KATEGORİLER

Yazının devamını okumak için tıklayınız...

TÜİK

Türkiye İstatistik Kurumu;

Resmi istatistiklerin üretimine ve organizasyonuna ilişkin temel ilkeleri ve standartları belirlemek; ülkenin ihtiyaç duyduğu alanlarda veri ve bilgilerin derlenmesini, değerlendirilmesini, gerekli istatistiklerin üretilmesini, yayımlanmasını, dağıtımını ve Resmi İstatistik Programında istatistik sürecine dâhil kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamaktadır.

İstatistik başlangıçta teknik bir disiplin olarak ele alınırken günümüzde bir bilim dalı olarak kendini kabul ettirmiş, ulusal ve uluslararası boyutta gelişmelerin temelini oluşturmuştur. Bilgi çağı olarak adlandırılan gelişmeler istatistiği evrensel bir konuşma dili konumuna getirmiştir.

Günümüzde ulusal ve uluslararası sosyal ve ekonomik gelişme hedeflerinin belirlenmesi ve bu hedeflerin başarısı güncel, güvenilir istatistiklerle sağlanmaktadır. Doğru bilgi, doğru yorum ve doğru karar sürecinde araştırmacılar, politikacılar, karar alıcılar ve tüm bireyler çalışmalarında istatistiki bilgileri etkin olarak kullanmaktadırlar.

İlk çağda bile insanlar bazı toplu olayları belirleme ihtiyacı duymuşlardır. Devletlerin kurulması ile birlikte insanlar sınır belirleme, vergi toplama, toprak dağılımına yönelik amaçlarla kayıt tutmaya başlamışlardır. Büyük bir coğrafyada, farklı ırklar, diller, dinler ve kültürler üzerindeki hakimiyetin devam ettirilmesinin koşullarından birisi şüphesiz kayıt sistemlerinin iyi olmasından kaynaklanmıştır.

CUMHURİYET ÖNCESİ

Orta Asya’da büyük uygarlıklar kuran Türk toplumları tarafından, Hindistan, Çin ve İran'da  bilgiye önem verilmiş, İlhanlılar ve Selçuklular döneminde nüfus sayımı çalışmaları yapılmıştır. Osmanlı yönetimince, kuruluş döneminden itibaren geliştirilen idari gelenekler arasında "kayıt sistemleri" de önemsenmiştir. Devlet organları içerisinde yer alan kurumlar tarafından idari ve mali fonksiyonlar yerine getirilirken; ayrıntılı, düzenli, sistematik yapıda belge ve defterlerle derlenmiştir. Ancak bu bilgiler istatistik değerlendirme amaçlı olmayıp, devletin idari ve mali fonksiyonlarının birer yan ürünü olarak ortaya çıkmıştır. Günümüzde bu bilgileri istatistik amaçlı olarak değerlendirebilmek için yoğun çalışmaların yapılması gerekmektedir.

Tarım ve araziye ait bilgi toplamak amacıyla 1326-1360 ve 1360-1389 yılları arasında toprak ve nüfus sayımları yapılmıştır. 1389 yılında kurulan "Defterhaneler"e ait kayıtlar kısmen de olsa istatistik ihtiva etmektedir. Kanuni Sultan Süleyman genel bir sayım yapılması için çalışmalar başlatmış, bu sayımın her yüzyılda bir tekrarlanmasına ilişkin maddenin Kanunname'de yer almasını sağlamıştır.

Osmanlı yönetiminin modern istatistiki bilgi ve yöntemlerden yararlanma çabaları 19. yüzyılda reform süreci ile başlamıştır. 1830 tarihli nüfus sayımı bunun ilk örneğidir. Tanzimat reformları sonucu merkeziyetçi yapıyı geliştiren Osmanlı yönetimi; eğitim, sağlık, haberleşme, ulaşım vb. alanlarda sorumluluklarını artırmış, dolayısıyla toplum hakkında daha sağlıklı ölçülebilir nitelikte bilgilere ihtiyaç duymuştur.

