İlber Ortaylı'nın İstanbul rotası

MODA 

Tüm sokak aralarından güneşin batışını görebileceğiniz İstanbul'un en nadide semtlerinden biri Moda. Kadıköy'ün eğlence hayatının döndüğü, son zamanlarda iyice yaygınlanlaşan ve dipdibe açılan kafelerin yoğunluğuna rağmen birbirinden farklı sanatsal ve kültürel etkinliklerin hala yapılabildiği oldukça renkli ve hareketli bir semt. Tarihi dokusu, cumbalı evleri, bakkalları, mahalle kültürü, iskelesi, tramvayı ile gezmesi dolaşması zevkli, huzur veren bir mahalle. Sahili, sokakları ve parkları ile özellikle genç nüfus arasında oldukça popüler olan Moda'da gezerken her köşe başında bir sahaf ya da plakçı ile karşılaşabilir, Tellalzade Sokak'taki antikacılarda aradığınızı bulabilirsiniz. Süreyya Operası, Moda Sahnesi, Haldun Taner Sahnesi, Oyun Atölyesi gibi sahnelerde oyunlara gelebilir, çocukluğunuzun sinema salonlarında film izleyebilirsiniz.  Moda'da gece hayatı da oldukça renkli. Eski ahşap evlerin yer aldığı Kadife Sokak, aynı zamanda Barlar Sokağı olarak da bilinir, paralelindeki Moda caddesi çok sayıda kaliteli eğlence mekanına ev sahipliği yapar. Sahilde oturup manzarayı seyredebilir, Barış Manço'nun müzeye dönüştürülen evini ziyaret edebilir, Moda Caddesinin sonunda Dondurmacı Ali'nin hemen karşısındaki ünlü piyanist Ayşegül Sarıca köşkünü fotoğraflayabilir, Bademaltı Sokak'ta bulunan vintage mağazalara, antikacılara, kahvaltıcılara, restoranlara, kafelere uğrayabilirsiniz. 

YELDEĞİRMENİ

 Kadıköy'de bütün sokakların denize çıktığı başka bir semt; Yeldeğirmeni. Son zamanlarda oldukça popüler yeni mekanlara ev sahipliği yapan Yeldeğirmeni sadece Kadıköylülerin değil İstanbul'un her yerinden gelenlerin uğrak yeri. Haydarpaşa Garı'ndan Taşköprü Caddesi'ne uzanan Bahariye'nin mütevazi komşusu, güzel mahalle Yeldeğirmeni özellikle hafta sonları çok kalabalık oluyor. Klise, sinangog, azınlık okulları, köşkler, konaklar gibi korunan tarihi yapıları, dünyaca ünlü sokak sanatçılarının adına mural denen duvar resimleri ile semt günümüzde adeta bir açık hava müzesini andırıyor. Tarihi dokusu, mahalle kültürü, sıcak ortamı ve mütevazı mekanlarıyla Karakolhane Caddesi özellikçe çok revaçta. 

Semtin ismi, un ihtiyacını karşılamak amacıyla padişah I. Abdülhamit tarafından yaptırılan 4 yeldeğirmeninden geliyor. İstanbul'un ilk apartman yerleşiminin görüldüğü semtlerden biri olan Yeldeğirmeni oldukça merkezi bir yerde olduğundan (iskelelere ve ana otobüs duraklarına) her iki yakadan da kolayca ulaşılabiliyor. Karakolhane caddesi ağırlıklı olmakla beraber Recaizade Sokak, Duatepe Sokak, Uzun Hafız Sokak'ta da soluklanabileceğiniz pek çok özel mekan göreceksiniz. Son dönemde meydana gelen değişimle birlikte modern kafelere ev sahipliği yapan, eski apartman yerleşimlerinin hala ayakta olduğu Yeldeğirmeni'nde sokak aralarında dolaşırken pek çok atelyeye, sanat galerilerine, vintage mağazalara, tasarım dükkanlarına, restorant ve kafelere rastlayacaksınız. Yeldeğirmeni, Haydarpaşa Gar'ından başlayarak Söğütlüçeşme metrobüs durağına kadar uzanan Rasimpaşa Mahallesi'nin içinde kalıyor.

