Muharrem ayı ibadetleri nelerdir? Muharrem ayı ne zaman bitiyor, duaları ve sureleri nelerdir?

MUHARREM AYI NE ZAMAN BAŞLADI?

Diyanet İşleri Başkanlığı dini günler takvimine göre; Muharrem ayı 30 Temmuz Cumartesi günü başladı. Muharrem ayının onuncu günü olarak kabul edilen Aşure günü ise bu sene 8 Ağustos 2022 Pazartesi gününe denk geliyor.

MUHARREM AYINDA HANGİ İBADETLER YAPILIR?

"Ramazandan sonra en faziletli oruç, Muharrem ayında tutulan oruçtur" buyrulmuştur. Bu yüzden Muharrem ayında oruç tutmak çok faziletlidir.
Muharrem ayının birinci gününde akşam ve yatsı arasında yani Zilhicce'nin son gününü, Muharrem'in birinci gününe bağlayan gece 2 rekat namaz kılınır.
Muharrem ayının ilk gecesinde ise tesbih namazı kılınır ve bu namazda "Ya Rabbi, bu yeni senede beni mağfireti ilahine, rızai ilahine ve hidayeti ilahine mazhar eyle. Yeni açılan amel defterimi rızai ilahine muvafık amel ile doldurmayı bana nasip eyle. Beni gadabı ilahine duçar olacak amellerden muhafaza buyur." diyerek dua edilir.
Muharrem ayının birinci gününde 1000 kere İhlas suresi okunduğunda kişinin kul haklarının affolacağı Kur'an-ı Kerim'de yazılmıştır.

MUHARREM AYINA ÖZGÜ NAMAZ VAR MI?

Mübarek gün ve gecelerde farz, vacip hükmünde bağlayıcı özel bir ibadet şekli yoktur. Sahih kaynaklarda Muharrem ayına özel bir nafile namazın olduğuna dair herhangi bir rivayet mevcut değildir.

Mübarek gün ve gecelerde namaz borcu olanların öncelikle kaza namazlarını kılmaları uygun olur. Ayrıca Kur'an okumak ve anlamak, dinî eserlerden istifade etmek, zikir ve salavatla meşgul olmak da unutulmamalıdır. Muharrem ayı içerisinde oruç tutmak ise, müstehabdır. Bu ayın başında, sonunda veya ortasında yani 13, 14, 15'inci günlerinde ya da 9, 10 veya 10 ve 11'inci günlerinde oruç tutulabilir.

Resûl-i Ekrem (s.a.s.) şöyle buyurmuşlardır: "Ramazan orucu dışında en faziletli oruç, Allah'ın ayı Muharremde tutulan oruçtur. Farzlar dışında en faziletli namaz da gece namazıdır." (Müslim, Sıyâm, 202-203; Ebû Dâvûd, Savm 55; Tirmizî, Salât, 212; Nesâî, Kıyâmü'l-leyl, 6)

MUHARREM ORUCU NEDİR?

Muharrem orucu İslam'ın ilk yıllarından beri tutulan ve sevgili peygamberimiz Hz. Muhammed'in çeşitli hadislerinde övdüğü oruçların başında gelmektedir. İslam öncesinde de Muharrem ayında Yahudi ve Hristiyanların oruç tutukları tarihi kaynaklarda yer almaktadır. Özellikle Muharrem Ayı'nın onuncu günü yani Aşure gününe duyulan büyük hürmet nedeniyle İslam dünyasının genelinde Muharrem ayının 9 - 10 veya 10 -11. günlerinde oruç günümüze kadar büyük teveccühle tutulagelmiştir.

Bununla birlikte Hz. Muhammed'in torunu Hz. Hüseyin'in 72 yakını ile birlikte 680 yılındaki Aşure gününde şehit edilmesi sonrası Muharrem ayı özellikle Aleviler için matem ayı olarak görülmüş bu matem atmosferinde tutulan oruç ise Anadolu'da Yas-ı Matem Orucu olarak adlandırılmıştır.

