30 maddelik teklifin detayları

AK Parti’den devletin yeni yol haritası ve ekonomik reform paketi

TBMM kapanmadan çok kapsamlı torba teklif

En düşük emekli aylığı 20 bin TL’den 23 bin 552 liraya yükseltiliyor

30 maddelik torba teklifle kamu yönetiminden siber güvenliğe, emekliden PTT’ye kapsamlı değişim

Bülent AYDEMİR / ANKARA

AK Parti’nin TBMM Başkanlığı’na sunduğu 30 maddelik “Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, ilk bakışta farklı alanlara ilişkin teknik düzenlemeler içeriyor gibi görünse de teklifin bütününe bakıldığında devlet yönetiminde yeni bir organizasyon modeli oluşturmayı hedefleyen kapsamlı bir reform paketi niteliği taşıyor.

Teklif yalnızca emekli aylığı artışı ya da bazı ekonomik düzenlemeleri kapsamıyor. Kamu personel sistemi, siber güvenlik yapılanması, dijital platformlardan alınacak yeni paylar, kamu ihaleleri, kültür politikaları, PTT’nin personel rejimi, belediyelerin mali yapısı ve havacılık güvenliğine kadar birçok alanda yeni bir dönemin kapısını aralıyor.

LİYAKAT VE KIDEM ÖNE ÇIKIYOR

Teklifin ilk maddesi sembolik olduğu kadar önemli bir mesaj da içeriyor.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda yapılan değişiklikle daire başkanı ve dengi yöneticiliklere atanabilmek için gereken hizmet süresi 5 yıldan 10 yıla çıkarılıyor.

Bu düzenleme, son yıllarda sıkça tartışılan “erken yükselme” eleştirilerine karşı bürokratik hiyerarşiyi güçlendirmeyi amaçlıyor. Hükümet böylece üst yönetim kadrolarında daha fazla tecrübe şartı getiriyor.

DİJİTAL PLATFORMLARA YÜZDE 2 SİNEMA KATKISI

Teklifin en dikkat çekici düzenlemelerinden biri dijital yayın platformlarını ilgilendiriyor.

Netflix benzeri internet platformları ile ücretli televizyon yayıncılarının yıllık net satışlarının yüzde 2’si artık sinema sektörünün desteklenmesi amacıyla kullanılacak.

Bu kaynak doğrudan Kültür ve Turizm Bakanlığı döner sermayesine aktarılacak ve Türk sinemasının finansmanında kullanılacak.

Böylece dijital ekonomiden elde edilen gelirin yeniden yerli içerik üretimine dönmesi hedefleniyor.

SİBER GÜVENLİK BAŞKANLIĞI GÜÇ KAZANIYOR

Teklifin belki de en stratejik bölümü Siber Güvenlik Başkanlığı’na ilişkin düzenlemeler.

Kanun teklifiyle;

* internet alan adları politikası,

* kritik siber tedbir kararları,

* veri merkezlerine yönelik talimatlar,

* bazı erişim kararları,

* BTK’nın yürüttüğü birçok siber güvenlik yetkisi

Siber Güvenlik Başkanlığı bünyesinde toplanıyor.

Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Başkanlık iki saat içinde uygulanacak tedbir kararı verebilecek; karar daha sonra hâkim onayına sunulacak.

BTK’daki siber güvenlik altyapısı ve uzman personelin de yeni kuruma devri öngörülüyor.

Bu düzenleme, Türkiye’nin siber güvenlik mimarisını tek merkezli yapıya dönüştüren en önemli adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.

KAMU İHALELERİNDE AB AÇILIMI

Teklifte dikkat çeken başka bir düzenleme ise Kamu İhale Kanunu’nda yapılıyor.

Cumhurbaşkanına, karşılıklılık ilkesi çerçevesinde Avrupa Birliği ülkelerine yönelik pozitif düzenleme yapabilme yetkisi veriliyor. Buna göre belirli durumlarda AB şirketleri ve AB menşeli ürünler için Türkiye’de bazı avantajlar tanınabilecek.

