Asgari ücret ortalama ücreti nasıl etkiledi?

Asgari Ücret tespit Komisyonu, temmuz ayında yapılacak ara zammı görüşmek üzere yarın toplanıyor. Asgari ücrete yapılacak zammı tüm çalışanlar merakla bekliyor. Peki asgari ücrete yapılan zamlar ortalama ücretlere ne kadar yansıyor? Habertürk'ten Ahmet Kıvanç, asgari ücret ile ilgili merak edilenleri yazdı

Ahmet Kıvanç

akivanc@haberturk.com

Giriş: 12.06.2023 - 10:08 Güncelleme: 12.06.2023 - 10:08

ABONE OL

ABONE OL

Milyonlarca işçi, memur ve emekli temmuz ayında ücret, maaş ve aylıklara yapılacak zammı bekliyor. İlk olarak asgari ücret belirlenecek. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı görevini geçen hafta devralan Vedat Işıkhan, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nu yarın toplantıya çağırdı. Komisyonda işveren kesimini temsil eden Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu Başkanı Özgür Burak Akkol, bugün Bakan Işıkhan’a hayırlı olsun ziyareti yapacak. Asgari ücretle ilgili ilk temas bu ziyaretle gerçekleştirilecek.

Komisyonun Kurban Bayramı’ndan önce yeni asgari ücreti belirlemesi hedefleniyor. Bu nedenle geçen yıl temmuz ayında olduğu gibi hızlı bir şekilde karar alması bekleniyor.

REKLAM

KOMİSYON ÇALIŞMALARI ÜZERİNDE DÖVİZ KURU BASKISI

Asgari Ücret Tespit Komisyonu, döviz kuru baskısı altında çalışma yürütecek. Çünkü ocak ayında net asgari ücret 455 dolar olarak belirlendi. Eski Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin de temmuz ayı için yaklaşık 500 dolar ifadesini kullandı.

Son günlerde döviz kurunun hızlı artması, ocak ayında belirlenen asgari ücretin 455 dolardan 365 dolara gerilemesine neden oldu. Ocaktaki 455 dolar psikolojik sınır haline geldi. Yeni asgari ücretin 455 doların altına düşmemesi için cuma günkü kurla en az 10.650 TL olması gerekiyor. Kurdaki hareketin önümüzdeki günlerde de devam etmesi ihtimaline karşı Komisyonun çalışmalarını hızlı tamamlaması bekleniyor.

Asgari ücretin belirlenmesinin ardından Kurban Bayramı’ndan sonra memur maaşları ve emekli aylıklarına zam belli olacak.

ORTALAMA ÜCRET ASGARİ ÜCRETİN ÜZERİNDE ARTTI

REKLAM

2016 yılından beri asgari ücretteki artışın ortalama ücretlere yansımaması nedeniyle asgari ücretin giderek ortalama ücrete dönüştüğü eleştirileri yapılıyordu. Ancak, son bir yıllık dönemde ortalama ücretlerdeki artış asgari ücretin üzerine çıktı.

Sosyal Güvenlik Kurumu’na işletmelerce bildirilen prime esas kazanç verilerine göre, özel sektöre ait işyerlerinde ortalama brüt ücretler Mart 2022’de 7.765 TL, Ağustos 2022’de 10.173 TL, Mart 2023’te ise 16.176 TL oldu. Ortalama ücretler geçen yılın mart ayına göre temmuz ayında yüzde 31.01, temmuz ayına göre bu yılın mart ayında yüzde 59.00, geçen yılın aynı ayına göre bu yılın mart ayında yüzde 108.31 oranında arttı. Kamu kurumları da dahil edildiğinde son bir yıllık dönemdeki artış yüzde 105 olarak gerçekleşti.

Brüt asgari ücret ise geçen yıl temmuzda ocak ayına göre yüzde 29.31, geçen yılın temmuz ayına göre bu yılın ocak ayında yüzde 54.66 ve yıllık bazda da yüzde 100 oranında arttı. Hem geçen yılın ikinci yarısında hem de bu yılın ilk yarısında ortalama ücretlere yapılan artışın asgari ücrete yapılan artışın üzerine çıktığı görülüyor.

Bazı sektörlerdeki ortalama ücretlerde yüzde 170’e varan artışlar görülürken, çalışan sayısının yoğun olduğu tekstil sektöründe yüzde 108, bina inşaatında yüzde 104, perakende ticareti sektöründe yüzde 106 oranında artış kaydedildi.

Ücretlerin Türkiye ortalamasının üzerinde olduğu hava yolu taşımacılığında yüzde 88, deniz yolu taşımacılığında yüzde 91 ücret artışı yaşandı. Genellikle döviz üzerinden ödeme yapılan uluslararası örgütler ve temsilciliklerde çalışanların ortalama ücreti ise yüzde 71 oranında arttı.

