Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
  • Habertürk Android Uygulaması
  • Habertürk iPhone Uygulaması
Mehmet Çalışkan

Osmanlı İmparatorluğu'nun bilinen ilk Müslüman kadın şairi olan Zeynep Hatun'un doğum tarihi dahil olmak üzere hakkında fazla bilgi bulunmuyor.
Amasya'da doğan Zeynep Hatun'un babası Kadı Mehmet Çelebi.
Şair Latifi'ye göre Kastamonu'da, Âşık Çelebi'ye göre ise Amasya'da doğdu. Doğum yeri konusunda farklı görüşlere sahip olsalar da her iki şaire göre Zeynep Hatun, yaşamının bir dönemini İstanbul'da geçirdi.
Divan şiiri motiflerine bağlı kaldığı eserlerinde, dönemin erkek şairlerinin aşk anlayışını Zeynep Hatun, şiirlerinde içten bir anlatımla kaleme aldı.
Zeynep Hatun'a göre yumuşaklık, sevecenlik gibi kadına özgü değerler zayıflık ve ruhsal eksikliktir.

 

Zeynep Hatun'un en bilinen şiiri Fatih Sultan Mehmet'e aşkını ilan ettiği şiirdir;
Şehâ bu sûret-i zîbâ sana Hak'dan inâyettir,
Sanasın Sûre-i Yûsuf cemâlinden bir âyettir.
Senin hüsnün, benim aşkım, senin cevrin, benim sabrım,
Demâdem artar, eksilmez, tükenmez, bî-nihâyettir.

Şiirin günümüz Türkçesi şöyledir;
Güzel varlığın Tanrı'nın armağanıdır sana Sultanım,
Yusuf Sûresi'nin bir âyeti benzeri.
Senin güzelliğin, benim aşkım, senin incitmen ve benim sabrım
Artıyor her an ve de artacak sonsuza dek.

Zeynep Hatun'un özel hayatı konusunda da farklı görüşler bulunuyor.
Âşık Çelebi ve bir kaç kaynağa göre Zeynep Hatun, İshak Fehmi Çelebi ile evlendi. Şair Latifi'ye göre ise hiç evlenmedi.
Zeynep Hatun ile çağdaşı olan Mihri Hatun ile aralarında latifeler ve şiir söyleşmeleri oldu. Zeynep Hatun, yaşamının son döneminde şiiri bırakarak inzivaya çekildiği Amasya'da 1474'e vefat etti. Zeynep Hatun'un kabrinin nerede olduğu bilinmiyor.

GAZEL
Keşfet nikabını yeri göğü münevver et
Bu âlem anasırı firdevs-i enver et
Depret lebini cüşe getir hacz-i kevseri
Anber saçını çöz bu cinanı muattar et
Hattın berat verdi saba yeline dedi
Tez er Hatay'a Çin'i tamam et müseehhar et
Yâra yolunda âşk ile derdinden ölenin
Kim der sana ki hecr ile cânın mükedder et
Zeynep çü dost zülfü gibi tarümarsın
Divane olma şiirini divan ü defter et
Zeyneb ko meyli zinet-i dunyaya zen gibi
Merdane var Sade-dil ol terk-i ziver it

Gazelin günümüz Türkçesi;
Öğren bilinmeyeni, aydınlat ışığınla
Dünyayı ve cennet bahçelerini.
Coştur sözlerinle cennetin ırmaklarını
Çöz saçlarını, yayılsın kokun dünyaya.
Duyur Hatay'dan Çin'e kadar
Yazdıklarını bir rüzgar hızıyla.
Dertlenme, sevdiğine kavuşmak için
Çünkü demez hiç kimse, üzme artık yeter kendini.
Zeynep, darmadağınıksın sen
Yapma hata, topla şiirlerini, yaz divanını.
Zeynep, bırak teferruatı
Ulaş öze, cesaretle ve de açık sözle.

PERŞEMBE: Mihri Hatun

'KORONA GÜNLERİNDE ŞİİR'İN DİĞER ŞAİRLERİ