Dünyanın en önemli tarih bilimcileri arasında gösterilen Halil İnalcık, vefatının 1. yılında anılıyor. Sevenleri Halil İnalcık'ın sözlerini sosyal medya hesabından paylaşarak anıyor. Peki, Halil İnalcık kimdir? İşte Halil İnalcık'ın hayat hikayesi ve sözleri...

HALİL İNALCIK SÖZLERİ

  • "Türk tarihçiliği gelişiyor. Geçmişte iki büyük üstad var: Fuad Köprülü, Ömer Lütfü Barkan. Bu iki usta Türk tarihçiliğine getirdikleriyle bir yön vermiştir. Bugün tarihimizi onların yolunda iyi inceleyebilmek için, Osmanlıca’ya hakim olmak, bunun yanında batı tarihçiliğini iyi izlemek gerekir. Bana, siz bütün kariyeriniz boyunca ne yaptınız diye sorarsanız şunu söyleyebilirim: Bütün çabalarım Türk tarihçiliğini modern tarihçilik düzeyine çıkarmaktır. Benim tarih anlayışım devletlerin tarihini ortaya çıkarmaktan ziyade halkın tarihini, halkın geçmişte nasıl yaşadığını, sosyal hayatını, ekonomisini, gündelik yaşantısını ve bunları belirleyen şartları ortaya çıkarmaktır. Bizim tarihçiliğimiz ise bu konulara yeni yeni ilgi duyuyor"
  • "Türk tarihçilerine bir öneride bulunmak gerekirse diyebilirim ki daima belgelere sadık kalın. Eğer hakikati ortaya çıkarırsanız bu daima bizim lehimizedir, çünkü bugüne değin tarihimiz hakkında yazılanların çoğu ya yalandır, ya çarpıtmadır. Eğer mübalağa yaparsanız kendinizi kabul ettiremezsiniz, sizi ciddiye almazlar."
  • "17. asırda, bizi ikinci derecede bir devlete düşüren iki büyük gelişme oldu Avrupa'da: Birisi ilim ve teknoloji... İlim ve teknoloji sayesinde. Yalnız metalurji değil bütün ilim sahalarında Avrupa yeni keşifler yapıyor. [Röportör: Hocam, Osmanlı niye yapamadı bu keşifleri?]Çünkü Osmanlı bir hümanist ve Rönesans devrimi fikri değişimi yapamadı. Medrese, şeyhül İslam.. Göreceğiz 17. asırda; devlet işlerinde her şeyde fetvaları ile tayin eden bir kuvvet halinde geldi şeyhül İslamlar. Mesela bir yabancı devletle antlaşma yapıyor değil mi? Şeyhül İslam fetva vermeyince o antlaşma tasdik edilemezdi. Göreceğiz, şeyhül İslamlar 17. asıda politikada da birinci... Asiler fetva almadıkça isyanı sürdüremezdi."
  • "Osmanlı devletini asıl kuran, İranî yüksek bürokrasiyi getiren, defter tutma, tahrir sistemini ve getiren Çandarlılardır.  Onun için halk kitabı olan anonimler Çandarlılara hücum eder.  Çünkü bu bürokratik yapılanma sistemi gazilerin o serbest hayatına müdahale ediyor."
  • Klasik edebiyat Germiyan ilinde doğmuştur. Neden Germiyan? Osmanlı ile savaşı Aydınoğluna Osmanoğluna bırakmışlar. Kendileri çok zengin zenginlik sebebi de Şaphane. Avrupa da 1540’da bulunana kadar şap yok! kumaş rengini tesbit için şap şart.  Bunun için bütün Avrupa kumaş sanayi bizden giden şap’a bağlı. Şap’ın en iyisi de Karahisar’da çıkar. ( Şebinkarahisar aslı Şap’ın Karahisardır.) Buradan senede 100 bin dolayında altın Germiyan sarayına geliyor. Şairler Azarbaycan’dan  Konya’dan Germiyan sarayına geliyor ve klasik edebiyat burada filizleniyor. Osmanlı sonradan 1380-81’lerde Bayezid’in Kütahya ya vali olması bunlar onun hizmetine giriyorlar. Dolayısı ile klasik edebiyat başlar oradan giriyor."

HALİL İNALCIK KİMDİR?

Tarih Profesörü Halil İnalcık, eylül 1916’da İstanbul’da dünyaya gelmiştir. Kırım göçmeni olan İnalcık'ın çocukluk dönemi savaş içerisinde geçmiştir. Bu yüzden ki en büyük hayali bir milyon Kırım Tatarının Kırım'a, vatanlarına geri dönmesidir.

