KATEGORİLER

Yazının devamını okumak için tıklayınız...

TÜİK

Türkiye İstatistik Kurumu;

Resmi istatistiklerin üretimine ve organizasyonuna ilişkin temel ilkeleri ve standartları belirlemek; ülkenin ihtiyaç duyduğu alanlarda veri ve bilgilerin derlenmesini, değerlendirilmesini, gerekli istatistiklerin üretilmesini, yayımlanmasını, dağıtımını ve Resmi İstatistik Programında istatistik sürecine dâhil kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamaktadır.

İstatistik başlangıçta teknik bir disiplin olarak ele alınırken günümüzde bir bilim dalı olarak kendini kabul ettirmiş, ulusal ve uluslararası boyutta gelişmelerin temelini oluşturmuştur. Bilgi çağı olarak adlandırılan gelişmeler istatistiği evrensel bir konuşma dili konumuna getirmiştir.

Günümüzde ulusal ve uluslararası sosyal ve ekonomik gelişme hedeflerinin belirlenmesi ve bu hedeflerin başarısı güncel, güvenilir istatistiklerle sağlanmaktadır. Doğru bilgi, doğru yorum ve doğru karar sürecinde araştırmacılar, politikacılar, karar alıcılar ve tüm bireyler çalışmalarında istatistiki bilgileri etkin olarak kullanmaktadırlar.

İlk çağda bile insanlar bazı toplu olayları belirleme ihtiyacı duymuşlardır. Devletlerin kurulması ile birlikte insanlar sınır belirleme, vergi toplama, toprak dağılımına yönelik amaçlarla kayıt tutmaya başlamışlardır. Büyük bir coğrafyada, farklı ırklar, diller, dinler ve kültürler üzerindeki hakimiyetin devam ettirilmesinin koşullarından birisi şüphesiz kayıt sistemlerinin iyi olmasından kaynaklanmıştır.

CUMHURİYET ÖNCESİ

Orta Asya’da büyük uygarlıklar kuran Türk toplumları tarafından, Hindistan, Çin ve İran'da  bilgiye önem verilmiş, İlhanlılar ve Selçuklular döneminde nüfus sayımı çalışmaları yapılmıştır. Osmanlı yönetimince, kuruluş döneminden itibaren geliştirilen idari gelenekler arasında "kayıt sistemleri" de önemsenmiştir. Devlet organları içerisinde yer alan kurumlar tarafından idari ve mali fonksiyonlar yerine getirilirken; ayrıntılı, düzenli, sistematik yapıda belge ve defterlerle derlenmiştir. Ancak bu bilgiler istatistik değerlendirme amaçlı olmayıp, devletin idari ve mali fonksiyonlarının birer yan ürünü olarak ortaya çıkmıştır. Günümüzde bu bilgileri istatistik amaçlı olarak değerlendirebilmek için yoğun çalışmaların yapılması gerekmektedir.

Tarım ve araziye ait bilgi toplamak amacıyla 1326-1360 ve 1360-1389 yılları arasında toprak ve nüfus sayımları yapılmıştır. 1389 yılında kurulan "Defterhaneler"e ait kayıtlar kısmen de olsa istatistik ihtiva etmektedir. Kanuni Sultan Süleyman genel bir sayım yapılması için çalışmalar başlatmış, bu sayımın her yüzyılda bir tekrarlanmasına ilişkin maddenin Kanunname'de yer almasını sağlamıştır.

Osmanlı yönetiminin modern istatistiki bilgi ve yöntemlerden yararlanma çabaları 19. yüzyılda reform süreci ile başlamıştır. 1830 tarihli nüfus sayımı bunun ilk örneğidir. Tanzimat reformları sonucu merkeziyetçi yapıyı geliştiren Osmanlı yönetimi; eğitim, sağlık, haberleşme, ulaşım vb. alanlarda sorumluluklarını artırmış, dolayısıyla toplum hakkında daha sağlıklı ölçülebilir nitelikte bilgilere ihtiyaç duymuştur.