19. Yüzyılın ilk yıllarından itibaren, merkezi sisteme dayalı olarak, merkez ve taşrada istatistik büroları açılmış, çalışmaları takip ve kontrol etmek üzere merkezi bir organ kurulmuştur. 1891'de yürürlüğe giren "Bab-ı Ali İstatistik Encümeni Nizamnamesi" uyarınca Bab-ı Ali'de kurulan Merkezi İstatistik Encümeni ile istatistik hizmetleri kanuni bir esasa bağlanmıştır. 1918 yılında çıkarılan yeni bir kanunla istatistik faaliyetleri Sadaret'e bağlı İstatistik Müdüriyeti Umumiyesi bünyesinde toplanmış, uygulaması bir yıl devam ettikten sonra yürürlükten kaldırılmıştır. Önceki sistem Cumhuriyet dönemine kadar devam etmiştir.

CUMHURİYET DÖNEMİ 

1926 "Merkezi İstatistik Dairesi" kurulmuştur.

1930 1554 Sayılı Kanun ile "İstatistik Umum Müdürlüğü" adını almıştır.

1933 2203 Sayılı Kanun ile "İstatistik Umum Müdürlüğü"; görevlerini Umum Müdürü, Müşavirlik, Muavinlik ve 10 Şube ile sürdürmüştür.

1939 3656 Sayılı Kanun ile "Taşra Mıntıka Teşkilatı" ve "Fiyat İstatistikleri Müdürlüğü"nün teşkilata dahil edilmesi karara bağlanmıştır.

1945 Kurumun adı "İstatistik Genel Müdürlüğü" olarak değiştirilmiştir.

1950 5629 Sayılı Kanun ile 3656 ve 4644 Sayılı Kanunlardaki bazı kadrolar kaldırılarak yeni kadrolar ve yeni faaliyetlerin başlaması öngörülmüş, "Tetkik ve Araştırma Dairesi" kurulmuştur.

1952 "İstatistik Umum Müdürlüğü" adını tekrar almıştır.

1955 6534 Sayılı Kanun ile Genel Nüfus, Genel Tarım ve Genel İşyeri Sayımlarının hangi yıllarda yapılacağına dair hükümler getirilmiştir.

1960 "İstatistik Genel Müdürlüğü" olarak kurum adı tekrar değiştirilmiştir.

1962 Devlet Planlama Teşkilatının kurulması kararı ile birlikte 53 Sayılı Kanunla kurumda, "Devlet İstatistik Enstitüsü" adı altında yeni bir organizasyon kurulmuştur.

1984 219 Sayılı "DİE Başkanlığı'nın Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname" ile teşkilat yeniden yapılandırılmıştır.

1989-90 357, 367 ve 403 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler ile değişiklikler yapılarak yeni düzenlemeler yapılmıştır.

2005 5429 Sayılı Türkiye İstatistik Kanunu ile "Türkiye İstatistik Kurumu" kurulmuştur. Türkiye İstatistik Kurumu; İstatistik Konseyi ve Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı'ndan oluşmuştur.

Tüik Haberleri

  • Konut satışları ekimde yüzde 19.2 arttı

    Emlak, 21 Kasım 2018

    Konut satışları ekimde yüzde 19.2 arttı

    Ekimde konut satışları yüzde 19,2 oranında artış gösterdi. Yabancıya satışta büyüme ise yüzde 134,4 oldu. İpotekli konut satışları ise bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 79,1 oranında azalış göstererek 8 bin 65'e geldi. Yaklaşık 75 bin konut ilk defa satıldı

  • Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi ekimde geriledi

    İş-Yaşam, 20 Kasım 2018

    Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi ekimde geriledi

    Türkiye İstatistik Kurumu, ekim ayına ilişkin YD-ÜFE verilerini açıkladı.Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE), ekimde bir önceki aya kıyasla yüzde 7,45 geriledi.