Yine Ehl-i Beyt'e duyulan sevginin nişanesiyle 12 Ehl-i Beyt imamına ithafen yüzyıllardır bilhassa Anadolu ve Balkan Alevileri tarafından Muharrem ayının ilk 12 gününde oruç tutulmaktadır. Oruçların 12 İmam'a adanması nedeniyle de Aleviler, Muharrem orucuna 12 İmam orucu da demektedirler.

MUHARREM AYI ORUCU NE ZAMAN TUTULUR?

Hz. Peygamber (s.a.s.) döneminde Yahûdiler sadece Muharrem ayının 10. (âşûrâ) gününde oruç tuttuklarından, onlarınkine benzememesi için öncesine veya sonuna bir gün ilave edilerek oruç tutulmasını tavsiye etmiştir. Bazı rivayetlerde ise bir öncesine ve bir sonrasına ilave ederek üç gün oruç tutulmasını tavsiye etmiştir (Müttekî, Kenzü’l-ummâl, VIII, 570). Bu nedenle âşûrâ günü oruç tutulurken önemli olan âşûrâ gününü yalnız tutmamaktır. Bir önceki veya sonraki günü ilaveyle iki gün oruç tutulabileceği gibi her ikisini de ilave ederek üç gün de tutulabilir.

MUHARREM AYINDA ORUÇ TUTMANIN FAZİLETİ

Hz. Muhammed (s.a.v.) bu ayı "Allah'ın ayı" olarak nitelendirmiştir. Bu niteleme Muharrem ayının faziletine, ilahî feyz ve bereketinin bolluğuna işarettir. Pek çok önemli olayın yaşandığı bu mübarek ayda ibadette bulunmak, bilhassa oruç tutmak çok mühimdir. Resûl-i Ekrem (s.a.s.) şöyle buyurmuşlardır: "Ramazan orucu dışında en faziletli oruç, Allah'ın ayı Muharremde tutulan oruçtur. Muharrem'in onuncu günü âşûrâ günüdür. Bu gün oruç tutmak da bazı âlimlere göre sünnettir (Serahsî, el-Mebsût, III, 92). Zira Resûlullah (s.a.s.), âşûrâ gününde oruç tutmuş ve bunu müslümanlara tavsiye etmiştir (Buhârî, Savm, 69). Hz. Peygamber (s.a.s.) Medine'ye gelince, yahudilerin âşûrâ gününde oruç tuttuklarını görmüş ve "Bu gün niçin oruç tutuyorsunuz?" diye sormuştu. "Bu, hayırlı bir gündür. Allah, o günde Benî İsrâil'i düşmanlarından kurtardı. (Şükür olarak) Hz. Mûsâ o gün oruç tuttu." dediklerinde Resûlullah da (s.a.s.) "Ben Mûsâ'ya sizden daha layığım (yakınım)." buyurup o gün oruç tuttu ve müslümanlara da tutmalarını tavsiye etti (Buhârî, Savm, 69; Müslim, Sıyâm, 127-128). Hz. Peygamberin (s.a.s.) bu günde oruç tutulmasını teşvik eden başka hadisleri de vardır. Bir hadiste, "Âşûrâ günü orucunun önceki yılın günahlarına keffâret olacağını zannederim." (Tirmizî, Savm, 48) buyurmuştur. Başka bir hadiste de âşûrâ orucuna işaret ederek "Ramazan orucundan sonra en fazîletli oruç Allah'ın ayı olan Muharrem ayında tutulan oruçtur." (Tirmizî, Savm, 40) buyurmuştur.

MUHARREM AYINDA OKUNACAK DUALAR

Namazdan sonra 11 defa:

La ilahe illallahü vahdehu la şerikeleh. Lehül-mülkü ve lehül-hamdü yuhyi ve yumit. Ve hüve hayyün la yemutü biyedihil hayr. Ve hüve ala külli şey'in kadir.