19. Yüzyılın ilk yıllarından itibaren, merkezi sisteme dayalı olarak, merkez ve taşrada istatistik büroları açılmış, çalışmaları takip ve kontrol etmek üzere merkezi bir organ kurulmuştur. 1891'de yürürlüğe giren "Bab-ı Ali İstatistik Encümeni Nizamnamesi" uyarınca Bab-ı Ali'de kurulan Merkezi İstatistik Encümeni ile istatistik hizmetleri kanuni bir esasa bağlanmıştır. 1918 yılında çıkarılan yeni bir kanunla istatistik faaliyetleri Sadaret'e bağlı İstatistik Müdüriyeti Umumiyesi bünyesinde toplanmış, uygulaması bir yıl devam ettikten sonra yürürlükten kaldırılmıştır. Önceki sistem Cumhuriyet dönemine kadar devam etmiştir.

CUMHURİYET DÖNEMİ 

1926 "Merkezi İstatistik Dairesi" kurulmuştur.

1930 1554 Sayılı Kanun ile "İstatistik Umum Müdürlüğü" adını almıştır.

1933 2203 Sayılı Kanun ile "İstatistik Umum Müdürlüğü"; görevlerini Umum Müdürü, Müşavirlik, Muavinlik ve 10 Şube ile sürdürmüştür.

1939 3656 Sayılı Kanun ile "Taşra Mıntıka Teşkilatı" ve "Fiyat İstatistikleri Müdürlüğü"nün teşkilata dahil edilmesi karara bağlanmıştır.

1945 Kurumun adı "İstatistik Genel Müdürlüğü" olarak değiştirilmiştir.

1950 5629 Sayılı Kanun ile 3656 ve 4644 Sayılı Kanunlardaki bazı kadrolar kaldırılarak yeni kadrolar ve yeni faaliyetlerin başlaması öngörülmüş, "Tetkik ve Araştırma Dairesi" kurulmuştur.

1952 "İstatistik Umum Müdürlüğü" adını tekrar almıştır.

1955 6534 Sayılı Kanun ile Genel Nüfus, Genel Tarım ve Genel İşyeri Sayımlarının hangi yıllarda yapılacağına dair hükümler getirilmiştir.

1960 "İstatistik Genel Müdürlüğü" olarak kurum adı tekrar değiştirilmiştir.

1962 Devlet Planlama Teşkilatının kurulması kararı ile birlikte 53 Sayılı Kanunla kurumda, "Devlet İstatistik Enstitüsü" adı altında yeni bir organizasyon kurulmuştur.

1984 219 Sayılı "DİE Başkanlığı'nın Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname" ile teşkilat yeniden yapılandırılmıştır.

1989-90 357, 367 ve 403 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler ile değişiklikler yapılarak yeni düzenlemeler yapılmıştır.

2005 5429 Sayılı Türkiye İstatistik Kanunu ile "Türkiye İstatistik Kurumu" kurulmuştur. Türkiye İstatistik Kurumu; İstatistik Konseyi ve Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı'ndan oluşmuştur.

Tüik Haberleri

  • ÖİB, PTT AŞ ve TÜİK'in yapısında düzenleme

    İş-Yaşam, 15 Temmuz 2018

    ÖİB, PTT AŞ ve TÜİK'in yapısında düzenleme

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) ve PTT AŞ'nin teşkilat ve görevlerine ilişkin esaslarda düzenlemeye gidildi. Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi

  • Toplanan inek sütü miktarı arttı

    İş-Yaşam, 13 Temmuz 2018

    Toplanan inek sütü miktarı arttı

    TÜİK, 2018 mayıs ayına ilişkin süt ve süt ürünleri üretimi verilerini açıkladı.Ülke genelinde toplanan inek sütü miktarı, mayısta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 13,2 artarak 915 bin 998 ton oldu