REKLAM

Ortalama ücretlerde son bir yıldaki değişim				Değişim
	2022 Mart	2022 Ağustos	2023 Mart	2022 Ağustos / 2022 Mart	2023 Mart / 2022 Ağustos	2023 Mart / 2022 Mart
Bitkisel ve hayvansal üretim ile avcılık	6.325	8.379	12.940	32	54	105
Ormancılık ile endüstriyel ve yakacak odun üretimi	5.442	6.993	10.713	29	53	97
Balıkçılık Ve Su Ürünleri Yetiştiriciliği	6.844	10.181	14.454	49	42	111
Kömür ve linyit çıkartılması	10.758	13.982	23.135	30	65	115
Ham petrol ve doğalgaz çıkarımı	11.409	16.285	23.798	43	46	109
Metal cevherleri madenciliği	10.921	13.919	23.569	27	69	116
Diğer madencilik ve taş ocakçılığı	7.647	10.575	16.181	38	53	112
Madenciliği destekleyici hizmet faaliyetleri	10.637	13.986	21.961	31	57	106
Gıda ürünlerinin imalatı	7.097	9.221	14.705	30	59	107
İçeceklerin imalatı	10.147	12.307	21.856	21	78	115
Tütün ürünleri imalatı	15.093	16.685	31.583	11	89	109
Tekstil ürünlerinin imalatı	7.336	9.917	15.251	35	54	108
Giyim eşyalarının imalatı	5.975	7.825	11.918	31	52	99
Deri ve ilgili ürünlerin imalatı	5.923	7.932	12.192	34	54	106
Ağaç, ağaç ür. ve mantar ür.imalatı (Mobilya Hariç)	6.493	9.029	13.916	39	54	114
Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı	8.741	11.564	18.680	32	62	114
Kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması	7.464	9.822	15.265	32	55	105
Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı	23.946	26.279	47.750	10	82	99
Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı	10.323	13.752	21.819	33	59	111
Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malzemelerin imalatı	12.350	14.492	26.297	17	81	113
Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı	8.413	11.247	17.696	34	57	110
Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı	8.154	10.427	18.420	28	77	126
Ana metal sanayii	11.418	14.203	22.875	24	61	100
Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (Makine Ve Teçhizat Hariç)	8.280	10.899	17.288	32	59	109
Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı	10.714	15.278	22.251	43	46	108
Elektrikli teçhizat imalatı	9.671	12.506	19.947	29	59	106
Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı	8.981	11.949	18.819	33	57	110
Motorlu kara taşıtı, treyler (Römork) imalatı	11.881	14.400	24.234	21	68	104
Diğer ulaşım araçlarının imalatı	14.284	18.201	29.616	27	63	107
Mobilya imalatı	6.230	8.313	12.869	33	55	107
Diğer imalatlar	6.755	8.971	13.612	33	52	102
Makine ve ekipmanların kurulumu ve onarımı	10.324	13.006	21.141	26	63	105
Elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi üretim ve dağıtımı	10.177	12.747	21.899	25	72	115
Suyun toplanması, arıtılması ve dağıtılması	8.530	11.016	14.606	29	33	71
Kanalizasyon	8.217	11.750	19.355	43	65	136
Atığın toplanması, ıslahı ve bertarafı faaliyetleri	7.109	9.342	14.349	31	54	102
İyileştirme faaliyetleri ve diğer atık yönetimi hizmetleri	8.998	11.499	24.336	28	112	170
Bina inşaatı	5.784	7.554	11.805	31	56	104
Bina dışı yapıların inşaatı	9.212	11.434	18.949	24	66	106
Özel inşaat faaliyetleri	5.978	7.876	12.413	32	58	108
Motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımı	6.730	8.800	14.150	31	61	110
Toptan ticaret (Mot. kara taşıtları ve motosikletler hariç)	7.702	10.197	15.940	32	56	107
Perakende ticaret (Mot. kara taşıtları ve motosikletler hariç)	6.360	8.516	13.111	34	54	106
Kara taşımacılığı ve boru hattı taşımacılığı	6.016	7.926	12.226	32	54	103
Su yolu taşımacılığı	14.121	16.646	26.974	18	62	91
Hava yolu taşımacılığı	28.458	34.487	53.663	21	56	89