AYRILIK ÇEŞMESİ

Adını, sokağın başında bulunan tarihî Ayrılık Çeşmesi'nden alan sokağın bir yanında baştan başa eski rengarenk Osmanlı evleri yer alırken, diğer yanında tarihi Ayrılıkçeşme Arap Mezarlığı bulunuyor. Sokağın bulunduğu semt de Ayrılıkçeşme olarak anılıyor. Eskilerin Paris Mahallesi, günümüzün Ayrılık Çeşmesi Sokağı, Yeldeğirmeni'nin en üsünde kalıyor ve pek de bilinmeyen bir sokak. 

İstanbul'da mahalle sıfatını taşıma konusunda direnişe devam eden Ayrılık Çeşmesi rengarenk görünmesine rağmen ismi çok hüzünlü. Buradaki çeşme hem Osmanlı ordusunun sefere çıkma, hem de Hacı kafilelerinin Kabe'ye gitmek üzere yola çıktıkları nokta olduğu için 1638 yılında Sultan IV. Murad'ın Bağdat seferine gidişinden itibaren Ayrılık Çeşmesi adını almış. Ayrılık Çeşmesi Sokağı için araştırmacı Arif Atılgan "Evvel Zaman İçinden Yeldeğirmeni" kitabında şöyle diyor: "Ayrılık Çeşmesi, İstanbul'da 100 yıldır dokusunu korumuş belki de tek sokaktır."

 BALAT

Balat'ın en renkli sokakları ve caddeleri nereler diye soracak olursanız hemen sayalım; Merdivenli Yokuş sokak, Çorbacı Çeşmesi sokak, Merdivenli Mektep sokak, Fener Külhanı sokak, Kiremit caddesi, Yıldırım caddesi, Sancaktar Yokuşu..

 Balat; kendine has mimari dokusu, arnavut kaldırımlı sokaklarının sonundaki boyalı merdivenleri, sokak sanatı örnekleri, gökkuşağı tonlarında boyanmış teraslı ahşap evleri, rengarenk şemsiyelerle gölgelendirilmiş mekanları ile size benzersiz bir göz zevki sunuyor.

Köklü eski kafelerinde kahvenizi yudumlayabilir, dükkanlarında, sokaklarında gezebilir, şehrin en önde gelen sanat galerilerine göz atabilirsiniz. Son zamanların en çok tercih edilen kahvaltı mekanlarının da burada olduğunu hatırlatalım.

Saklı bir şehir turizmi bölgesi haline gelen Balat, özellikle fotoğrafçıların uğrak noktası. Yukarıdaki fotoğrafta Kiremit caddesindeki evler görünüyor. Rengarenk evleri ve taş döşeli dar sokakları ile mütevazı bir görünüme sahip tarih kokulu Balat Fatih semtinde bulunuyor.

Tarihi, sinagogları, kiliseleri ve renkli evleri kadar yeni ve eski mekanlarıyla da ziyaret edenleri büyüleyen Balat sokaklarından muhtemelen favoriniz Vodina Caddesi olacak. Bu cadde üzerinde Meşhur Agora Meyhanesi'ni ve Tarihi Hızır Çavuş Fırını'nı ziyaret edebilirsiniz.

KUZGUNCUK

Boğaz'ın hemen kıyısında, yeşille mavinin içiçe geçtiği, koca çınarların, mis kokulu çiçeklerin, rengarenk evlerin ve arnavut kaldırımlı sokakların bulunduğu,  İstanbul'un en nadide, en güzel noktalarından biri Kuzguncuk'tur. 

