Vitaminler kansere yol açar mı?
Görüşlerini dikkate alma dönemi bitmeli...
Habertürk
Giriş: 01 Kasım 2015 - 09:18 Güncelleme:
GAZETE HABERTÜRK - - Vitamin kullanım alışkanlığımız bu konudaki bilincimizin de göstergesi. Bazı vitaminlerin eksikliği kişiyi hiç düşünmediği ciddi hastalıkların kucağına düşürebiliyor.
Depresyondan demansa kas güçsüzlüğünden uyku bozuklukları ve unutkanlığa kadar pek çok sorun siz farkında olmasanız da çok yakınınızda. Felç ve osteoporoz gibi sorunlar da öyle…
Yerinde kullanılan vitamin kansere karşı koruyucu olurken, fazla veya eksik olmasının kanser riskinde artışa neden olabileceğini gösteren çalışmalar bulunuyor.
İstanbul Florence Nightingale Hastanesi Sağlıklı Yaşam Merkezi Direktörü Dr. Özgür Şamilgil, "Bu nedenle vitamin kullanımının doktor kontrolünde gerçekleşmesi büyük önem taşıyor" diyor.
Şamilgil, vitaminlerin kansere yol açıp açmayacağı konusunun hâlâ tartışmalı olduğunu söylüyor ve "Doktor kontrolünde aşırıya kaçmadan gıda ve takviye olarak vitamin alımı kanser riskinizi azaltırken, yetersiz veya aşırı tüketim riski artırabilir "diyor.
Vücut tarafından gerektiğinde A vitaminine çevrilen Beta Karoten takviyesinin asbest tozuna maruz kalan ve sigara içen kişilerde akciğer kanseri riskini artırabileceği belirtiliyor.
Beta Karoten takviyesinin kanser üzerine etkileri tam olarak bilinmemekle beraber kadınlarda en tehlikeli cilt kanseri olan melanomu azalttığına dikkat çekiliyor.
Düşük doz E vitamininin prostat kanserini engelleyici etkisi bulunurken yüksek dozda alımı riski artırabiliyor. E vitamini eksik bireylerde yapılacak takviyenin ise karaciğer kanseri riskini azaltabileceği belirtiliyor.
Uygun miktarda alınan folik asit (vitamin B9) bazı kanserlerin gelişimini azaltırken fazla miktarda tüketimi prostat kanseri riskini artırabiliyor.
Uygun dozda kan düzeyi takibiyle alınan D vitamini, birçok kanser tipini engellese de yapılan bir çalışmaya göre bu vitaminin yüksek miktarda ve kalsiyum ile kombinasyonu prostat kanseri riskini artırabiliyor.
Bazı araştırmalara göre ortalama dozlarda alınan multivitamin, prostat kanseri riskini azaltıyor olsa da prostat kanserinden ölümleri azaltmıyor.
7 yıllık bir çalışma ise saldırgan türde (hızlı gelişen) meme kanseri bulunan kadınlardan multivitamin kullananlarda ölüm oranlarının daha düşük çıktığını gösteriyor.
Endokrinoloji Uzmanı Prof. Dr. Metin Özata, vitamin eksikliğinde karşılaşılabilen sorunları anlatıyor: B1 VİTAMİNİ (TİAMİN): B1 vitamininin eksikliğinde; beriberi hastalığı, kabızlık, yorgunluk, unutkanlık ve iştah kaybı görülüyor.
BİOTİN VİTAMİNİ (Vitamin B7 veya Vitamin H): Eksikliğinde saçlarda dökülme, seboreik dermatit, alopecia, cilt bozuklukları, depresyon, halsizlik, halüsinasyon (hayal görme), bacaklarda uyuşma ve karıncalanma görülüyor.
B12 VİTAMİNİ: B12 vitamininin eksikliği kan hastalığı (kansızlık-anemi) yaptığı gibi sinir hücrelerinin görevlerini yapamamasına da neden oluyor. B12 eksikliğinde kırmızı hücrelerde büyüme (makrositoz) ile karakterize anemi (kansızlık) görülüyor.
Bu kişilerde ayrıca kanda LDH ve bilirubin yükselebileceği gibi bazen de lökosit ve trombosit sayısı düşebiliyor.
Sinir sistemiyle ilgili olarak omurilik arka ve yan kısımlarında sinir hasarı ve buna bağlı özellikle bacaklarda "simetrik nöropati" denen hastalık gelişiyor. Uyuşma ve ataksilerle (bacaklarda istemsiz atma) başlayan bu durum denge kaybıyla devam ediyor.
İleri aşamada halsizlik, kaslarda kasılma hali, felç, idrar ve gaita kaçırma meydana gelebiliyor. B12 vitamini eksikliği olan kişilerde osteoporoz da (kemik erimesi) sık görülüyor.