  • Yapı ruhsatı verilen yapıların yüz ölçümü azaldı

    Emlak, 20 Kasım 2018

    Yapı ruhsatı verilen yapıların yüz ölçümü azaldı

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ocak-eylül dönemine ilişkin yapı izin istatistiklerini açıkladı. Belediyeler tarafından yapı ruhsatı verilen bina sayısı, bu yılın üçüncü çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 41,4 azaldı

    Perakende satış hacmi azaldı

    İş-Yaşam, 19 Kasım 2018

    Perakende satış hacmi azaldı

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), eylül ayına ilişkin perakende satış hacmi endekslerini açıkladı.Perakende satış hacmi, eylülde bir önceki aya göre yüzde 4,6 azalış gösterdi.

    Bu kış yüzde 42 daha pahalı

    Otomobil, 16 Kasım 2018

    Bu kış yüzde 42 daha pahalı

    Kışın kendini hissettirmesiyle birlikte, olumsuz hava koşullarında sorunsuz yol almak isteyen araç sahipleri servislerin yolunu tuttu. Fakat, bu yıl otomobillerine kış bakımı yaptırmayı planlayanları geçmiş yıllara kıyasla daha yüksek fiyatlar bekliyor. Öyle ki, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, yedek parça ekipman fiyatları Ekim 2018'de geçen yılın aynı ayına göre yüzde 71, tamir ve bakım ücretleri de yüzde 42 oranında arttı. Tamir ve bakımdaki işçilik ücretleri ise aynı dönemde yüzde 12.4 oranında yükselmiş durumda. Yiğitcan Yıldız'ın haberi...

  • İşsizlik rakamları açıklandı

    İş-Yaşam, 15 Kasım 2018

    İşsizlik rakamları açıklandı

    Son dakika haberi... Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Ağustos ayı işsizlik rakamlarını açıkladı. Buna göre Ağustos ayı işsizlik oranı yüzde 11,1 oldu. Tarım ve inşaatta istihdam azalırken, sanayi ve hizmet sektöründe arttı

  • Tarım-ÜFE Ekim'de arttı

    İş-Yaşam, 14 Kasım 2018

    Tarım-ÜFE Ekim'de arttı

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2018 yılı Ekim ayı tarım ürünleri üretici fiyat endeksi (Tarım-ÜFE) verilerini açıkladı. Tarım-ÜFE Ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 0,88 arttı

  • Yumurta üretimi azaldı

    İş-Yaşam, 13 Kasım 2018

    Yumurta üretimi azaldı

    Tavuk yumurtası üretimi Eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 1.9 azalarak 1.6 milyar adet olarak gerçekleşti

    Türkiye'de yaklaşık 2,7 milyon kişi göç etti

    İş-Yaşam, 13 Kasım 2018

    Türkiye'de yaklaşık 2,7 milyon kişi göç etti

    Türkiye'de geçen yıl 2 milyon 684 bin 820 kişi kentler arasında göç etti. Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre, 2017'de 2 milyon 684 bin 820 kişi yaşadığı şehri değiştirdi. Bu nüfusun yüzde 49'unu erkekler, yüzde 51'ini ise kadınlar oluşturdu

    Kırmızı et üretimi üçüncü çeyrekte arttı

    İş-Yaşam, 12 Kasım 2018

    Kırmızı et üretimi üçüncü çeyrekte arttı

    Toplam kırmızı et üretimi kurban bayramının gerçekleştiği üçüncü çeyrekte bir önceki çeyreğe göre yüzde 27,4, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 0,4 oranında arttı

  • Ekimde en fazla reel getiri DİBS'ten

    İş-Yaşam, 08 Kasım 2018

    Ekimde en fazla reel getiri DİBS'ten

    Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde, ekim ayında en fazla reel getiri devlet iç borçlanma senetlerinden (DİBS) sağlandı

  • Türkiye'de kişi başı tasarruf 15 bin liraya dayandı

    İş-Yaşam, 06 Kasım 2018

    Türkiye'de kişi başı tasarruf 15 bin liraya dayandı

    Türkiye'de tasarruf mevduatları, ocak-eylül döneminde geçen yılın sonuna göre yüzde 26,6 artarak 1,2 trilyon liraya yükselirken, kişi başı tasarruf miktarı 15 bin liraya yaklaştı

  • Enflasyonda en kötü geride kaldı mı?