Kuzguncuk, bir başka renkli evler renkli sokaklar diyarı. Kuzguncuk'un ana caddesinin adı İcadiye Caddesi. Küçük ama sevimli kafeleriyle, bol ağaçlı kaldırımlarıyla ünlü İcadiye caddesinde yürüyüş yaparken sıcak mahalle kültürünü hissedersiniz. 

Kuzguncuk'ta en özel şey, aslına uygun olarak bakımları yapılmış ve korunan 2-3 katlı rengarenk nostaljik tarihi evler ve mimari doku. Bu klasik görüntüye en güzel örnek Simitçi Tahir sokak. Bu sokak fotoğraf meraklılarının uğrak yeri. Dolaşırken pek çok balıkçı, restoran, kafe göreceksiniz. Nail kitabevi'nde çayınızı yudumlarken kitap okuyabilirsiniz. 

 Simitçi Tahir sokak ile birlikte İcadiye Caddesi'nin paralelinde yer alan Uryanizade Sokağı da Kuzguncuk'ta fotoğraf çekmek isteyenlerin ilk duraklarından biri. Kuzguncuk'un en ünlü sokağı ise adını 90'lı yıllarda izlenen bir tv dizisinden alıyor; Perihan Abla Sokağı. 

KARAKÖY

Karaköy'de gezilecek yerler arasında tarih kokan sokaklar, kendine özgü mimari doku içinde kalan harika kafeler ve restoranlar var. Osmanlı'nın mimari bir dönüşüm geçirdiği 1800'lü yılları yansıtan Karaköy, Bankalar Caddesi gibi anıtsal sokaklara sahip. Kültürel bir keşfe çıkmak veya harika fotoğraflar çekmek için gidilecek en güzel semtlerden biri. 

Necatibey Caddesi, Maliye Caddesi, Kemankeş Caddesi, Mumhane Caddesi arasında kalan dar sokaklar, örneğin Kılıçali Paşa Mescidi Sokak, Yuva Sokak, Murakıp Sokak oldukça hareketli ve renkli. Bu caddeler Karaköy'de gezilecek ve fotoğraflanacak en güzel sokaklar arasında. İstanbul'un tarihi dokusunu ve kozmopolit altyapısını en iyi şekilde yansıtan semtlerden. 

GALATA

İstanbul'un simgesi, 1348 tarihli, Ceneviz yapımı, Osmanlılar zamanında yangın kulesi olarak değerlendirilmiş, Boğaz'ın en güzel manzarasına sahip Galata Kulesi, İstanbul'un hem dönüşen hem de ününü daima sürdürebilen ender semtlerinden birine de adını vermiş; Galata. 

Kent hafızasının önemli bir parçası olan Galata'ya vardığınızda Küçük Hendek ve Büyük Hendek sokaklarını, Kule Çıkmazını, tematik restoranları, pastaneleri, kafeleri ve ardından son dönemde özellikle konsept tasarım mağazalarının yoğunlukta olduğu Serdar-ı Ekrem Caddesi'ni gezebilir, İstanbul'un en ikonik şehir manzaralarını fotoğraflayabilirsiniz. 

 Galata Kulesi'nin hemen altında bulunan Galata Çay Bahçesi'nde çayınızı yudumlarken planlarınıza Serdar-ı Ekrem Sokak'taki Doğan Apartmanı'nı eklemeyi unutmayın. İstanbul'un en ünlü apartmanı diyebileceğimiz Doğan Apartmanı 1894 yılında İtalyan mimari tarzında inşa edilmiş. Şener Şen, Sezen Aksu, Tarkan, Okan Bayülgen gibi ünlülerin oturduğu Doğan Apartmanı'nın içine giremeseniz de dışarıdan görebilirsiniz. Serdar-ı Ekrem, Galata Kulesi'ne çıkan en harika sokaklardan biri. Hemen alt paralelindeki Tatar Beyi Sokak da huzurlu bir ortam vadediyor. Mahallenin en sevilen mekanlarından birkaçına ev sahipliği yapıyor. 

