KATEGORİLER

Yazının devamını okumak için tıklayınız...

TÜİK

Türkiye İstatistik Kurumu;

Resmi istatistiklerin üretimine ve organizasyonuna ilişkin temel ilkeleri ve standartları belirlemek; ülkenin ihtiyaç duyduğu alanlarda veri ve bilgilerin derlenmesini, değerlendirilmesini, gerekli istatistiklerin üretilmesini, yayımlanmasını, dağıtımını ve Resmi İstatistik Programında istatistik sürecine dâhil kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamaktadır.

İstatistik başlangıçta teknik bir disiplin olarak ele alınırken günümüzde bir bilim dalı olarak kendini kabul ettirmiş, ulusal ve uluslararası boyutta gelişmelerin temelini oluşturmuştur. Bilgi çağı olarak adlandırılan gelişmeler istatistiği evrensel bir konuşma dili konumuna getirmiştir.

Günümüzde ulusal ve uluslararası sosyal ve ekonomik gelişme hedeflerinin belirlenmesi ve bu hedeflerin başarısı güncel, güvenilir istatistiklerle sağlanmaktadır. Doğru bilgi, doğru yorum ve doğru karar sürecinde araştırmacılar, politikacılar, karar alıcılar ve tüm bireyler çalışmalarında istatistiki bilgileri etkin olarak kullanmaktadırlar.

İlk çağda bile insanlar bazı toplu olayları belirleme ihtiyacı duymuşlardır. Devletlerin kurulması ile birlikte insanlar sınır belirleme, vergi toplama, toprak dağılımına yönelik amaçlarla kayıt tutmaya başlamışlardır. Büyük bir coğrafyada, farklı ırklar, diller, dinler ve kültürler üzerindeki hakimiyetin devam ettirilmesinin koşullarından birisi şüphesiz kayıt sistemlerinin iyi olmasından kaynaklanmıştır.

CUMHURİYET ÖNCESİ

Orta Asya’da büyük uygarlıklar kuran Türk toplumları tarafından, Hindistan, Çin ve İran'da  bilgiye önem verilmiş, İlhanlılar ve Selçuklular döneminde nüfus sayımı çalışmaları yapılmıştır. Osmanlı yönetimince, kuruluş döneminden itibaren geliştirilen idari gelenekler arasında "kayıt sistemleri" de önemsenmiştir. Devlet organları içerisinde yer alan kurumlar tarafından idari ve mali fonksiyonlar yerine getirilirken; ayrıntılı, düzenli, sistematik yapıda belge ve defterlerle derlenmiştir. Ancak bu bilgiler istatistik değerlendirme amaçlı olmayıp, devletin idari ve mali fonksiyonlarının birer yan ürünü olarak ortaya çıkmıştır. Günümüzde bu bilgileri istatistik amaçlı olarak değerlendirebilmek için yoğun çalışmaların yapılması gerekmektedir.

Tarım ve araziye ait bilgi toplamak amacıyla 1326-1360 ve 1360-1389 yılları arasında toprak ve nüfus sayımları yapılmıştır. 1389 yılında kurulan "Defterhaneler"e ait kayıtlar kısmen de olsa istatistik ihtiva etmektedir. Kanuni Sultan Süleyman genel bir sayım yapılması için çalışmalar başlatmış, bu sayımın her yüzyılda bir tekrarlanmasına ilişkin maddenin Kanunname'de yer almasını sağlamıştır.

Osmanlı yönetiminin modern istatistiki bilgi ve yöntemlerden yararlanma çabaları 19. yüzyılda reform süreci ile başlamıştır. 1830 tarihli nüfus sayımı bunun ilk örneğidir. Tanzimat reformları sonucu merkeziyetçi yapıyı geliştiren Osmanlı yönetimi; eğitim, sağlık, haberleşme, ulaşım vb. alanlarda sorumluluklarını artırmış, dolayısıyla toplum hakkında daha sağlıklı ölçülebilir nitelikte bilgilere ihtiyaç duymuştur.

