KATEGORİLER

Yazının devamını okumak için tıklayınız...

TÜİK

Türkiye İstatistik Kurumu;

Resmi istatistiklerin üretimine ve organizasyonuna ilişkin temel ilkeleri ve standartları belirlemek; ülkenin ihtiyaç duyduğu alanlarda veri ve bilgilerin derlenmesini, değerlendirilmesini, gerekli istatistiklerin üretilmesini, yayımlanmasını, dağıtımını ve Resmi İstatistik Programında istatistik sürecine dâhil kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamaktadır.

İstatistik başlangıçta teknik bir disiplin olarak ele alınırken günümüzde bir bilim dalı olarak kendini kabul ettirmiş, ulusal ve uluslararası boyutta gelişmelerin temelini oluşturmuştur. Bilgi çağı olarak adlandırılan gelişmeler istatistiği evrensel bir konuşma dili konumuna getirmiştir.

Günümüzde ulusal ve uluslararası sosyal ve ekonomik gelişme hedeflerinin belirlenmesi ve bu hedeflerin başarısı güncel, güvenilir istatistiklerle sağlanmaktadır. Doğru bilgi, doğru yorum ve doğru karar sürecinde araştırmacılar, politikacılar, karar alıcılar ve tüm bireyler çalışmalarında istatistiki bilgileri etkin olarak kullanmaktadırlar.

İlk çağda bile insanlar bazı toplu olayları belirleme ihtiyacı duymuşlardır. Devletlerin kurulması ile birlikte insanlar sınır belirleme, vergi toplama, toprak dağılımına yönelik amaçlarla kayıt tutmaya başlamışlardır. Büyük bir coğrafyada, farklı ırklar, diller, dinler ve kültürler üzerindeki hakimiyetin devam ettirilmesinin koşullarından birisi şüphesiz kayıt sistemlerinin iyi olmasından kaynaklanmıştır.

CUMHURİYET ÖNCESİ

Orta Asya’da büyük uygarlıklar kuran Türk toplumları tarafından, Hindistan, Çin ve İran'da  bilgiye önem verilmiş, İlhanlılar ve Selçuklular döneminde nüfus sayımı çalışmaları yapılmıştır. Osmanlı yönetimince, kuruluş döneminden itibaren geliştirilen idari gelenekler arasında "kayıt sistemleri" de önemsenmiştir. Devlet organları içerisinde yer alan kurumlar tarafından idari ve mali fonksiyonlar yerine getirilirken; ayrıntılı, düzenli, sistematik yapıda belge ve defterlerle derlenmiştir. Ancak bu bilgiler istatistik değerlendirme amaçlı olmayıp, devletin idari ve mali fonksiyonlarının birer yan ürünü olarak ortaya çıkmıştır. Günümüzde bu bilgileri istatistik amaçlı olarak değerlendirebilmek için yoğun çalışmaların yapılması gerekmektedir.

Tarım ve araziye ait bilgi toplamak amacıyla 1326-1360 ve 1360-1389 yılları arasında toprak ve nüfus sayımları yapılmıştır. 1389 yılında kurulan "Defterhaneler"e ait kayıtlar kısmen de olsa istatistik ihtiva etmektedir. Kanuni Sultan Süleyman genel bir sayım yapılması için çalışmalar başlatmış, bu sayımın her yüzyılda bir tekrarlanmasına ilişkin maddenin Kanunname'de yer almasını sağlamıştır.

Osmanlı yönetiminin modern istatistiki bilgi ve yöntemlerden yararlanma çabaları 19. yüzyılda reform süreci ile başlamıştır. 1830 tarihli nüfus sayımı bunun ilk örneğidir. Tanzimat reformları sonucu merkeziyetçi yapıyı geliştiren Osmanlı yönetimi; eğitim, sağlık, haberleşme, ulaşım vb. alanlarda sorumluluklarını artırmış, dolayısıyla toplum hakkında daha sağlıklı ölçülebilir nitelikte bilgilere ihtiyaç duymuştur.

19. Yüzyılın ilk yıllarından itibaren, merkezi sisteme dayalı olarak, merkez ve taşrada istatistik büroları açılmış, çalışmaları takip ve kontrol etmek üzere merkezi bir organ kurulmuştur. 1891'de yürürlüğe giren "Bab-ı Ali İstatistik Encümeni Nizamnamesi" uyarınca Bab-ı Ali'de kurulan Merkezi İstatistik Encümeni ile istatistik hizmetleri kanuni bir esasa bağlanmıştır. 1918 yılında çıkarılan yeni bir kanunla istatistik faaliyetleri Sadaret'e bağlı İstatistik Müdüriyeti Umumiyesi bünyesinde toplanmış, uygulaması bir yıl devam ettikten sonra yürürlükten kaldırılmıştır. Önceki sistem Cumhuriyet dönemine kadar devam etmiştir.

CUMHURİYET DÖNEMİ 

1926 "Merkezi İstatistik Dairesi" kurulmuştur.

1930 1554 Sayılı Kanun ile "İstatistik Umum Müdürlüğü" adını almıştır.

