Türk mutfağının en güzide 10 zeytinyağlısı
Türk mutfağının en sağlıklı yemekleri deyince akla zeytinyağlılar gelir. Sebzeleri sızma zeytinyağında suyunu iyice çekene kadar yavaş yavaş pişirmek Türk Mutfağına has nefis bir teknik. Bu teknikle hangi sağlıklı yemekleri yapabilirsiniz?
Zeytinyağlılar mutfağımızın gözdesi. Sebzeleri zeytinyağında pişirmek hem sebzelerin tadını bozmaz hem de içerdiği besin maddeleri yemeğin içinde kalır. Bu yüzden zeytinyağlı yemekler en sağlıklı beslenme şeklidir.
Zeytinyağlı enginar
Baharda enginar, bezelye ve iç baklanın çıkması meraklıları için bir sevinç vesilesidir. Bu üç bahar sebzesine en çok yakışan ve mutlaka konan ot ise dereotudur. Başta karaciğer olmak üzere vücuda faydaları sebebiyle tam bir süper gıda olan enginarın en lezzetli yeri çanak kısmıdır ve yemeklerde sadece bu kısmın kullanılması Türk Mutfağına özgü bir uygulamadır. İzmir'in ufak çanaklı sakız enginarı ve Bursa’nın daha büyük ve geniş çanaklı enginarı coğrafi işaret almıştır. İzmir’de çoğunlukla Karaburun, Mordoğan, Urla ilçelerinde yetişen enginar, İzmir mutfağında en çok çeşidi yapılan sebzelerden biridir. Zeytinyağlı enginar, kuzu etli enginar, iç baklalı enginar, taze baklalı enginar, enginar kızartması, enginar dolması, enginarlı pilav bunlara örnek olarak verilebilir. İzmir’de enginar; diğer yörelerden farklı olarak sadece çanak olarak tüketilmez. İzmirliler enginar yemeği yaparken mümkün olduğunca yapraklarını da kullanmaya çalışırlar. Bunun için enginarın özel bir ayıklama biçimi vardır. Ayrıca enginarı ayıklarken karartmamak da önemlidir.
İmambayıldı
Türk Mutfağında imambayıldı patlıcan sevenlerin vazgeçilmezleri arasında. İmambayıldının karnıyarıktan farkı içerisinde kıyma bulunmaması. Vejetaryenler tarafından sıklıkla tercih edilen imambayıldının yapımı oldukça basit. İsmi konusunda hoş hikayeler anlatılsa da bunların gerçekliği şüpheli. Ama soğanı ve zeytinyağı bolca tutulduğu için yemeğin çok lezzetli olduğu şüphe götürmez bir gerçek.
Zeytinyağlı yaprak sarma
Osmanlı döneminin en ihtişamlı sofralarının vazgeçilmez yemeği olan sarma bugün hala Türk mutfağında güçlü bir yere sahip. Güncelliğini hiç yitirmemesinin sırrı asma yaprağındaki o çok zengin aroma ve iç malzemenin baharat çeşitliliğindeki ahenk ve lezzet. Baharat ve zeytinyağı çok kıymetli yardımcı malzemeler. Asma yaprağı kesinlikle zamanında taze ve damarsızken toplandığında çok lezzetli olur. Tazesine her mevsim ulaşmak mümkün olmaz. Salamura gibi bir yöntemle saklanır. Yöresel bağlamda bazı mutfaklarda asma yaprağı ile çok farklı sarmalar yapılır. Tahinli ayvalı yaprak sarması mutlaka denenmesi gereken çok lezzetli reçetelerden biridir. İç harcına ayva rendesi ek olarak ilave edilip, soğuduktan sonra tahinle sunulduğunda yemeğinizi çok zenginleştirir ya da vişneli yaprak sarma sofralarınıza spesiyal bir hava katar. Kiraz yaprağı, pancar yaprağı ya da dut yaprağı ile deneyerek de sarmalarınızı çeşitlendirebilirsiniz.