Bu madde özellikle Türkiye-AB ticaret ilişkileri açısından yeni bir enstrüman oluşturuyor.

EN DÜŞÜK EMEKLİ AYLIĞI ARTIYOR

Teklifle en düşük emekli aylığı 20 bin liradan 23 bin 552 liraya yükseltiliyor.

Artışın 2026 yılı ilk altı aylık TÜFE oranına göre belirlendiği ifade ediliyor. Böylece kamuoyunda beklenen emekli düzenlemesi de torba teklif içerisinde yasalaştırılıyor.

TURİZM SEKTÖRÜNE PRİM DESTEĞİ

Turizm işletmeleri için de yeni bir destek geliyor.

Konaklama tesislerinde çalışan sigortalılar için Mayıs-Aralık 2026 döneminde günlük 116,67 TL (aylık yaklaşık 3 bin 500 TL) prim desteği sağlanacak.

Amaç, bölgesel güvenlik riskleri nedeniyle sektörün istihdamını korumak.

İMALAT SANAYİNE TEŞVİK SÜRESİ UZATILIYOR

İşsizlik Sigortası Fonu kaynaklı imalat sanayi istihdam teşvikleri de iki yıl daha uzatılıyor.

2028 sonuna kadar devam edecek destekle üretim ve istihdamın korunması hedefleniyor.

BELEDİYELERE YENİ MALİ YÜK

Elektrik Piyasası Kanunu’ndaki değişiklikle genel aydınlatma giderlerine merkezi bütçe desteği devam ediyor.

Ancak belediyelerin bütçelerinden yapılacak kesinti oranları ciddi biçimde artırılıyor.

Büyükşehirlerde kesinti oranı yüzde 10’dan yüzde 30’a, diğer belediyelerde ise yüzde 5’ten yüzde 15’e çıkarılıyor.

Bu düzenleme yerel yönetimlerin mali yapısını doğrudan etkileyecek.

PTT’DE YENİ PERSONEL REJİMİ

Teklif PTT’nin insan kaynakları sistemini de değiştiriyor.

Yeni alınacak personelin idari hizmet sözleşmesiyle çalıştırılması öngörülüyor.

Mevcut personel için geçiş modeli oluşturulurken, yeni sisteme geçmeyen memurlar diğer kamu kurumlarına nakledilecek.

Bu düzenleme PTT’nin daha esnek bir istihdam modeline geçirilmesi olarak yorumlanıyor.

ADAY SÜRÜCÜLERE SERT YAPTIRIM

Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları doğrultusunda aday sürücülere ilişkin hükümler yeniden yazılıyor. Drift yapmak, makas atmak, alkol sınırını aşmak gibi ağır ihlaller artık doğrudan ehliyet iptal nedeni olacak.

Kanun Teklifi incelendiğinde üç temel eksen öne çıkıyor.

Birincisi, devletin kurumsal kapasitesinin yeniden yapılandırılması. Siber Güvenlik Başkanlığı’nın güçlendirilmesi, kamu yöneticiliğinde kıdem şartının artırılması ve üst kademe atamalarına ilişkin yeni çerçeve çiziliyor.

İkincisi, ekonomik desteklerin hedef odaklı hale getirilmesi. Emekli aylıkları, turizm prim desteği ve imalat sanayi teşvikleri belirli sektörleri ve sosyal kesimleri desteklemeye devam ediyor.

Üçüncüsü ise dijital ekonominin vergilendirilmesi ve stratejik alanlara kaynak aktarılması. Dijital platformlardan alınacak yüzde 2’lik katkı payı bunun en somut örneği.

Torba teklif aynı zamanda Anayasa Mahkemesi’nin iptal ettiği birçok hükmü yeniden kanuni zemine oturtuyor; böylece idari yaptırımların hukuki dayanağı güçlendiriliyor. Bu yönüyle teklif, yalnızca yeni düzenlemeler getiren değil, son yıllarda oluşan hukuki boşlukları kapatmayı amaçlayan kapsamlı bir “uyum paketi” niteliği de taşıyor.