"Sıfır Atık yaklaşımı ekonomik istikrar için stratejik zorunluluk"

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, ABD’de uluslararası finans kuruluşları, düşünce kuruluşları ve üst düzey yetkililerle bir araya geldi. Ağırbaş’ın temaslarında küresel iklim finansmanı, sürdürülebilir kalkınma, kaynak verimliliği ve COP31 hazırlıkları ana gündem başlıkları arasında yer aldı.

Gerçekleştirdiği görüşmelerde küresel ekonomik mimarinin iklim hedefleriyle uyumlu hale getirilmesi gerektiğine işaret eden Ağırbaş, sıfır atık yaklaşımının çevresel farkındalığın ötesinde makroekonomik bir dönüşüm enstrümanı olduğuna dikkati çekti.

Ağırbaş, Türkiye’nin iklim diplomasisinde ortaya koyduğu vizyonun Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın güçlü siyasi iradesi ve uluslararası liderliğiyle güçlendiğini ifade etti.

Sıfır Atık vizyonunun doğuşuna ve küresel ölçekteki etkisine değinen Ağırbaş, bu yaklaşımın Emine Erdoğan’ın liderliğinde uluslararası bir çevre hareketine dönüştüğünü belirterek, “Sıfır Atık, insanlık için ortak bir sorumluluk çağrısına dönüşmüştür. Bugün uluslararası finans çevrelerinde kaynak verimliliğini, döngüsel ekonomiyi ve israfla mücadeleyi konuşabiliyorsak, bu vizyonun kararlılıkla savunulmasının önemli bir payı vardır.” ifadelerini kullandı.

Sıfır Atık yaklaşımının Türkiye’de başlayarak küresel ölçekte karşılık bulan bir dönüşüm modeli olduğunu vurgulayan Ağırbaş, bu modelin COP31 sürecinde güçlü bir referans noktası olacağını kaydetti.

FİNANS VE SİVİL TOPLUMUN BULUŞTURULMASI HEDEFLENİYOR

Washington programı kapsamında düzenlenen çalışma toplantılarında döngüsel ekonomi ve sanayi alanındaki uzmanlarla bir araya gelen Ağırbaş, Dünya Bankası ile ilişkileri güçlendirerek iklim finansmanını COP31 çıktılarıyla entegre etmeyi ve somut destek mekanizmaları oluşturmayı amaçladıklarını bildirdi.

Ağırbaş, “Ortak evimiz dünya için finans çevreleriyle sivil toplumu aynı masada buluşturmaya devam edeceğiz.” dedi.

OKYANUS EKONOMİSİNE DİKKAT ÇEKTİ

Sürdürülebilir Mavi NDC Finansmanı Yüksek Düzey Etkinliği’nde konuşan Ağırbaş, dünyada 3 milyardan fazla insanın okyanuslara bağımlı olarak yaşadığını belirtti.

Okyanus ekonomisinin 600 milyon kişinin geçim kaynağı ve 100 milyon istihdam sağladığını aktaran Ağırbaş, özellikle mangrovların iklim değişikliği ve biyolojik çeşitlilik kaybıyla mücadelede kritik rol oynadığını ifade etti.

Mangrovların tropikal ormanlardan dört kat daha fazla karbon depoladığını vurgulayan Ağırbaş, bu ekosistemlerin kıyı bölgelerini koruduğunu ve her yıl milyonlarca insan ile milyarlarca dolarlık varlık için sel riskini azalttığını kaydetti.

Ağırbaş, “Okyanus temelli çözümler; azaltım, uyum ve dayanıklılık dahil olmak üzere iklim eyleminin merkezinde yer almalıdır.” değerlendirmesinde bulundu.

KRİTİK FIRSAT VURGUSU

Küresel İklim Eylemi Ajandası kapsamında devlet dışı aktörlerin dönüşümü yönlendirdiğini ifade eden Ağırbaş, deniz koruma, su ürünleri, okyanus yenilenebilir enerjisi, deniz taşımacılığı ve kıyı turizmi alanlarında 2030’a kadar atılması gereken adımların belirlendiğini söyledi.

Bu çözümlerin hayata geçirilmesiyle 2050’deki emisyon açığının yüzde 35’e kadar azaltılabileceğini belirten Ağırbaş, COP31’in bu hedeflerin eyleme dönüştürülmesi açısından kritik bir fırsat sunduğunu dile getirdi.

Ağırbaş, COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu olarak kamu ve özel sektör yatırımlarını harekete geçirerek okyanus finansmanını artırmayı hedeflediklerini kaydetti.

Okyanusların iklim değişikliğiyle mücadelede hayati rolüne rağmen finansmandan sınırlı pay aldığını ifade eden Ağırbaş, toplam uyum finansmanının yalnızca yaklaşık yüzde 1’inin kıyı korumasına ayrıldığını belirtti.

İklim dayanıklılığının ekonomik ve sosyal açıdan kritik bir öncelik haline geldiğini vurgulayan Ağırbaş, iklim şoklarının göç ve istikrarsızlık gibi etkiler yaratarak küresel ölçekte sonuçlar doğurduğunu söyledi.

Ağırbaş, “İklim dayanıklılığı artık sadece çevresel bir hedef değil, aynı zamanda makroekonomik güvence ve istihdam yaratmak için güçlü bir motordur.” ifadelerini kullandı.

İklim Eylemi Ajandası ile müzakere sürecinden uygulama dönemine geçildiğini belirten Ağırbaş, halihazırda mevcut çözümlerin ölçeklendirilmesine odaklandıklarını bildirdi.

Bu kapsamda çiftçilerin desteklenmesi, arazilerin restore edilmesi, sel ve kuraklığa karşı koruma sağlanması, gıda israfının azaltılması ve temiz enerji yatırımlarının hızlanması gibi alanlarda önemli ilerlemeler kaydedildiğini aktardı.

Ancak borç-iklim ilişkisi, finansmana erişim ve kaynak yetersizliği gibi zorlukların sürdüğünü ifade etti.

COP31 ANTALYA HEDEFİ

Türkiye’nin COP31 Başkanlığı kapsamında dayanıklılık ve uyumu merkeze yerleştirmeye kararlı olduğunu vurgulayan Ağırbaş, İklim Yatırım Fonları ile iş birliğinin önemine işaret etti.

Ağırbaş, Antalya’da düzenlenecek COP31 sürecinde vaatlerin somut projelere dönüştürülmesini hedeflediklerini belirterek, finansman, teknik bilgi ve iş birliklerinin artırılması çağrısında bulundu.

İkili temaslar kapsamında uluslararası finans ve kamu temsilcileriyle görüşmeler gerçekleştiren Ağırbaş, iklim finansmanı, yeşil altyapı, teknoloji yatırımları ve döngüsel ekonomi alanlarında iş birliği imkanlarının ele alındığını bildirdi.

Sıfır Atık Vakfı’nın, 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da düzenlenecek COP31’de özellikle dezavantajlı grupların güçlü temsili için çalışmalarını sürdürdüğü kaydedildi.