11 İstiğfarı şerif, 11 Salavatı şerife okunup dua yapılır. Duada, geçmiş senenin günahlarının affı ve yeni seneye günahsız girmek için iltica edilir.

Muharrem ayının birinci günü aşağıdaki dua 3 defa okunacaktır:

Bismi'llâhi'r-rahmâni'r-rahîm "Ve sallâ'llâhu 'alâ seyyidinâ muhammedin ve âlihi ve sahbihi ve sellem. Allâhümme ente'l-ebediyyü'l-kadîmü'l-evvelü ve 'alâ fazlike'l- 'azîmi ve cûdike'l- 'amîmi'l- mu'avveli ve hâzâ 'âmun cedîdün kad akbele nes'elüke'l-'ısmete fîhi mine'ş-şeytâni ve evliyâihi ve cünûdihi ve'l-'avne 'alâ hâzihi'n-nefsi'l-emmâreti bi's-sûi ve'l-iştiğâli bi-mâ yukarribunî ileyke zülfâ yâ zê'l-celâli ve'l-ikrâmi ve sallâ'llâhu 'alâ muhammedini 'n-nebiyyi'l-ümmiyyi ve 'alâ âlihi ve ashâbihi't- tayyibîne't- tâhirine ve'l-hamdü li'llâhi rabbi'l-'âlemîn."

Hz. Muhammed (s.a.v.) Efendimiz'e, âline ve ashâbına salât ve selâm olsun. Ey evveli ve sonu olmayan Allâh'ım! Senden bu yeni yılda büyük ihsânın hürmetine, Senin her şeyi kaplayan, güvenilen varlığın hürmetine, bizi şeytandan, onun dostlarından ve ordularından korumanı istiyoruz. Kötülüğü emreden şu nefsimize karşı bize yardım et. Ey celâl ve ikram sâhibi Rabbim! Sana yaklaştıracak meşgûliyetlerde bize yardım et. Ümmî Nebî Hazret-i Muhammed (s.a.v.)'e, O'nun pak âline ve ashâbına salât ve selâm olsun. Hamd âlemlerin Rabbi olan Allâh'a mahsûstur.

365 defa Âyete'l-kürsi okunacak, 1000 defa İhlas-ı şerîf okunacak, 1 def'a Zümer sûresi okunacak. Bütün bunların sonunda 1 defa: "Allâhümme yâ muhavvile'l-havli ve'l-ahvâli havvil hâlenâ ilâ ahseni'l-hâl" denilecek.

MUHARREM'İN 1. VE 10. GÜNLERİNDE OKUNACAK DUÂ

Her kim Muharrem ayının ilk on gününde, özellikle birinci ve onuncu Aşûra günleri sabahleyin üç kere bu duâyı okursa Allah Zü’l-celâl Hazretlerinin o kimseyi tâ gelecek senenin Muharrem ayına kadar cemî’ belâlardan emîn ve muhafaza buyuracağı rivâyet olunmaktadır.

“Rahmân ve Rahîm olan Allah’ın adıyla. Allah (c.c) Efendimiz Muhammed’e âline ve ashâbına salât u selâm eylesin! Allah’ım! Sen ebedîsin, Kadîm’sin, Evvel’sin. Fazl u ihsânın çok yücedir. Her şeyi kaplayan ve her şeyin sığınağı olan cömertliğin çok yücedir. Yeni yıl gelmiş bulunuyor. Bu sene içinde bizi şeytandan, onun dostlarından ve ordularından korumanı istiyoruz. Şu dâimâ kötülüğü emreden nefse karşı yardımını istiyoruz. Sana yaklaştıracak şeylerle meşgul olabilmem için yardımını istiyorum, ey Celâl ve İkrâm Sâhibi olan Allah’ım! Allah, ümmî nebî Efendimiz Muhammed’e, âline, mübarek ve temiz ashâbına salât eylesin! Hamd, âlemlerin Rabbi olan Allah’a mahsustur.”