  • Enflasyon rakamları açıklandı

    İş-Yaşam, 03 Temmuz 2018

    Enflasyon rakamları açıklandı

    Son dakika... Enflasyon rakamları açıklandı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre haziran ayı enflasyonu aylık yüzde 2.61 oldu, yıllık yüzde 15.39, oldu. Aylık en yüksek artış yüzde 5,98 ile gıda ve alkolsüz içecekler grubunda oldu. Ana harcama grupları itibariyle 2018 yılı Haziran ayında endekste yer alan gruplardan, haberleşmede yüzde 4,76, ulaştırmada yüzde 2,66, ev eşyasında yüzde 2,24 ve eğlence ve kültürde yüzde 2,16 artış gerçekleşti

    Mayıs ayı konut satış rakamları belli oldu

    Emlak, 20 Haziran 2018

    Mayıs ayı konut satış rakamları belli oldu

    Türkiye genelinde mayıs ayında 119 bin 665 konut satışı gerçekleştirildi. Geçen ay satılan konut sayısı bir önceki aya göre yüzde 16,07, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,7 arttı

    Tavuk yumurtası üretimi nisanda azaldı

    İş-Yaşam, 14 Haziran 2018

    Tavuk yumurtası üretimi nisanda azaldı

    Türkiye'nin tavuk yumurtası üretimi nisanda bir önceki aya göre yüzde 3,3 azalarak 1,6 milyar adet olarak gerçekleşti

  • Türkiye, büyümede AB ve OECD'yi üçe katladı

    İş-Yaşam, 11 Haziran 2018

    Türkiye, büyümede AB ve OECD'yi üçe katladı

    Türkiye, bu yılın ilk çeyreğinde yakaladığı büyüme oranıyla Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin tamamını geride bırakırken, OECD'de de zirveyi bırakmadı. AB üyesi 28 ülkenin bu dönemdeki büyüme ortalaması yüzde 2,4, OECD ülkelerinin yüzde 2,6 olarak gerçekleşirken, Türkiye yüzde 7,4 ile bu rakamları 3'e katladı

  • Çevre için 31,8 milyar lira harcandı

    İş-Yaşam, 05 Haziran 2018

    Çevre için 31,8 milyar lira harcandı

    Çevresel harcamalar 2016 yılında 31,8 milyar lira olarak gerçekleşirken, bunun yüzde 76,1'i kamu sektörü, yüzde 23,9'u iş sektörü tarafından yapıldı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2016 yılına ilişkin çevre istatistiklerini açıkladı

  • Enflasyonun ne zaman düşeceğini açıkladı

    İş-Yaşam, 04 Haziran 2018

    Enflasyonun ne zaman düşeceğini açıkladı

    Son dakika... Ekonomiden sorumlu Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek, TÜİK tarafından açıklanan enflasyon rakamlarını değerlendirdi. Şimşek, enflasyondaki yükselişin büyük ölçüde baz etkileri ile petrol ve kur gibi dönemsel hareketleri yansıttığını belirtti. Şimşek, "Kısa vadede baz etkileriyle enflasyondaki artış devam edebilir, ancak para ve maliye politikalarının koordineli önlemleri ile yılın ikinci yarısında düşüş eğilimi başlayacak." ifadesini kullandı.

    Enflasyon rakamları açıklandı

    İş-Yaşam, 04 Haziran 2018

    Enflasyon rakamları açıklandı

    Son dakika... Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), mayıs ayı enflasyon rakamlarını açıkladı. Buna göre Mayıs ayında tüketici enflasyonu (TÜFE) yüzde 1.62 olarak gerçekleşti. Üretici enflasyonundaki artış ise yüzde 3.79 oldu. AA Finans'ın gerçekleştirdiği ankete katılan ekonomistler, mayıs ayında Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) yüzde 1,59 artmasını bekliyordu

    Ekonomi için kritik veri açıklandı

    İş-Yaşam, 31 Mayıs 2018

    Ekonomi için kritik veri açıklandı

    Türkiye İstatistik Kurumu nisan ayı dış ticaret rakamlarını açıkladı. İhracat nisan ayında 13.87 milyar dolar olurken, ithalat 20.56 milyar dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret açığı ise 6.69 milyar dolar oldu. Sonuçlar piyasa beklentilerine paralel geldi

