Kredi aramaları hızlandı, mevduat yavaşladı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından başlatılan faiz indirimleri, bireylerin dijital finansal ürün arama eğilimlerini değiştirdi. Kredi faizlerindeki düşüş, internetteki kredi aramalarını belirgin şekilde artırırken, mevduat faizlerindeki gerileme bu alandaki dijital ilgiyi azalttı
TCMB'nin temmuz ayından itibaren politika faizinde üst üste üç kez indirime gitmesiyle başlayan gevşeme süreci, kredi ve mevduat faiz oranlarını etkileyerek tüketicilerin dijital davranışlarına yansıdı. Hesap.com verilerine göre bu dönemde, finansal ürünlere yönelik arama eğilimlerinde net bir ayrışma gözlendi.
Hesap.com verilerine göre, politika faizindeki ilk indirim adımının atıldığı temmuz ayını takiben son 3 ayda kredi aramaları yaklaşık %20 artış göstererek toplamda 15 milyonun üzerine çıktı. Buna karşılık, mevduat faizlerindeki düşüşle birlikte mevduat aramaları %15'lik bir düşüş yaşayarak toplam hacmi 10 milyon seviyesine çekti.
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Hesap.com Genel Müdür Yardımcısı Lütfi Kalaycı, "2024'ün ilk çeyreğinden bu yana süren gevşeme adımları, tüketicilerin finansal eğilimini etkiliyor" dedi.
Kalaycı, politika faizinin Ekim ayında %39,50 seviyesine çekilmesiyle yeni açılan ihtiyaç kredilerine uygulanan ağırlık faiz oranının vergiler hariç aylık %4 seviyesinde gerçekleşerek 2024 yılının ilk çeyrek seviyelerine gerilediğini belirtti. Kasım ayı itibarıyla ise konut kredilerinde ağırlıklı ortalama faiz %2,71, taşıt kredilerinde ise %2,63 olarak gerçekleşti.
Kalaycı, ihtiyaç, konut ve taşıt kredilerinden oluşan tüketici kredisi hacminin 2,7 trilyon liraya ulaştığını ve yılbaşından itibaren %33,6 büyüme sergilediğini aktardı.
Söz konusu dönemde ihtiyaç kredilerinde %40'lık bir büyüme yaşanırken, yılbaşından bu yana 20 milyonun üzerinde ihtiyaç kredisi kullanımı gerçekleşti ve ortalama tutar 90 bin lira oldu.
Konut satışları Ocak-Ekim 2025 döneminde bir önceki seneye göre %16 artarak 1,29 milyon adede ulaştı. İpotekli konut satışları ise %64 artarak 186 bin adede yükseldi. Bu artışla birlikte toplam konut kredisi hacmi %26 büyüyerek 647 milyar liraya çıktı ve ortalama kullanım tutarı 1,3 milyon lira olarak gerçekleşti.
Öte yandan, araç değeri limitlerinin etkisiyle taşıt kredileri hacmi bu yıl %35 küçülerek 49 milyar TL seviyesine geriledi.
Lütfi Kalaycı, bir sonraki TCMB Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısının 11 Aralık'ta gerçekleşeceğini hatırlatarak, Ekim ve Kasım ayı enflasyon verilerinin Merkez Bankası'nın faiz kararında belirleyici olacağını vurguladı. Kalaycı sözlerini, "Politika faizlerindeki indirim süreci devam ettikçe, kredi faizlerindeki düşüş bireylerin krediye olan ilgisini canlı tutarken, mevduat faizleri hâlâ cazibesini koruyarak tasarruf talebinin sürmesini sağlayacaktır" şeklinde tamamladı.