Her ne kadar modern kafe ve restoranlarla donanmış olsa da Galata nostaljik bir ortamı da içinde barındırıyor. İstanbul'un tarihi dokusunu ve kozmopolit altyapısını en iyi şekilde yansıtan tarihi yerlerden biri. Kamondo Merdivenleri'ni, Kart Çınar Sokak'ı, Yüksek Kaldırım ve Galip Dede Caddesi'ni de fotoğraflayabilirsiniz. Galip Dede Sokağı, İstiklal Caddesi'ni Karaköy'e bağlayan en önemli bağlantı noktalarından biri.

SULTANAHMET

Sultanahmet özellikle yaz aylarında dünyanın her yerinden akın akın gelen misafirleri ağırlar. Sebebi burada konuşlanan Ayasofya Müze ve camiisi, Topkapı Sarayı, Sultan Ahmet Camii, kiliseler, tarihi çeşmeler, padişah türbeleri, hamamlar, Yerebatan sarnıcı, tarihi konaklar ve evlerdir. Ayasofya Cami ile Topkapı Sarayı arasındaki sur-ı Sultani'ye yaslanmış olan 12 evle, 1 Roma sarnıcının yer aldığı Soğukçeşme Sokağı gezilmesi görülmesi gereken İstanbul'un sayılı mahalle ve sokaklarından biridir. Trafiğe kapalıdır. Çeşme adını yine bu sokakta bulunan mermer bir Türk çeşmesinden almış.

ORTAKÖY 

Ortaköy Meydanı gece hayatı kadar manzarası ve görüntüsüyle de ünlüdür. Boğaz kenarında köprüye en yakın kıyı olduğu için Ortaköy'den boğaz daha bir güzel gözükür. 

Eğlence Mekanları, kumpirciler yıllardır süregelen geleneğin bir parçası olarak oradadır. İstanbul'a gelip de gezmemek olmaz. Meydandaki Ortaköy Camii semtin sembolüdür.

ARNAVUTKÖY

Köşkleri, kilisesi ve camisiyle boğazın en güzel yerine konumlanan Arnavutköy, koruluklar arasında konumlanan Osmanlı köşkleri ve tarihi dokusu ile İstanbul'da mutlaka görülmesi gereken yerlerin başında geliyor.

Beşiktaş'tan Sarıyer boğaz hattındaki kazıklı yolun üzerinde ahşaptan, minik balkonlu, dantel gibi işlenmiş, pastel renklerde boyanmış ve inci gibi dizilmiş bir grup tarihi Rum yalısını gördüğünüzde Arnavutköy'e geldiğinizi anlarsınız. 

KADIRGA

Tarihi Yarımadada hangi sokağa girseniz geçmişe güzel bir yolculuk yaparsınız. Son zamanlarda unutulmaya başlanan mahalle kültürünün hala devam ettirilmeye özen gösterildiği Fatih ilçesine bağlı Kadırga da böyle bir semt. Kadırga'nın en sık ziyaret edilen sokakları Şehsuvar Bey sokak ile Sarayiçi Sokak. Bu sokaklarda ve Dönüş sokak ile Cinci Meydanı Sokak'ta aslına uygun restore edilip canlandırılmış rengarenk evleri fotoğraflayabilirsiniz.

SAMATYA 

Samatya, İstanbul'un Fatih ilçesine bağlı en eski semtlerinden biri. Eskiden bir balıkçı köyü olan Samatya'da İstanbul'un en iyi meyhanelerinin ve en lezzetli mezelerinin yapıldığı söylenir. En meşhur meyhanesi Samatya Rum Meyhanesi. Neredeyse hiç bozulmamış sokakları, sıra sıra balıkçı dükkânları, salaş mekanları ile İstanbul'un mutlaka gezilmesi ve görülmesi gereken yerlerden biri. Semtin tarihî çarşısı tren istasyonun hemen arkasında. Meydanda dizili meyhane ve kafelerde günün keyfini sürmek, sokak aralarında gezmek kadar enteresan olabilir.