Prebiyotik nedir ve neden önemlidir?
Prebiyotikler, sağlıklı bakteri gelişimini sağlayan besinsel liflerdir. Bu gıdalar sindirim siteminin etkili bir şekilde çalışmasına yardımcı olurlar.
Evlere servisin bu denli yaygınlaştığı şu zamanda, hazır yemeklerden vazgeçmek kolay değil maalesef; ancak günümüz dünyasının en önde gelen trendi, sağlık. İnsanlar forma girmek ve daha sağlıklı bir yaşam tarzı benimseyebilmek adına yeni arayışlar içerisinde – ve bu durum en temelde daha besleyici olan gıdalara yönelmeyi gerektiriyor. Yani ara sıra hamburgerlere yumulduğumuz anlar dışında, diyetimize sağlıklı gıdalar katabilmenin peşindeyiz. Bu amaçla diyetinizde birtakım değişiklikler yapmaya razıysanız eğer, günlük rutininize prebiyotik eklemesi yapmanız şart. Prebiyotik içerikli besinler insan sağlığına yönelik birçok faydayı beraberinde getiriyorlar; ayrıca her market rafında kolaylıkla bulunabilen birçok besinin yapısında bulunuyorlar.
Prebiyotikler, sağlıklı bakteri gelişimini sağlayan besinsel liflerdir. Prebiyotikli gıdalar sindirim siteminin etkili bir şekilde çalışmasına yardımcı olurlar. Esasen bitki-bazlı lifler olduklarından, yeşil yapraklı sebzelerden, sulu meyvelere, birçok besinde doğal olarak bulunurlar. Bu meyve ve sebzeler diğer hayati mineraller ve besleyici maddeler açısından da son derece zengin oldukları için sağlıklı bir beslenme düzeni söz konusu olduğunda vazgeçilmez seçeneklerdenler. Gıdaların yanı sıra, bu amaçla üretilmiş spesifik takviye ürünleri de prebiyotik içermekte; kilo kontrol ürünleri gibi. Şunu da unutmamak gerek: tüm prebiyotikler karbonhidrat değildir. Örneğin kakaodan elde edilen flavanol maddesi de prebiyotik bileşen olarak sayılmaktadır; fakat karbonhidrat değildir.
Prebiyotikler, insan vücudunda bulunan bakterilerin – özellikle de bağırsaklardakilerin – mutlu ve sağlıklı kalmalarını sağlarlar. Prebiyotikli gıdalardaki lifler sindirilemezler; kalın bağırsaklarda, buradaki mikroplar tarafından fermente edilerek yağ asitlerine dönüştürülürler. Bu yağlı asitler, insan vücudunun birçok hayati fonksiyonunu koruyabilmesi açısından kritiktir. Yapılan araştırmalara göre, sindirim sistemi sağlığı üzerindeki etkilerinin yanı sıra, prebiyotikler, vücuttaki diğer organlara ve sistemlere de fayda sağlıyorlar. Ayrıca bağırsak içerisindeki ortamı değiştirebildiklerinden, burada yaşayan bakteriler de bundan faydalanabiliyor.
Prebiyotiklerin ortalama bir insan diyeti açısından yararlı olduğu bilinse de vücudunuz için ne kadar prebiyotik kullanımın doğru olduğunu öğrenmek adına doktorunuza danışmanız gerekiyor öncelikle. Tam tahıllı besinlerden meyve ve sebzelere, prebiyotik olarak kabul edilen birçok gıda türü var. Ancak prebiyotikleri probiyotiklerle karıştırmadığınızdan emin olmalısınız. Her ne kadar ikisi de bağırsak sağlığı üzerinde etkili olsa da bunların iki farklı terim olduğunu bilmek gerekiyor.
Hayır, değiller.
İsimleri neredeyse aynı, evet; ama tamamen farklı şeyler bunlar.
Prebiyotikler sağlıklı bakteri gelişimini destekleyen sindirilemeyen karbohidratlardır; probiyotikler ise biraz farklı. Bunlar, sindirime yardımcı olan, zaten vücutta bulunan maya ve “iyi bakteri”ler. Probiyotik gıdalar (ve takviye ürünleri), bu mikroskobik organizmaların gelişimini desteklerler; yapılarında sindirildikleri zaman bağırsak mikrobiyomunun korunmasını sağlayan canlı organizmalar bulundururlar. Yoğurt, lahana turşusu ve kimçi gibi gıdalar probiyotik açısından zengindirler. Kombuça çayı da bağırsakları temizlediği düşünülen etkili bir prebiyotik kaynağıdır. Belirli bir yaşam tarzı, kişi ya da beslenme düzeni açısından hangi besinleri – probiyotikli ya da prebiyotikli – tercih etmek gerektiğini kesinlikle bir uzmana sormak gerekiyor.
Günlük diyetinize daha fazla prebiyotik mi dahil etmek istiyorsunuz? Prebiyotikler, birçok farklı lezzete ve dokuya sahipler; yani seçenekler bol. İster atıştırmalık olarak tüketin bunları, isterseniz tam bir öğün haline getirin; prebiyotikli gıdaları bir yandan afiyetle tüketirken bir yandan da sağlığınız üzerindeki etkilerinden faydalanabilirsiniz.
Enginar, kuşkonmaz, kakao, soğan, baklagiller, yeşil yapraklı sebzeler ve keten tohumunda da prebiyotik bulunur.