Bu sorunda ayrıca; yorgunluk, halsizlik, bulantı, kabızlık, gaz, iştah - kilo kaybı, kansızlık, yürümede zorluk, denge bozukluğu, unutkanlık, dilde ağrı, bacaklarda his kaybı ve uyuşma ile kulakta çınlama gibi belirtiler ortaya çıkıyor.
FOLİK ASİT (VİTAMİN B9): Folat eksikliği olan kadınlarda düşük ağırlıklı ve sinir hasarlı bebek doğurma riski bulunuyor. Bebek ve çocuklarda folat yetersizliği büyümeyi yavaşlatıyor.
Bu sorunda anemi de (kansızlık) oluşuyor. Bazı kişilerde ishal, iştah ve kilo kaybı meydana geliyor. Dilde ağrı, baş ağrısı, çarpıntı, unutkanlık ve davranış bozukluğu da sık karşılaşılan sorunlar arasında bulunuyor.
A VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ: A vitamini eksikliği olan kadınlarda; gece körlüğü, gözyaşı azalması ve kuru göz (Kseroftalmi), göz kornea tabakasında yara, enfeksiyonlara direncin azalması,
çocuklarda üst solunum yolu enfeksiyonu, grip, nezle ve ishalin sık tekrarlanması gibi sorunlar meydana geliyor.
D VİTAMİNİ: D vitamini yetmezliği günümüzde çocuk ve erişkinlerde oldukça yaygın görülüyor. Bu sorunda besinlerle alınan kalsiyumun ancak yüzde 30'u bağırsaklardan emiliyor ve kan kalsiyum seviyesi düşüyor.
D vitamini eksikliği, bu vitaminin besinlerle az alınması veya az güneş görülmesi durumunda oluşuyor. Raşitizm ve osteomalazi gibi kemik hastalıkları D vitamini eksikliğinde ortaya çıkıyor.
Çocukluk ve gelişme çağında D vitamini eksikliği varsa, kemiklerde raşitizm denen hastalık oluşuyor.
Raşitizm hastalığında kemiklerde mineral eksikliği bulunuyor. Bu nedenle kol ve bacak kemikleri eğriliyor, bıngıldaklar geç kapanıyor ve kaburgalarda bozukluklar oluşuyor.
Erişkinlerde ise D vitamini eksikliğinde, "osteomalazi" adı verilen kemik hastalığı meydana geliyor. Bu hastalarda kemikteki mineraller kayboluyor ve kemik ağrıları gelişiyor.
D vitamini eksikliğinde kaslarda güçsüzlük ve ağrı da meydana geliyor.
E VİTAMİNİ: Vitamin E yetmezliği nadir görülüyor. Bunun günlük diyette tokoferolün (E vitamini) çok fazla olmasından kaynaklandığına dikkat çekiliyor.
Serumda E vitamini azlığı kan seviyesi 0.5 mg/d'den az olunca oluşuyor ve genellikle yağ emiliminin bozulduğu; siroz, safra tıkanması, kistik fibrozis, pankreas yetmezliği, Chrohn hastalıklarında meydana geliyor.
Kandaki kırmızı kan hücreleri (eritrosit) E vitamini eksikliğinde kısa sürede ölüyor.
Hemolitik kan hastalıklarının olduğu hastalarda kanda E vitamini düzeyi düşük bulunuyor.
Bu hastalar E vitamini tedavisinden önemli yarar görüyor. E vitamini erken doğan prematüre bebekleri hemolitik anemiden koruyor.
C VİTAMİNİ: C vitamini eksikliğinde, 'skorbüt' adı verilen bir hastalık meydana geliyor.
Bu hastalıkta diş etlerinde kanama ve dişlerde sallanma oluyor.
C vitamini eksikliğinde kolajen sentezi ve bağ dokusunda bozulmalara da rastlanıyor.
Sonuçta morarmalar, "peteşi" adı verilen nokta tarzı kanamalar, eklem ağrıları ve yara iyileşmesinde sorunlar meydana geliyor.
Bunun dışında; halsizlik, eklem şişliği, eklem ağrıları, depresyon ve nöropati de gözleniyor.
C vitamini eksikliğinde ciltte kırışma, yaraların iyileşmesinde gecikme ve eklemlerde hassasiyet de oluşuyor.
Safra kesesi, karaciğer, pankreas, bağırsak ve böbrek sorunu olanlar ile bu sorunlarla ilgili ameliyat geçirmiş kişilerde gıdaların emilimi bozulabiliyor.
Ayrıca bu organlara ait sorunlar nedeniyle kullanılan mide asidini azaltan ilaçlar, antibiyotikler, kabızlık ilaçları ve idrar söktürücüler de vitamin emilimini bozabiliyor.
Bazı diyabet ilaçlarının da sindirim sisteminden B12 emilimini bozmaları nedeniyle bu hastalara vitamin mineral takviyesi öneriliyor.
