Mancarlı pidenin özelliği nedir?
Mancarlı Pide vejetaryen bir ürün olup, mancar otu diye tabir edilen pazı veya ıspanak gibi yeşillikler kullanılarak yapılır.
Osmanlı Devleti'nin Anadolu topraklarını fethi ile birlikte, yerleşik hayata geçen Türkler bu bereketli topraklarda yetişen yenilebilir otlara mancar adını vermişlerdir. Düzce Ovasının her dönemde bol yağış alan bir iklime sahip olmasından dolayı sulak topraklarda yetişen bu bitkiler, vitamin açısından zengin bir besin deposudur. O dönemlerde Akçakoca’nın köylerine yerleşmiş olan Türkler, ellerindeki sınırlı kaynakları en etkili şekilde kullanmak istemeleri sebebiyle bu besin deposu otların zenginliğini keşfetmişlerdir. Dolayısıyla, Mancarlı Pide Akçakoca ilçesinin Yukarı Mahallesindeki Manav Türklerinin yaptığı bir çeşit hamur işi olarak bilinmektedir. Mancarlı Pide vejetaryen bir ürün olup, mancar otu diye tabir edilen pazı veya ıspanak gibi yeşillikler kullanılarak yapılmaktadır. Kültürel Çeşitliliği İle Düzce Lezzetleri Kitabı'ndan alınan tarif şu şekilde:
MALZEMELER
Hazırlanma süresi 8 kişi için 45 dakika süren mancar pidesi şu şekilde yapılıyor: Derin bir kabın içinde un, tuz ve ılık su kulak memesi kıvamına gelinceye kadar yoğurulur. Yoğurulan hamurun üstüne nemli bir bez serilerek 10-15 dakika dinlendirilir.
Önceden temizlenmiş ıspanak, pazı ve kuru soğan ince ince doğranır. İçine nane, pul biber, tuz, karabiber ve sıvı yağ ilave edilerek iyice karıştırılır. Dinlendirilmiş hamur mandalina büyüklüğünde pazılara ayrılır. Üstü unlanmış bir zemin üzerinde 30 cm çapında açılarak iç malzemesi konur ve yarım ay şeklinde kenarları iyice bastırılarak kapatılır. Hazırlanan pideler önceden ısıtılmış teflon veya sac tavada üzeri göz göz oluncaya kadar kızartılır.
Kocaeli’de odun ateşi ile yakılan fırınlarda hünerlerini sergileyen köy kadınları, bölgenin vazgeçilmez yöresel lezzeti olan mancarlı pideyi de imece usulü yapıp, pişiriyor. Geleneği bozmayan kadınlar, mancarlı pide yapımında kaymak da kullanarak, daha lezzetli olmasını sağlıyor.
Kocaeli’nin her bölgesinde severek tüketilen mancarlı pide, yöresel lezzetiyle damakları tatlandırıyor. Yenilebilir otlardan yapılan pide, vazgeçilmez lezzetler listesinde yer alıyor. Lezzeti kadar hazırlanışı da önem taşıyan mancarlı pide, bazı ilçelerde farklı usullerle yapılıyor. Körfez ilçesine bağlı Seyfettin Köyünde yaşayan kadınlar da, her ekmek yapmak için toplandıklarında mutlaka mancarlı pide de yapıyor. Sabah erken saatte hamuru yoğuran, bahçelerinde yetişen otları toplayıp doğrayan ve pide içini hazırlayan kadınlar, fırını da yaktıktan sonra pide yapımına başlıyor. Aynı zamanda kadınlar, pidenin yapımında kaymakta kullanarak daha lezzetli olmasını sağlıyor.
Mancarlı pidenin yapılışını büyüklerinden öğrendiğini belirten Nermin Baltacı, "Ispanak, pazı, pırasa gibi otlar kullanıyoruz. Böyle gördük, böyle de gidiyor. Yağını, tuzunu, mancarını (ot) içine katıyoruz. Bahçemizde ne varsa onları kullanıyoruz. Bunun yanı sıra peynirli de yapıyoruz. Sürekli mancarlı pide yapıyoruz. Pide olmazsa biz ekmek yapmayız. Buralarda ekmeğin kuralı budur. Bizde, 'pidesiz fırın olmaz' derler. Pidemiz olur, arkasından ekmeğimizi yaparız" dedi.
Çocukluğundan bu yana evinde sürekli mancarlı pidenin yapıldığını belirten Figen Bakar ise, "Pazı, pırasa, ıspanak kullanıyoruz. Pideye daha da tat versin diye içine çiğ de (kaymak) katıyoruz. Soğanını koyuyoruz, kuru nane, taze nane koyuyoruz. Kendimi bildim bileli yapıyoruz. Bende zaten bu pidenin yapılışını annemden, anneannemden öğrenmiştim" diye konuştu.
Bahçelerinde yetişen otların hepsini pide yapımında kullandıklarını kaydeden Gülten Baltacı de, "Şuanda pazılarımız yetişiyor, pırasalarımız da çıktı. İçine de ’çiğ’ dediğimiz inek sütünün kaymağını koyarak, daha çok lezzet vermesini sağlıyoruz. Gelenek haline gelmiş. Her ekmek yaptığımızda mancarlı pide yapıyoruz. Büyüklerimizden de böyle gördük. Her ekmek yaptığımızda büyüklerimiz mancarlı pide, peynirli pide yaparlardı. Bizlerde buna alıştık. Çocuklarımıza, misafirlerimize yapıyoruz. Bu bizim yöresel lezzetimiz. Her yerde yapılıyordur ama her yörenin yapma şekli farklıdır. Kimi çiğ koymaz, ya da pırasa koymaz. O biraz da kişinin ne koymak istediğine bağlı. Farklılığı kaymaktan dolayı ön plana çıkıyor" şeklinde konuştu.