1933 2203 Sayılı Kanun ile "İstatistik Umum Müdürlüğü"; görevlerini Umum Müdürü, Müşavirlik, Muavinlik ve 10 Şube ile sürdürmüştür.

1939 3656 Sayılı Kanun ile "Taşra Mıntıka Teşkilatı" ve "Fiyat İstatistikleri Müdürlüğü"nün teşkilata dahil edilmesi karara bağlanmıştır.

1945 Kurumun adı "İstatistik Genel Müdürlüğü" olarak değiştirilmiştir.

1950 5629 Sayılı Kanun ile 3656 ve 4644 Sayılı Kanunlardaki bazı kadrolar kaldırılarak yeni kadrolar ve yeni faaliyetlerin başlaması öngörülmüş, "Tetkik ve Araştırma Dairesi" kurulmuştur.

1952 "İstatistik Umum Müdürlüğü" adını tekrar almıştır.

1955 6534 Sayılı Kanun ile Genel Nüfus, Genel Tarım ve Genel İşyeri Sayımlarının hangi yıllarda yapılacağına dair hükümler getirilmiştir.

1960 "İstatistik Genel Müdürlüğü" olarak kurum adı tekrar değiştirilmiştir.

1962 Devlet Planlama Teşkilatının kurulması kararı ile birlikte 53 Sayılı Kanunla kurumda, "Devlet İstatistik Enstitüsü" adı altında yeni bir organizasyon kurulmuştur.

1984 219 Sayılı "DİE Başkanlığı'nın Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname" ile teşkilat yeniden yapılandırılmıştır.

1989-90 357, 367 ve 403 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler ile değişiklikler yapılarak yeni düzenlemeler yapılmıştır.

2005 5429 Sayılı Türkiye İstatistik Kanunu ile "Türkiye İstatistik Kurumu" kurulmuştur. Türkiye İstatistik Kurumu; İstatistik Konseyi ve Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı'ndan oluşmuştur.

Tüik Haberleri

  • Tüketici güven endeksi düştü

    İş-Yaşam, 23 Ocak 2019

    Tüketici güven endeksi düştü

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ocak ayına ilişkin tüketici güven endeksini açıkladı. Buna göre Aralık 2018'de 58,7 olan endeks değeri, ocak ayında 58,2 olarak kayıtlara geçti. Endeksin 100'den büyük olması iyimser durumu, küçük olması ise kötümser durumu gösteriyor

  • İnşaat maliyet endeksi Kasım'da düştü

    İş-Yaşam, 22 Ocak 2019

    İnşaat maliyet endeksi Kasım'da düştü

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2018 Kasım dönemi inşaat maliyet endeksini açıkladı.İnşaat maliyet endeksi Kasım'da aylık yüzde 3,13 düştü.

  • Yurt dışı ÜFE 2018'de yüzde 33.4 arttı

    Para, 21 Ocak 2019

    Yurt dışı ÜFE 2018'de yüzde 33.4 arttı

    Yurt içinde üretilip, ihraç edilen malların üretici fiyatlarındaki değişimi ölçen yurt dışı üretici fiyat endeksi (YD-ÜFE), 2018 yılı Aralık ayında yıllık yüzde 33.4 arttı. Kasım ayında yıllık artış yüzde 35.2 seviyesindeydi

    Türkiye-ABD ilişkilerini ticaret dengeledi

    İş-Yaşam, 19 Ocak 2019

    Türkiye-ABD ilişkilerini ticaret dengeledi

    Türkiye ve ABD arasındaki dış ticaret hacmi, 2018'in ocak-kasım döneminde bir önceki senenin aynı dönemine göre yüzde 1,4 artışla 19 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti

    Çevreyi korumaya 133,4 milyar lira harcadık

    İş-Yaşam, 18 Ocak 2019

    Çevreyi korumaya 133,4 milyar lira harcadık

    Türkiye çevreyi korumak için 2013-2017'yi kapsayan 5 yıllık dönemde, 133 milyar 400 milyon 528 bin 455 lira harcadı.

  • Toplam ciro endeksinde artış

    İş-Yaşam, 15 Ocak 2019

    Toplam ciro endeksinde artış

    Takvim etkisinden arındırılmış sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörleri toplam ciro endeksi, Kasım 2018'de bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 15,4 artış gösterdi

  • Perakende satış hacmi Kasım'da azaldı

    İş-Yaşam, 15 Ocak 2019

    Perakende satış hacmi Kasım'da azaldı

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2018 Kasım dönemi perakende satış endekslerini açıkladı.Perakende satış hacmi Kasım'da bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 6,3 azaldı.

  • Sanayi üretimi kasımda yıllık yüzde 6.5 azaldı

    Para, 14 Ocak 2019

    Sanayi üretimi kasımda yıllık yüzde 6.5 azaldı

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) kasım ayı sanayi üretimi verisini açıkladı. Sanayi üretimi Kasım 2018'de bir önceki aya göre yüzde 0.3, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 6.5 azaldı. Beklenti aylık yüzde 0.2 artış, yıllık bazda ise yüzde 5.4 düşüştü.

