İşsizlik başvurusunu geciktiren daha az alır

İşsizlik Sigortası Kanunu’na göre, işsizlik maaşına hak kazanabilmek için işçinin son 3 yılda en az 600 gün primi bulunması ve son 120 gün sigortalı çalışması gerekir. İşsizlik maaşı alabilmek için bu ön koşulun yanı sıra işçi kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalmalıdır.

SORULARINIZ İÇİN: akivanc@haberturk.com

Peki işsizlik maaşının tutarı neye göre belirlenir? Bir günlük işsizlik ödeneği, işçinin son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde 40’ı oranında bağlanır. Ancak, bu şekilde hesaplanan işsizlik maaşının miktarı, brüt asgari ücretin yüzde 80’ini aşamaz.

Buna göre, son dört ay asgari ücretle çalışan bir işçinin işsizlik maaşı aylık 13.111,72 TL olur. Son 4 ay ortalama 55.000 TL brüt ücretle çalışan işçiye 21.833,02 TL işsizlik ödeneği verilir. Son 4 aydaki aylık brüt kazancı 66.060 TL ve üzerinde olanlara ise 26.223,44 TL işsizlik ödeneği verilir.

İşsizlik maaşının kaç gün ödeneceği ise işçinin son üç yıldaki prim ödeme gün sayısına göre değişir. İş akdinin sona erdiği tarihten önceki üç yıl içinde 600 gün primi olanlara 6 ay, 900 gün primi olanlara 8 ay, 1080 gün primi olanlara da 10 ay işsizlik maaşı bağlanır.

30 GÜNLÜK BAŞVURU SÜRESİNİ KAÇIRMAYIN

İşsiz kalan işçilerin işsizlik maaşı için iş sözleşmesinin feshedildiği tarihi izleyen günden itibaren 30 gün içinde İŞKUR’a başvurması gerekir. Başvurular şahsen veya elektronik ortamda yapılabiliyor. Vekâletname ile avukat ya da bir başkası aracılığıyla yapılan başvurular kabul edilmez.

Otuz günlük başvuru süresinin son günü resmi tatile rastlarsa resmi tatili izleyen ilk iş günü süre sona erer.

GECİKENLER MÜCBİR SEBEP GÖSTEREBİLİR

Otuz günlük sürenin bitiminden sonra da başvuru yapılabilir. Ancak, mücbir sebep olmaksızın 30 günden daha sonra başvuru yapanların, başvuruda gecikilen süre kadar toplam hak sahipliği süresinde indirim yapılır. Örneğin, işçinin 300 günlük (10 ay) işsizlik ödeneği hakkı var diyelim. İşçi başvuruyu iş akdinin sona erdiği tarihten 45 gün sonra yaparsa, 300 gün yerine 285 gün işsizlik maaşı alır.

İŞKUR tarafından geçerli kabul edilen mücbir sebepler şöyle:

- Eş, çocuk, anne, baba veya kardeşlerinden birinin vefatı (olayın olduğu tarihten itibaren 7 gün) ya da doktor raporu ile kanıtlanmak kaydıyla kendisinin veya bu sayılanlardan birinin hastalık hali,

- Yangın, yer sarsıntısı, sel baskını gibi doğal afetler,

- Herhangi bir nedenle ulaşımın imkansız hale gelmesi,

- Kanuni bir ödevin yerine getirilmesi,

- Muvazzaf askerlik hizmetinin yerine getirilmesi,

- Gözaltına alınma hali,

- Tutukluluk ve hükümlülükte geçen süreler,

- Savaş, sıkıyönetim, olağanüstü hal gibi durumlar,

- Salgın hastalık nedeniyle karantina,

- İşe iade dava kararlarının kesinleştiği tarihe (bu kapsamda işe başlatılanlar için işe başlatıldığı tarihe) kadar geçen dönem.

İşçi, bu saydığım mücbir sebeplerle geç başvurmuşsa işsizlik maaşında kesinti yapılmaz.

Başvurular, izleyen ayın sonuna kadar sonuçlandırılır. Maaş her ayın 5’inde işçinin hesabına yatırılır.

İŞSİZİN GSS PRİMİ İŞSİZLİK FONUNDAN

İşsizlik ödeneği verilen süre boyunca işçinin genel sağlık sigortası primleri İşsizlik Sigortası Fonu tarafından ödenir. İşsizler bu sayede ödenek aldıkları süre boyunca bakmakla yükümlü olduğu kişiler ile birlikte sağlık hizmetinden yararlanırlar.