Borçlara tecil kolaylığı nasıl sağlanacak?

6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun’da değişiklik yapan kanun TBMM Genel Kurulunda kabul edildi. Kanun, onaylanmak üzere dün Cumhurbaşkanlığına gönderildi.

SORULARINIZ İÇİN: akivanc@haberturk.com

Kanun, 6183 Sayılı Kanun’un 48. Maddesinde amme alacaklarının teciline ilişkin süreyi 36 aydan 72 aya çıkarttı. Cumhurbaşkanı Kararı ile 250 bin lira olarak uygulanmakta olan teminatsız borç limiti ise 1 milyon liraya yükseltildi.

Buna göre, 1 milyon liraya kadar olan borçlar teminat alınmaksızın tecil edilebilecek. Bir milyon lirayı aşan borçlarda ise 1 milyon lirayı aşan kısmın yarısı oranında teminat alınacak. Örneğin, toplam 2 milyon lira borcu olan mükellefin 1 milyon lirayı aşan borç tutarı 1 milyon lira olduğu için 500 bin lira teminat alınacak.

HER BİR TAHSİL DAİRESİNDEKİ BORÇ TUTARINA BAKILIYOR

Teminat aranmaksızın tecil uygulamasında her bir tahsil dairesindeki borç tutarına ayrı ayrı bakılıyor. Örneğin bir mükellefin iki ayrı vergi dairesine ve iki ayrı sosyal güvenlik müdürlüğüne 900’er bin lira vergi ve prim borcu varsa teminat alınmaksızın tüm borçları tecil edilebiliyor.

Kanunun TBMM’deki görüşmeleri sırasında verilen bilgiye göre, vergi borçlusu mükelleflerin yüzde 98,6’sının borcu 1 milyon liranın altında bulunuyor. Cumhurbaşkanı 1 milyon lira olan tutarı on katına kadar artırmaya yetkili bulunuyor.

GÖZLER MALİYE’NİN YAPACAĞI DÜZENLEMEDE

Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu Başkanı Bendevi Palandöken, tecil faizinin yüzde 39 olduğuna dikkat çekerek, bu faiz oranı ile borcun ödenmesi bir yana faizin bile karşılanamadığını belirtti. Vergi dairesine ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçların 72 aya bölünmesinin olumlu bir adım gibi görünse de yüksek faiz nedeniyle ödeme planlarının sürdürülebilir olmadığını ifade etti. Palandöken, esnafın rahatlatılması için yeni formüller üretilmesi gerektiğini söyledi.

Mevcut mevzuata göre vergi ya da prim borcu olan mükelleflere, her ay gecikme zammı uygulanıyor. Gecikme zammı oranı yıllara göre değişiyor. Kasım 2025 tarihinden bu yana gecikme zammı aylık yüzde 3,7, yıllık yüzde 44,4 olarak uygulanıyor. Tecil başvurusunda bulunan mükellef, borcun anaparası ve gecikme zammının yanı sıra tecil süresinin bitimine kadar aylık yüzde 3,25, yıllık yüzde 39 oranında tecil faizi de ödüyor.

Ancak, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, faizin hiçbir şekilde gerçekleşen enflasyonun altında olmayacağını belirtmekle birlikte faiz oranlarında değişiklik yapılacağı sinyali verdi. Faizsiz ya da enflasyonun altında yapılandırma olmayacağını kaydeden Şimşek, “Faiz konusunda bakanlığın yetkisi bulunuyor ancak ana ilkemiz değişmeyecek” dedi.

Şimşek, ödeme kabiliyeti zayıflamış, buna rağmen ödeme iradesi bulunan mükellefler için taksitlendirme, teminat ve faiz konusunda belirli imkanlar sunulabileceğini ifade etti.

TECİLDEN YARARLANMA KOLAYLAŞTIRILACAK MI?

Mevcut tecil müessesesi esnafın ve iş dünyasının beklentilerini karşılamaktan çok uzak bulunuyor. Yapılandırma kanunlarındaki gibi düşük faiz imkânı bulunmuyor. Yapılandırma kanunlarından borcu olan her mükellef yararlanabilir iken tecilden yararlanabilmek için gerekli şartların sağlanması gerekiyor. Yürürlükteki düzenlemeye göre, vergi ve prim borçlarının tecil edilebilmesi için mükellefin borcunu vadesinde ödemesinin veya haciz konulması ya da haczedilen malların paraya çevrilmesinin borçlu mükellefi çok zor duruma düşürmesi şartı aranıyor. Bunun için de ilgili kurumlar mükellefin bilançoları üzerinden değerlendirme yaparak tecil başvurusunu kabul veya reddediyor.

Küçük esnaftan gelen şikayetlerin başında tecil başvurularının kabul edilmemesi geliyor. Başvuranların çok az kısmının tecil talebinin kabul edildiği belirtiliyor.

Bir başka şikâyet konusu ise tecil süresinin kısalığı. Esnaf, her ne kadar tecil süresi 72 aya kadar uzatılıyor olsa da mevcut kanundaki 36 ay vadeden yararlananların sayısının bile çok az olmasından yakınıyor.

Hazine ve Maliye Bakanlığının yapacağı düzenlemede bu konularda nasıl bir kolaylık sağlanacağı merak ediliyor.