Yorgunluk mu, kalp krizi mi? Kalp krizi riski oluşturan belirtiler nelerdir?

Kalp krizi &ouml;ncesinde ortaya &ccedil;ıkan belirtiler &ccedil;oğunlukla g&ouml;z ardı ediliyor. Oysa zamanında ve doğru m&uuml;dahale, &ouml;l&uuml;m riskini b&uuml;y&uuml;k oranda azaltıyor. İşte dikkat edilmesi gereken belirtiler... KALP KRİZİ NEDİR? Tıbbi adıyla miyokard enfarkt&uuml;s&uuml;, kalbi besleyen damarların ani bir şekilde tıkanması veya aşırı daralması sonucu kalp kasının yeterince oksijen alamaması durumudur. Kalp kası oksijensiz kaldık&ccedil;a, dakikalar i&ccedil;inde dokularda kalıcı hasar oluşabilir. Bu nedenle hızlı ve doğru bir m&uuml;dahale hayati &ouml;nem taşır. UYARI: Herhangi bir belirti fark edildiğinde acilen tıbbi destek istenmelidir. KALP KRİZİ NASIL GELİŞİR? Kalbi besleyen koroner arterlerin i&ccedil; duvarlarında zamanla kolesterol gibi yağlı maddeler birikir ve bu birikimler &ldquo;plak&rdquo; adı verilen yapıları oluşturur. Plaklar b&uuml;y&uuml;d&uuml;k&ccedil;e damarın i&ccedil; &ccedil;apı daralır ve kan akışı kısıtlanır. Plakların &ccedil;atlaması durumunda, bu b&ouml;lgelerde kan pıhtıları oluşabilir ve damar tamamen tıkanabilir. Bu tıkanıklık giderilmezse kalp dokusu hasar g&ouml;r&uuml;r ve kalp yetmezliği gelişebilir. T&uuml;rkiye de her yıl yaklaşık 200 bin kişi kalp krizi nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Bu rakam, trafik kazalarındaki &ouml;l&uuml;m oranının 30 katıdır. DİKKATE ALINMASI GEREKEN KALP KRİZİ BELİRTİLERİ 1. G&ouml;ğ&uuml;s Ağrısı ve Rahatsızlık Kalp krizi ge&ccedil;iren kişilerin &ccedil;oğu, g&ouml;ğ&uuml;s b&ouml;lgesinde baskı, sıkışma veya ağrı hissi yaşar. Bu his birka&ccedil; dakika s&uuml;rebilir, kendiliğinden ge&ccedil;ip daha sonra tekrar başlayabilir. 2. Yansıyan Ağrılar G&ouml;ğ&uuml;s ağrısı, sol kol başta olmak &uuml;zere sırt, boyun, omuzlar, &ccedil;ene ve hatta karın b&ouml;lgesine yayılabilir. &Ouml;zellikle kadınlarda sırtın &uuml;st kısmında ve g&ouml;ğs&uuml;n alt tarafında hissedilen ağrılar sık g&ouml;r&uuml;l&uuml;r. 3. Terleme Fiziksel aktivite olmaksızın aşırı ve soğuk terleme, kalp krizi belirtisi olabilir. 4. Halsizlik ve Yorgunluk &Ouml;zellikle kadınlarda krizden haftalar &ouml;nce başlayan halsizlik, yoğun stresle birlikte yorgunluk hissi g&ouml;r&uuml;lebilir. 5. Nefes Darlığı Kalbin kanı pompalamakta zorlanması sonucu kişi nefes darlığı hissedebilir. Bu durum kriz &ouml;ncesinde veya sırasında ortaya &ccedil;ıkabilir. 6. Baş D&ouml;nmesi ve Sersemlik Genellikle kadınlarda g&ouml;r&uuml;len bu durum, kalp krizinin sinsi belirtilerindendir. 7. &Ccedil;arpıntı Kalp krizi esnasında g&ouml;ğ&uuml;s ya da boyunda hissedilen d&uuml;zensiz ve hızlı &ccedil;arpıntılar kaygı ile birlikte gelişebilir. 8. Sindirim Problemleri G&ouml;ğ&uuml;ste yanma, hazımsızlık gibi mide sorunları, bazen kalp krizi ile karıştırılabilir. Bu y&uuml;zden dikkatli olunmalıdır. 