19. Yüzyılın ilk yıllarından itibaren, merkezi sisteme dayalı olarak, merkez ve taşrada istatistik büroları açılmış, çalışmaları takip ve kontrol etmek üzere merkezi bir organ kurulmuştur. 1891'de yürürlüğe giren "Bab-ı Ali İstatistik Encümeni Nizamnamesi" uyarınca Bab-ı Ali'de kurulan Merkezi İstatistik Encümeni ile istatistik hizmetleri kanuni bir esasa bağlanmıştır. 1918 yılında çıkarılan yeni bir kanunla istatistik faaliyetleri Sadaret'e bağlı İstatistik Müdüriyeti Umumiyesi bünyesinde toplanmış, uygulaması bir yıl devam ettikten sonra yürürlükten kaldırılmıştır. Önceki sistem Cumhuriyet dönemine kadar devam etmiştir.

CUMHURİYET DÖNEMİ 

1926 "Merkezi İstatistik Dairesi" kurulmuştur.

1930 1554 Sayılı Kanun ile "İstatistik Umum Müdürlüğü" adını almıştır.

1933 2203 Sayılı Kanun ile "İstatistik Umum Müdürlüğü"; görevlerini Umum Müdürü, Müşavirlik, Muavinlik ve 10 Şube ile sürdürmüştür.

1939 3656 Sayılı Kanun ile "Taşra Mıntıka Teşkilatı" ve "Fiyat İstatistikleri Müdürlüğü"nün teşkilata dahil edilmesi karara bağlanmıştır.

1945 Kurumun adı "İstatistik Genel Müdürlüğü" olarak değiştirilmiştir.

1950 5629 Sayılı Kanun ile 3656 ve 4644 Sayılı Kanunlardaki bazı kadrolar kaldırılarak yeni kadrolar ve yeni faaliyetlerin başlaması öngörülmüş, "Tetkik ve Araştırma Dairesi" kurulmuştur.

1952 "İstatistik Umum Müdürlüğü" adını tekrar almıştır.

1955 6534 Sayılı Kanun ile Genel Nüfus, Genel Tarım ve Genel İşyeri Sayımlarının hangi yıllarda yapılacağına dair hükümler getirilmiştir.

1960 "İstatistik Genel Müdürlüğü" olarak kurum adı tekrar değiştirilmiştir.

1962 Devlet Planlama Teşkilatının kurulması kararı ile birlikte 53 Sayılı Kanunla kurumda, "Devlet İstatistik Enstitüsü" adı altında yeni bir organizasyon kurulmuştur.

1984 219 Sayılı "DİE Başkanlığı'nın Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname" ile teşkilat yeniden yapılandırılmıştır.

1989-90 357, 367 ve 403 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler ile değişiklikler yapılarak yeni düzenlemeler yapılmıştır.

2005 5429 Sayılı Türkiye İstatistik Kanunu ile "Türkiye İstatistik Kurumu" kurulmuştur. Türkiye İstatistik Kurumu; İstatistik Konseyi ve Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı'ndan oluşmuştur.

Tüik Haberleri

  • Tüketici güven endeksinde düşüş

    İş-Yaşam, 20 Eylül 2018

    Tüketici güven endeksinde düşüş

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), eylül ayına ilişkin tüketici güven endeksini açıkladı.Tüketici güven endeksi, eylülde geçen aya göre yüzde 13,2 azaldı

  • Yabancılara konut satışında rekor!

    Emlak, 19 Eylül 2018

    Yabancılara konut satışında rekor!

    Kredili konut satışları, döviz kurlarının keskin yükseldiği Ağustos ayında yüzde 67.1 gibi yüksek oranda gerilerken, toplam konut satışlarındaki düşüş de yüzde 12.5'i buldu. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) verilerine göre, Türkiye genelinde konut satışları Ağustos ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 12.5 azalarak 105 bin 154 düzeyine geriledi. Yabancılara konut satışları ise yüzde 129.6 arttı

  • Kadınlarda istihdam oranı artıyor

    İş-Yaşam, 18 Eylül 2018

    Kadınlarda istihdam oranı artıyor

    Türkiye'de 15 ve daha yukarı yaştaki kadınların Haziran 2009'da yüzde 23,8 olan istihdam oranı 6,3 puanlık artışla bu yılın haziran ayında yüzde 30,1'e yükseldi