  • Martta en fazla üretim ve teslimat linyitte oldu

    Enerji, 29 Mayıs 2018

    Martta en fazla üretim ve teslimat linyitte oldu

    Türkiye İstatistik Kurumu, mart ayına ilişkin katı yakıt istatistiklerini açıkladı. Katı yakıtlarda martta en fazla üretim ve teslimat linyit kömüründe gerçekleşti

  • ‘Ruhsatta azalma piyasayı dengeler’

    Emlak, 23 Mayıs 2018

    ‘Ruhsatta azalma piyasayı dengeler’

    TÜİK verilerine göre belediyeler tarafından yapı ruhsatı verilen bina sayısı, bu yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 23.5 azaldı, yapı ruhsatı verilen daire sayısı yüzde 41.9 geriledi

  • Türkiye'nin cari açığında "enerji" yük oldu

    Enerji, 17 Mayıs 2018

    Türkiye'nin cari açığında "enerji" yük oldu

    Türkiye'nin son 5 yılda 219,8 milyar dolar cari açık verirken, ülkenin enerji faturası 213 milyar doları buldu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) verilerinden derlenen bilgilere göre, Türkiye'nin geçen yıl cari açığı 47,4 milyar dolar olarak gerçekleşirken, 2013-2017 dönemini kapsayan 5 yılda bu rakam yaklaşık 220 milyar dolara ulaştı

    Gençlerin yüzde 51’i kazancından memnun

    İş-Yaşam, 17 Mayıs 2018

    Gençlerin yüzde 51’i kazancından memnun

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2017 yılı gençlik istatistiklerini açıkladı. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, Türkiye toplam nüfusu 2017 yılı sonu itibarıyla 80 milyon 810 bin 525 iken 15-24 yaş grubundaki genç nüfus 12 milyon 983 bin 97 oldu

    Sanayi üretimi rakamları açıklandı

    İş-Yaşam, 16 Mayıs 2018

    Sanayi üretimi rakamları açıklandı

    Sanayi üretimi bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 7,6 arttı

  • Kişi başı ortalama tasarruf 12 bin lirayı aştı

    İş-Yaşam, 16 Mayıs 2018

    Kişi başı ortalama tasarruf 12 bin lirayı aştı

    Tasarruf mevduatları, 2018 yılının ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 17,4 artarken, 970 milyar 365 milyon 511 bin liraya yükseldiği görüldü

  • İşsizlik oranı açıklandı

    İş-Yaşam, 15 Mayıs 2018

    İşsizlik oranı açıklandı

    TÜİK Şubat ayı işsizlik rakamlarını açıkladı. Buna göre Şubat ayında işsizlik oranı önceki yılın aynı dönemine göre 2 puan düşüşle yüzde 10.6 oldu

  • İş hayatına da anne eli değmeli

    İş-Yaşam, 12 Mayıs 2018

    İş hayatına da anne eli değmeli

    Annelik tartışmasız dünyanın en önemli ve en zor işi ancak istihdam piyasasında takdir edilmek yerine cezalandırılıyor. Tek çocuklu bir annne ömrü boyunca çocuksuz hemcinsinden yüzde 28 daha az kazanıyor. Türkiye'de annelerin sadece yüzde 30'u istihdam ediliyor

    TÜİK açıkladı! En kalabalık aileler bakın Türkiye'nin hangi şehrinde?

    Yaşam, 10 Mayıs 2018

    TÜİK açıkladı! En kalabalık aileler bakın Türkiye'nin hangi şehrinde?

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2017 yılı aile istatistiklerini açıkladı. TÜİK'in verilerine göre ortalama hanehalkı büyüklüğü 2017 yılında bir önceki yıla göre azaldı. İllere göre incelendiğinde; 2017 yılında ortalama hanehalkı büyüklüğünün en yüksek olduğu il, 6,4 kişi ile Şırnak oldu