Taşımacılık için depolama ve destekleyici faaliyetler	9.312	12.371	20.705	33	67	122
Posta ve kurye faaliyetleri	6.952	9.076	16.061	31	77	131
Konaklama	7.037	9.735	14.833	38	52	111
Yiyecek ve içecek hizmeti faaliyetleri	5.687	7.625	11.713	34	54	106
Yayımcılık faaliyetleri	9.539	12.492	18.950	31	52	99
Sinema filmi, video ve televizyon programları yapımcılığı	7.684	10.594	15.586	38	47	103
Programcılık ve yayıncılık faaliyetleri	11.205	15.196	22.123	36	46	97
Telekomünikasyon	13.309	16.949	28.583	27	69	115
Bilgisayar programlama, danışmanlık ve ilgili faal.	15.596	21.107	32.504	35	54	108
Bilgi hizmet faaliyetleri	15.297	19.278	30.699	26	59	101
Finansal hizmet faal. (Sigorta ve emeklilik fonları hariç)	19.193	24.084	40.699	25	69	112
Sigorta, reasürans ve emeklilik fonları	15.314	16.709	33.658	9	101	120
Finansal hizmetler ile sigorta faaliyetleri için yardımcı faaliyetler	10.386	13.303	22.245	28	67	114
Gayrimenkul faaliyetleri	6.366	8.352	13.089	31	57	106
Hukuk ve muhasebe faaliyetleri	6.248	8.122	12.868	30	58	106
İdare merkezi faaliyetleri; idari danışmanlık faaliyetleri	13.603	17.201	28.339	26	65	108
Mimarlık ve mühendislik faaliyetleri; teknik test ve analiz faal.	9.172	12.155	19.273	33	59	110
Bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetleri	14.607	20.169	30.232	38	50	107
Reklamcılık ve piyasa araştırması	7.901	10.424	16.208	32	55	105
Diğer mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler	7.193	9.304	15.138	29	63	110
Veterinerlik hizmetleri	5.826	7.607	11.956	31	57	105
Kiralama ve leasing faaliyetleri	7.920	10.379	17.212	31	66	117
İstihdam faaliyetleri	6.736	8.522	13.592	27	59	102
Seyahat acentesi, tur operatörü ve diğer rezervasyon hizmetleri ve ilgili faal.	7.423	9.916	14.875	34	50	100
Güvenlik ve soruşturma faaliyetleri	6.588	9.279	14.067	41	52	114
Binalar ile ilgili hizmetler ve çevre düzenlemesi faaliyetleri	6.347	8.797	12.970	39	47	104
Büro yönetimi, büro destek ve iş destek faaliyetleri	9.735	12.580	19.987	29	59	105
Kamu yönetimi ve savunma; zorunlu sosyal güvenlik	8.098	11.085	18.025	37	63	123
Eğitim	6.996	9.285	13.854	33	49	98
İnsan sağlığı hizmetleri	6.879	9.241	13.821	34	50	101
Yatılı Bbkım faaliyetleri	5.412	7.060	10.751	30	52	99
Barınacak yer sağlanmaksızın verilen sosyal hizmetler	5.932	7.695	11.812	30	54	99
Yaratıcı sanatlar, gösteri sanatları ve eğlence faaliyetleri	7.060	8.805	13.862	25	57	96
Kütüphaneler, arşivler, müzeler ve diğer kültürel faaliyetler	8.448	11.039	17.551	31	59	108
Kumar ve müşterek bahis faaliyetleri	6.511	8.002	13.902	23	74	114
Spor faaliyetleri, eğlence ve dinlence faaliyetleri	7.598	9.699	14.778	28	52	94
Üye olunan kuruluşların faaliyetleri	9.945	12.888	19.839	30	54	99
Bilgisayarların, kişisel eşyaların ve ev eşyalarının onarımı	6.742	8.895	13.880	32	56	106
Diğer hizmet faaliyetleri	5.356	6.957	10.673	30	53	99
Ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetleri	5.210	6.745	10.348	29	53	99
Hanehalkları tarafından kendi kullanımlarına yönelik olarak üretilen ayrım yapılmamış mal ve hizmetler	5.459	7.215	11.253	32	56	106
Uluslararası örgütler ve temsilciliklerinin faaliyetleri	19.734	25.324	33.657	28	33	71
Ek-9 Ev hizmetlerinde 10 günden fazla çalışanlar	5.080	6.735	10.188	33	51	101
Sektörlerin genel ortalaması	7.765	10.173	16.176	31	59	108

Haberi Hazırlayan: Ahmet Kıvanç

GÜNÜN ÖNEMLİ MANŞETLERİ

Asgari ücret ne oldu?	Brüt (TL)	Net (TL)
2021 Ocak -Aralık	3.577,50	2.825,90
2022 Ocak - Haziran	5.004,00	4.253,40
2022 Temmuz - Aralık	6.471,00	5.500,35
2023 Ocak - Haziran	10.008,00	8.506,80