9. Bacak ve Ayak Şişmesi Kalp yetersizliği geliştiğinde v&uuml;cutta sıvı birikimi olur ve bu da ayak bileklerinde şişmeye yol a&ccedil;abilir. 10. Hızlı ve D&uuml;zensiz Kalp Atışları Bu t&uuml;r ritim bozuklukları beraberinde nefes darlığı ve yorgunluk hissi getirirse, hemen tıbbi destek alınmalıdır. 11. &Ouml;ks&uuml;r&uuml;k Uzun s&uuml;ren, balgamlı ya da kanlı &ouml;ks&uuml;r&uuml;k, kalbin akciğerlerle ilişkili problemleri olduğuna işaret edebilir. 12. Ani Kilo Değişimleri Kısa s&uuml;rede kilo alma veya verme, &ouml;zellikle orta yaş ve &uuml;zerindeki bireylerde kalp krizi riskini artırabilir. En yaygın neden koroner arterlerin tıkanmasıdır. Bu tıkanıklıklar, plak adı verilen kolesterol ve yağ birikimleri nedeniyle oluşur. Ancak aşağıdaki durumlar da kalp krizine yol a&ccedil;abilir: - Koroner arter spazmı- Y&uuml;ksek tansiyon- Y&uuml;ksek kolesterol- Diyabet- Obezite- Elektrolit dengesizlikleri- Kan damarlarında yırtılma- Hipoksi (oksijen eksikliği)- Travmalar- Genetik yatkınlık- Uyuşturucu ve sigara kullanımı- Fiziksel hareketsizlik- Yoğun stres ve sağlıksız beslenme KALP KRİZİ RİSKİNİ ARTIRAN BAŞLICA FAKT&Ouml;RLER NELERDİR? Kalp krizi riskini artıran başlıca fakt&ouml;rler: - Sigara, nargile ve diğer t&uuml;t&uuml;n &uuml;r&uuml;nleri- Y&uuml;ksek LDL (k&ouml;t&uuml; kolesterol), d&uuml;ş&uuml;k HDL (iyi kolesterol)- Diyabet- Obezite ve metabolik sendrom- Yetersiz fiziksel aktivite- Ailede kalp hastalığı &ouml;yk&uuml;s&uuml;- 45 yaş &uuml;st&uuml; erkekler, 55 yaş &uuml;st&uuml; kadınlar- Hipertansiyon- Otoimm&uuml;n hastalıklar- Stresli yaşam tarzı KALP KRİZİ ANINDA HAYAT KURTARACAK TAVSİYELER Eğer kişi yalnızsa: - Hemen bir yakınını veya 112&rsquo;yi aramalı.- Kapıyı a&ccedil;ık bırakmalı.- M&uuml;mk&uuml;nse pencereyi a&ccedil;arak oksijen girişi sağlamalı.- Evde aspirin varsa, bir bardak su ile almalı.- Ayakta durmamalı, yatarak veya oturarak beklemeli.- Egzersiz, duş veya yiyecek t&uuml;ketiminden ka&ccedil;ınmalı. Eğer yanınızdaki biri kriz ge&ccedil;iriyorsa: - Hemen ambulans &ccedil;ağırın.- Hastayı sakin ve d&uuml;z bir yere yatırın.- Ayaklarını hafif&ccedil;e yukarı kaldırın.- Kıyafetlerini gevşetin (kravat, kemer vb.)- Bilin&ccedil; kaybı yaşarsa m&uuml;dahale i&ccedil;in sağlık personeli gelene kadar bekleyin.- Kendi ila&ccedil;larınızı veya başka birinin ilacını kesinlikle vermeyin. KALP KRİZİ RİSKİNİ EN D&Uuml;Ş&Uuml;K SEVİYEYE İNDİRMENİN YOLLARI NELERDİR? - Sigara ve alkol t&uuml;ketiminden uzak durun.- D&uuml;zenli egzersiz yapın (&ouml;zellikle kalp sağlığına uygun programlar).- Kolesterol ve tansiyon d&uuml;zenli olarak kontrol ettirin.- Dengeli beslenin: Sağlıklı yağlar, sebze-meyve, tam tahıllar tercih edilmeli.- Kırmızı et t&uuml;ketimi sınırlandırılmalı, balık ve baklagillere &ouml;ncelik verilmelidir.- Stresi azaltmaya y&ouml;nelik yaşam tarzı benimseyin.- Kan şekeri takibini ihmal etmeyin.- Gerekirse diyetisyen ve kardiyolog desteği alın. G&ouml;rsel Kaynak: shutterstock