Halil İnalcık, ilk tahsilini Ankara Gazi Mektebi'nde yaptı. Orta öğretimine bir yıl Sivas Muallim Mektebi'nde devam etti. Orta tahsilini 1931'de Ankara'da Gazi Muallim Mektebi'nde tamamladı.

Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi’nin ilk öğrencilerindendi. Yakınçağ Bölümü'nde, doktorasını da tamamladıktan sonra, 1942-1972 yılları arasında öğretim üyeliği yaptı, Chicago Üniversitesi Tarih Bölümü'ne Osmanlı tarihi dersleri verdi. 1993'te Bilkent Üniversitesi'ne geçti. Bir çok Osmanlı tarihçisinin hocalığını yaptı.

Uluslararası yayınevlerinden çok sayıda kitap yayımladı. Cambridge Uluslararası Biyografi Merkezi tarafından dünyada sosyal bilimler alanında sayılı 2000 bilim adamı arasında gösterildi.

Dünyanın en önemli tarih bilimcileri arasında gösterilen Halil İnalcık, 25 Temmuz 2016'da 100 yaşında hayatını kaybetmiştir.

HALİL İNALCIK'IN KİTAPLARI

The Ottoman Empire, The Classical Age, 1300-1600, London, 1974.

Studies in Ottoman social and economic history, London, 1985.

The Middle East and the Balkans under the Ottoman Empire, Bloomington, 1993.

Süleyman the second and his time, Istanbul, 1993.

An Economic and Social History of the Ottoman Empire (Donald Quataert ile birlikte),Cambridge, 1994.

From empire to republic: essays on Ottoman and Turkish social history, Istanbul, 1995.

Sources and studies on the Ottoman Black Sea, Cambridge, 1995.

History of Humanity (editor, Peter Burke ile birlikte),1999.

Ottoman Civilization (Gunsel Renda ile birlikte),Ankara, 2003.

Essays in Ottoman History, Eren Yayıncılık.

Makaleler 1: Doğu Batı, Doğu Batı Yayınları, 2005.

Fatih devri üzerinde tetkikler ve vesikalar, Ankara, 1954.

Osmanlı'da Devlet, Hukuk, Adalet, Eren Yayıncılık, 2000.

Osmanlı İmparatorluğu'nun Ekonomik ve Sosyal Tarihi Cilt 1 /1300-1600, Eren Yayıncılık, Prof. Dr. Donald Quataert ile, 2001.

Osmanlı İmparatorluğu'nun Ekonomik ve Sosyal Tarihi Cilt 2 / 1600-1914, Eren Yayıncılık, 2004.

Osmanlı İmparatorluğu - Toplum ve Ekonomi, Eren Yayıncılık.

Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600),Yapı Kredi Yayınları, 2003.

Tanzimat ve Bulgar Meselesi, Eren Yayıncılık.

ABD Tarihi, Allan Nevins/Henry Steele Commager (çeviri) Doğu Batı Yayınları, 2005.

Şair ve Patron, Doğu Batı Yayınları, 2003.

Balkanlar (Prof. Dr. Erol Manisalı ile).

Atatürk ve Demokratik Türkiye, Kırmızı Yayınınları, 1.Baskı: Temmuz 2007 - 2.Baskı: Aralık 2007.

Devlet-i Aliyye, 2009.

Kuruluş - Osmanlı Tarihini Yeniden Yazmak Tanzimat, Değişim Sürecinde Osmanlı İmparatorluğu (Mehmet Seyitdanlıoğlu ile birlikte) İş Bankası Kültür Yayınları, 2011.

OSMANLILAR, Fütühat ve Avrupa İle İlişkiler Has-Bağçede 'Ayş u Tarab - Nedimler Şairler Mutripler, İş Bankası Kültür Yayınları, 2011.

Kuruluş ve İmparatorluk Sürecinde Osmanlı Osmanlılar, 2010.

Kuruluş ve İmparatorluk Sürecinde Osmanlı, 2011.

Rönesans Avrupası Türkiye'nin Batı Medeniyetiyle Özdeşleşme Süreci, İş Bankası Kültür Yayınları, 2011.

Osmanlı ve Modern Türkiye, Timaş Yayınları, 2013.

Devlet-i 'Aliyye: Tagayyür ve Fesad, Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar II, İş Bankası Kültür Yayınları, 2014.