    Tarım ÜFE aralıkta arttı

    İş-Yaşam, 14 Ocak 2019

    Tarım ÜFE aralıkta arttı

    Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarım ÜFE), Aralık 2018'de bir önceki aya göre yüzde 3,28, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 15,89 artış gösterdi.

    Sanayi Üretimi Beklenti Anketi sonuçlandı

    İş-Yaşam, 11 Ocak 2019

    Sanayi Üretimi Beklenti Anketi sonuçlandı

    AA Finans Sanayi Üretimi Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, arındırılmamış sanayi üretim endeksinin kasımda bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 3,1 azalmasını bekliyor.

  • Dış ticaret endeksleri açıklandı

    İş-Yaşam, 11 Ocak 2019

    Dış ticaret endeksleri açıklandı

    Türkiye İstatistik Kurumu, geçen yılın kasım ayına ilişkin dış ticaret endekslerini açıkladı. İhracat birim değer endeksi, Kasım 2018'de yıllık bazda yüzde 2,9 gerilerken, ithalat birim değer endeksi yüzde 1,7 artış gösterdi

  • 2018'in getiri şampiyonu dolar

    Para, 09 Ocak 2019

    2018'in getiri şampiyonu dolar

    Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) ve Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ile indirgendiğinde en fazla reel getiri, geçen ay külçe altından, 2018 yılında ise Amerikan dolarından elde edildi.

  • TÜİK'ten TÜFE açıklaması

    İş-Yaşam, 08 Ocak 2019

    TÜİK'ten TÜFE açıklaması

    Türkiye İstatistik Kurumunca (TÜİK), tüketici fiyat endeksinin (TÜFE) "uluslararası normlarda" hesaplandığı belirtilerek, "2018 sepetinde takip edilen iş yerlerinin ekimde kurum başkanlığı tarafından değiştirilmesi ve iki firmaya kaydırılması gibi bir durum kesinlikle söz konusu değildir. Ocak 2018'de belirlenen sepet, ağırlıklar ve iş yeri seçimine yönelik metodolojide herhangi bir değişiklik yapılmamıştır." ifadesi kullanıldı

    Teknolojide son bir yılda fiyatlar ne kadar değişti?

    Teknoloji, 07 Ocak 2019

    Teknolojide son bir yılda fiyatlar ne kadar değişti?

    Yıllık TÜFE'nin yüzde 20.3 çıktığı 2018 yılında tüketici elektroniği, beyaz eşya ve haberleşme giderlerinde fiyat artışları yüzde 70'leri geçti. İşte kalem kalem son bir yılda fiyatlar nereden nereye geldi?

    Kurumsal sektör hesapları verileri açıklandı

    İş-Yaşam, 04 Ocak 2019

    Kurumsal sektör hesapları verileri açıklandı

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2016-2017 dönemi kurumsal sektör hesapları verilerini açıkladı. Mali olmayan şirketlerin 2017 yılı katma değer içindeki payı yüzde 58,4 oldu

  • Trafiğe kayıtlı araç sayısı açıklandı

    Otomobil, 04 Ocak 2019

    Trafiğe kayıtlı araç sayısı açıklandı

    Trafiğe kayıtlı araç sayısı Kasım ayı sonu itibarıyla 22 milyon 850 bin 238 oldu. Türkiye'de ocak-kasım döneminde 847 bin 162 taşıtın trafiğe kaydı yapıldı, 215 bin 869 taşıtın ise trafikten kaydı silindi. Böylece trafikteki toplam taşıt sayısı 631 bin 293 arttı

  • Enflasyon rakamları açıklandı

    İş-Yaşam, 03 Ocak 2019

    Enflasyon rakamları açıklandı

    Son dakika... Aralık ayı enflasyon rakamları açıklandı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre aylık enflasyon 0.40 azaldı. Vergi indirimleri ve topyekün mücadele kampanyaları enflasyonu aşağı çekti. Yıllık TÜFE yüzde 20.30 olurken, ÜFE ise yüzde 33.64 seviyesinde gerçekleşti. Kira artışları için önem arz eden 12 aylık ortalamalara göre TÜFE artışı yüzde 16,33 oldu

  • İstanbul'da enflasyon Aralık'ta azaldı

    İş-Yaşam, 02 Ocak 2019

    İstanbul'da enflasyon Aralık'ta azaldı

    İstanbul’da 2018 Aralık ayında perakende fiyatlar bir önceki aya göre yüzde 0,14 azaldı, toptan fiyatlar ise yüzde 0,58 oranında arttı. İstanbul'da 2018 yılında perakende fiyatlar ise ortalama yüzde 13,68, toptan fiyatlar ise 17,79 artış gösterdi. Türkiye geneli enflasyon oranları ise Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yarın saat 10.00'da açıklanacak.

    2018 yılında tahıl ve sebze üretimi azaldı, meyve arttı

    İş-Yaşam, 28 Aralık 2018

    2018 yılında tahıl ve sebze üretimi azaldı, meyve arttı

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2018 yılı bitkisel üretim istatistiklerini açıkladı. Tahıllar ve diğer bitkisel ürünler ile sebzelerde üretim 2018'de azaldı.