Çin'den tarihi karar: "İşçi, yapay zeka sebebiyle işten atılamaz"

Batı'da yapay zekanın iş gücü üzerindeki etkisi ve olası toplu işten çıkarmalar tartışma konusu olurken Çin'de çalışanlar açısından dikkat çekici bir mahkeme kararı çıktı.

Çin'in resmi haber ajansı Xinhua'nın aktardığına göre bir mahkemede şirketlerin yapay zekayı işten çıkarma gerekçesi olarak kullanamayacağına hükmedildi.

Dava, Zhou adındaki bir kalite kontrol yöneticisinin işten çıkarılmasıyla başladı. Zhou 2022 yılında bir teknoloji şirketinde yapay zeka çıktılarının denetlenmesinden sorumlu olması için işe alınmıştı.

BULUNDUĞU POZİSYONDAN DAHA DÜŞÜK BİR KONUM TEKLİF EDİLDİ

Ancak şirket geçen yıl Zhou'yu yapay zeka modeliyle değiştirmek istedi. Bu süreçte Zhou'ya bulunduğu pozisyondan daha düşük bir konum teklif edildi. Ancak yeni pozisyonunda maaşında yüzde 40'lık kesinti olacağını fark eden Zhou, teklifi kabul etmedi.

Bunun üzerine şirket yönetimi, çalışanı işten çıkardı ve yaklaşık 45 bin dolarlık kıdem tazminatı vermek istedi. Bu ödemeyi yeterli bulmayan Zhou, işten çıkarılma sürecine itiraz etti.

MAHKEME İŞÇİYİ HAKLI BULDU

Zhou tahkim kuruluna başvurmasının ardından haklı bulundu. Bunun üzerine şirket kararı mahkemeye taşındı. Ancak mahkeme de işçiyi haklı buldu.

Son olarak üst mahkeme de şirketin yapay zeka kullanımı nedeniyle bir çalışanın mevcut iş sözleşmesini feshedemeyeceğine hükmetti.

Uzmanlara göre bu tür kararlar, şirketlerin otomasyon stratejilerini yeniden gözden geçirmesine neden olabilir. Özellikle mevcut çalışanların doğrudan yapay zeka sistemleriyle değiştirilmesi yerine, yeniden eğitim ve görev dönüşümü gibi ara çözümlerin öne çıkması bekleniyor. Karar aynı zamanda, yapay zekanın üretkenlik artışı sağlarken iş hukuku ve sosyal koruma mekanizmalarıyla nasıl dengeleneceği sorusunu da yeniden gündeme taşıyor.