Barbunya pilaki
Pilaki, genelde barbunya ile özdeşleşen fakat birçok sebzeden yapabileceğiniz bir zeytinyağlı. Pilaki tekniği, Osmanlı kültüründe zeytinyağıyla etsiz olarak pişirilen bakliyat veya deniz ürünleri yemeklerine verilen genel ad. Günümüz Türk Mutfağında bakliyat pilakileri, barbunya veya fasulye pilakiyle yapılır.
Zeytinyağlı yerelması
Yerelması Türk mutfağına oldukça geç girmiş bir lezzet. Topraksı tada sahip bu kök sebzenin zeytinyağlı olarak pişirilmesi sadece Türk Mutfağına özgü bir mesele. Pişerken ilave edilen az miktarda pirinç tüm pişme suyunu çeker, yemeğin suyu kıvamlı bir sos gibi kalır. Bu yemek, zeytinyağlı pişirme tekniğinin yerelması gibi Anadolu’ya sonradan gelen sebzelerle bile ne denli lezzetli uyarlanabileceğini gösterir. Nereden geldiğini soracak olursanız, Amerika...
Zeytinyağlı pırasa
Zeytinyağlı yemeklerin tadı soğanla çıkar. Ancak pırasanın kendisi soğan ile akraba bir sebze olduğundan soğansız pişirilmesi gerekir. Limon pırasanın tatlımsı tadını dengeler.
Zeytinyağlı taze fasulye
Zeytinyağlı taze fasulye Türk mutfağının klasiğidir. Bazı evlerde bol domatesli yapılsa da eskiden tencere ortasına tek bir bütün soyulmuş domates konur, fasulyeler etrafına yelpaze gibi dizilir, yemek sadece yağına kalana dek pişirilirdi. Soğuyup demlenince servis tabağına şekli bozulmadan çevrilir ve son derece şık bir misafir yemeği olurdu.
Zeytinyağlı ıspanak kökü
Süper gıdalar arasında yer alan ıspanak mutfağımızda çok çeşitli şekillerde kullanılan bereketli bir sebze. Yapraklarından yemek yapılır, gözlemelere ve börek içlerine konur. Yapraklar kullanıldıktan sonra sap ve kök kısımları ziyan edilmez. Hatta yapraklar, sap ve kök bütün kalacak şekilde kesilir, kök ve sap kısmı ayrıca pişirilir. Böylece ıspanak tümüyle değerlendirilerek atıksız mutfağa iyi bir örnek oluşturur. Ispanağın kök kısmının tatlımsı bir tadı vardır ve soğanla zeytinyağlı pişince son derece özel bir yemek olur.
Zeytinyağlı portakallı kereviz
Kerevizi portakal suyuyla pişirmek son yıllarda yaygınlık kazanan yeni bir uygulama. Portakal suyu kerevize hem mayhoş bir tat verir hem de kerevizin kendine has kokusuna meyvemsi bir boyut kazandırır. Portakal yerine mandalina türleri de kullanılabilir. Özellikle Bodrum ve Seferihisar mandalinası bu yemeğe ayrı bir lezzet katar.
Zeytinyağlı bamya
Bazı zeytinyağlı yemeklerde ekşi kullanımı çok sevilen ve yaygın bir tercih. Ekşi, bamyaya çok yakışır. Bazı tariflerde ekşi olarak limon yerine koruk yani olgunlaşmamış ekşi üzüm kullanılabilir.
Zeytinyağlı havuç
Osmanlı mutfağının neredeyse unutulmuş bir tarifidir. Genelde zeytinyağlı yemeklere sebzenin bünyesindeki tatlılığın ortaya çıkması için az miktarda şeker eklenir. Bu tarifte havuç ve soğanın içindeki doğal şekerden dolayı şeker ilave etmeye gerek yoktur.