    Para, 06 Kasım 2018

    Enflasyonda en kötü geride kaldı mı?

    Ekim ayında tüketici fiyatları yüzde 2.67 ile beklentilerin üzerinde arttı. Yıllık enflasyon da yüzde 25.24’e yükseldi. Habertürk yazarı Abdurrahman Yıldırım enflasyon verilerini yorumladı

    Zengin nereye harcadı, orta direğin cebini ne yedi?

    İş-Yaşam, 03 Kasım 2018

    Zengin nereye harcadı, orta direğin cebini ne yedi?

    16 yıl önce bütçenin yüzde 11.2'si benzin otomobil ve yol parasına giderken bu tutar yüzde 16.4'e tırmandı. Gıdanın payı yüzde 22'den 15.8'e indi. Türkiye boğazından kestiğini benzin ve otomobile yatırdı. Zengin lüks otomobil, orta direk cep telefonu aldı. Fakirin geliri kira ve yolda eridi. Rahim Ak'ın analizi

    Trafikteki taşıt sayısı 579 bin 276 arttı

    İş-Yaşam, 02 Kasım 2018

    Trafikteki taşıt sayısı 579 bin 276 arttı

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), eylül ayına ilişkin motorlu kara taşıtları istatistiklerini açıkladı. Türkiye'de ocak-eylül döneminde 742 bin 465 taşıtın trafiğe kaydı yapıldı, 163 bin 189 taşıtın ise trafikten kaydı silindi, böylece trafikteki toplam taşıt sayısı 579 bin 276 arttı

  • Tüketim harcamalarının 4'te 1'i İstanbul'da

    İş-Yaşam, 01 Kasım 2018

    Tüketim harcamalarının 4'te 1'i İstanbul'da

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2017 yılı hanehalkı tüketim harcaması (bölgesel) araştırmasının sonuçlarını açıkladı.Türkiye’de geçen yıl toplam tüketim harcamalarının yüzde 24,8'i İstanbul'daki hanehalklarınca gerçekleştirildi

  • Enerji ithalatı faturası yüzde 15,5 arttı

    Enerji, 31 Ekim 2018

    Enerji ithalatı faturası yüzde 15,5 arttı

    Türkiye'nin enerji ithalatı faturası eylülde geçen yılın aynı ayına göre yüzde 15,5 artarak 3 milyar 694 milyon 658 bin dolar oldu

  • Ekonomik güven endeksi azaldı

    İş-Yaşam, 31 Ekim 2018

    Ekonomik güven endeksi azaldı

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ekim ayına ilişkin ekonomik güven endeksini açıkladı. Buna göre, ekonomik güven endeksi, bu ay eylüle göre yüzde 4,8 azalarak 71'den 67,5 değerine düştü. Ekonomik güven endeksindeki düşüş, tüketici, hizmet ve perakende ticaret sektörü güven endekslerindeki azalmadan kaynaklandı.

    Dış ticaret açığı Eylül'de yüzde 77.1 azaldı

    Para, 31 Ekim 2018

    Dış ticaret açığı Eylül'de yüzde 77.1 azaldı

    Türkiye İstatistik Kurumu ile Ticaret Bakanlığı işbirliğiyle oluşturulan geçici dış ticaret verilerine göre; ihracat 2018 yılı Eylül ayında, 2017 yılının aynı ayına göre yüzde 22.4 artarak 14 milyar 456 milyon dolar, ithalat yüzde 18.3 azalarak 16 milyar 326 milyon dolar oldu