu, şunları söyledi: “DARUM, Merkezi Etik Kurulu tarafından denetleniyor. Üniversiteler ve araştırma merkezleri gibi bilimsel çalışma yapan kuruluşların ihtiyaç duydukları deney hayvanlarının temini de DARUM’dan sağlanıyor. Laboratuvar hayvanları kullanım aşamasında hayvan refahı açısından 3R ilkesi geçerli. Yani hayvanın huzur ve refahı, minimum sayıda hayvan kullanımı ve deney hayvanlarının kullanılmadığı alternatif yöntemlerin bulunması... Geçen yıl mayıs ayından itibaren toplamda 19 bin adet laboratuvar faresi ürettik. Dış kurum ve kuruluşlara 8 bin deney hayvanı satışı yaptık. Her yıl mevzuata uygun 150 tavşan, 50 bin fare ve 4 bin sıçan üretmeyi planlıyoruz.”
24 SAAT KAYIT ALTINDA
DARUM’da fareler, bireysel havalandırmalı kafes sisteminde üretiliyor.
Laboratuvar hayvanlarının kullandığı içme suyu 3 ayda bir analize gönderiliyor.
Farelerin psikolojik olarak ‘rahat etmesi’ için kafesler içinde zenginleştirme materyali bulunuyor.
Merkezdeki çevresel koşullar 24 saat izlenerek kayıt altına alınıyor.