    Gelir dağılımı: En yüksek gelire sahip grubun payı arttı

    İş-Yaşam, 18 Eylül 2018

    Gelir dağılımı: En yüksek gelire sahip grubun payı arttı

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2017 yılına ilişkin Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması sonuçlarını açıkladı. Türkiye'de en yüksek gelire sahip yüzde 20'lik grubun toplam gelirden aldığı pay, 2017'de bir önceki yıla göre 0,2 puan artarak yüzde 47,4'e yükseldi. En düşük gelire sahip yüzde 20'lik grubun aldığı pay ise 0,1 puan artarak yüzde 6,3 oldu

    İşsizlik rakamları açıklandı

    İş-Yaşam, 17 Eylül 2018

    İşsizlik rakamları açıklandı

    Son dakika haberi... Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Haziran ayı işsizlik rakamlarını açıkladı. Buna göre haziran ayı işsizlik oranı yüzde 10,2 oldu. Mayıs ayı işsizlik rakamı 9,7 idi. Haziran ayında işsizlik oranı bir önceki yıla göre sabit kalırken genç işsizliği azaldı. Tarım ve inşaatta istihdam azalırken, sanayi ve hizmet sektöründe arttı

  • Ciro endeksleri arttı

    İş-Yaşam, 17 Eylül 2018

    Ciro endeksleri arttı

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), temmuz ayı ciro endekslerini açıkladı.Takvim etkisinden arındırılmış sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörleri toplam ciro endeksi, temmuzda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 26,9 artış gösterdi

  • Tarım ÜFE ağustosta arttı

    İş-Yaşam, 14 Eylül 2018

    Tarım ÜFE ağustosta arttı

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ağustos ayına ilişkin Tarım ÜFE verilerini açıkladı. Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarım ÜFE), ağustosta bir önceki aya göre yüzde 1,91 arttı

  • Hayvansal üretim istatistikleri açıklandı

    İş-Yaşam, 14 Eylül 2018

    Hayvansal üretim istatistikleri açıklandı

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), haziran ayına ilişkin hayvansal üretim istatistiklerini açıkladı. Türkiye'de büyükbaş sayısı, haziran sonu itibarıyla 17 milyon 338 bin olarak belirlendi

    TÜİK Türkiye'deki araçların toplam katettiği yolu açıkladı

    Otomobil, 11 Eylül 2018

    TÜİK Türkiye'deki araçların toplam katettiği yolu açıkladı

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2016 yılı ‘Taşıt-kilometre İstatistikleri’ verisini açıkladı. Türkiye'de 2016 yılında trafiğe kayıtlı motorlu kara taşıtları tarafından 280 milyar 993 milyon kilometre yol katedildi

    Büyüme böyle dengelendi

    İş-Yaşam, 10 Eylül 2018

    Büyüme böyle dengelendi

    Dolar kurunun 4 liradan 4.80'e çıkıp ardından durulduğu ikinci çeyrekte yatırımlarda ve inşaatta ciddi fren görüldü. Sanayi ikinci çeyrekte büyümeye devam etti. Ancak devreye devletin harcamaları ve ihracat girdi. İki kalem de büyümeye 1'er puan katkı yaptı. Rakamlar ithalat yerine ihracata dayalı üretim ekonomisine geçileceğinin sinyalini verdi. Rahim AK'ın analizi

  • En ucuz telefon nerede satılıyor?

    Teknoloji, 03 Eylül 2018

    En ucuz telefon nerede satılıyor?

    TÜİK’in verilerine göre Türkiye’de telefon fiyatları son bir yılda yüzde 36.5 yükseldi. Peki cep telefonu fiyatları en çok hangi illerde arttı? Fiyat düşüşünde birinciliği hangi şehirler kaptı? Habertürk’ten Necdet Çalışkan’ın haberi…

  • Enflasyon rakamları açıklandı

    İş-Yaşam, 03 Eylül 2018

    Enflasyon rakamları açıklandı

    Son dakika... Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Ağustos ayı enflasyon rakamlarını açıkladı. Buna göre, TÜFE'de 2018 yılı Ağustos ayında bir önceki aya göre yüzde 2,30, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 12,29, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 17,90 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 12,61 artış gerçekleşti. Ana harcama grupları itibariyle 2018 yılı Ağustos ayında endekste yer alan gruplardan, ev eşyasında yüzde 4,56, ulaştırmada yüzde 4,45, konutta yüzde 3,85 ve haberleşmede yüzde 2,63 artış gerçekleşti. ÜFE ise aylık yüzde 6.6 arttı, yıllık bazda ÜFE yüzde 32'yi aştı. Üretici fiyatlarındaki en yüksek artış imalat ve enerjide geldi

  • Tüm sektörel güven endeksleri Ağustos'ta düştü

    İş-Yaşam, 27 Ağustos 2018

    Tüm sektörel güven endeksleri Ağustos'ta düştü

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ağustos ayına ilişkin sektörel güven endekslerini yayımladı.Hizmet sektörü güven endeksi ağustosta yüzde 4,2, perakende ticaret sektörü güven endeksi yüzde 4 ve inşaat sektörü güven endeksi yüzde 10,7 düştü

    Temmuz'da en çok kazandıran euro oldu

    Para, 09 Ağustos 2018

    Temmuz'da en çok kazandıran euro oldu

    TÜİK verilerine göre finansal yatırım araçlarında en yüksek aylık reel getiri, yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ile indirgendiğinde yüzde 1,07, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde ise yüzde 2,30 oranlarıyla Euro’da gerçekleşti. Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde; yatırım araçlarından Amerikan Doları yüzde 1,04 oranında yatırımcısına kazandırırken; mevduat faizi (brüt) yüzde 0,58, külçe altın yüzde 1,89, BIST 100 endeksi yüzde 3,02 ve devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) yüzde 4,33 oranında yatırımcısına kaybettirdi

    Bir yılda 3.3 milyon tanıştı ama …

    Teknoloji, 08 Ağustos 2018

    Bir yılda 3.3 milyon tanıştı ama …

    TÜİK Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması 2018 sonuçlarını açıkladı. Türkiye’de bilgisayar kullananların oranı yüzde 56’dan yüzde 59’a, internet kullananların oranı ise yüzde 66’dan yüzde 73’e kadar çıktı. Peki hayatında hiç bilgisayar veya internet kullanmayanların sayısı ne oldu? Habertürk’ten Necdet Çalışkan’ın haberi...

  • Kur artışını sadece iki sektör yansıttı

    İş-Yaşam, 03 Ağustos 2018

    Kur artışını sadece iki sektör yansıttı

    Yüzde 0,55 artan temmuz ayı enflasyon rakamında artışın yarısı kur kaynaklı ulaştırmadan geldi. Diğer yarı ise mobilya ve oteller kaynaklı oldu. Talep düşünce tüccar ve esnaf kurdaki maliyet artışını fiyatlara yansıtamadı. Mobilya ve oteller dışında tüccar ve esnaf kur artışını sineye çekti

  • Son bir yılda en çok onun fiyatı arttı

    Teknoloji, 03 Ağustos 2018

    Son bir yılda en çok onun fiyatı arttı

    TÜİK’in açıkladığı verilere göre Temmuz 2018’de yıllık enflasyon yüzde 15 oldu. Yıllık enflasyon kura bağlı maliyet artışının da etkisiyle akıllı telefonlarda ise yüzde 40’ı buldu. Habertürk’ten Necdet Çalışkan’ın haberi…

  • Enflasyon rakamları açıklandı

    İş-Yaşam, 03 Ağustos 2018

    Enflasyon rakamları açıklandı

    Son dakika... Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Temmuz ayı enflasyon rakamlarını açıkladı. Buna göre Temmuz'da tüketici enflasyonu beklentilerin oldukça altına inerek yüzde 0.55 oldu. Yıllık enflasyon ise yüzde 15.85 ile 2004 yılından beri en yüksek seviyesine ulaştı. Öte yandan geçtiğimiz yıldan bu yana bakıldığında en yüksek artış yüzde 24.21 ile ulaştırma sektöründe görüldü. Bu artış yaklaşan Kurban Bayramı öncesinde ulaşım maliyetlerinin geçen seneki bayrama göre ciddi oranda yükseldiğini ortaya koyuyor.