Yörelere göre kahvaltı çeşitleri
Dünyanın neresinde olursanız olun güne başlamanın en iyi yolu Türk kahvaltısıdır.
Türk kahvaltısı doyurucudur, ama hafiftir, size ihtiyacınız olan tüm enerjiyi verir, böylece bütün gün fazla acıkmazsınız. Çok zengindir, çeşit boldur, vejeteryan ve vegan dostudur, ancak et sevenler için de güzel öneriler sunar. Kısacası her damak zevkine hitap edebilir. Bölgesel olarak lezzetleri farklılık gösterse de ülke genelinde her kahvaltıda mutlaka olan tadlar vardır. Tek başına ya da kalabalık bir aileyle, fark etmez, bizde mutlaka kahvaltı hazırlanır, herkes masaya çağırılır ve her yöreye göre içeriği değişse de zenginliği baki kalır. Tipik yöresel kahvaltılar nasıl oluyor, gelin bakalım.
Sadece kahvaltıdan bahsetmek bile keyiftir
Anadolu’da kahvaltı sofralarının hazırlanması da yapılması da keyiftir ki bahsi bile insanın yüzünde gülümsemeye yol açar. Dünyanın tüm kültürlerinde kahvaltı önemlidir ama bizim zenginliğimiz pek görülmez.
İnce belli bardakta demlenen siyah çay, yöresine göre değişen peynir çeşitleri, domates-biber kızartması, söğüş doğranan salatalığın zeytinyağı ve karabiberle soslanması, tahin pekmez ve bal kaymak gibi ayrılmaz ikililer her sofranın baş tacıdır. Tereyağı ve mevsimine göre çeşit çeşit reçeller, yeşil ve yine zeytinyağı gezdirilmiş siyah zeytin, elbette taze ya da kızarmış ekmeksiz kahvaltı olmaz; ya da simit…
Türkiye’de kahvaltının bir diğer vazgeçilmezi yumurtadır. Kıvamına göre değişen haşlanmış, sahanda ya da biber ve domatesle menemen mutlaka sofranın ortasındadır. Acuka gibi çeşniler, sucuk ve pastırma gibi et ürünleri ve gözleme ya da börek de kahvaltının tamamlayıcılarıdır. Şahane bir kahvaltıda ne olmalı?
Serpme kahvaltı
Türk mutfağında kahvaltı serpme olarak kurulur, geniş bir sofrada tüm çeşitler yer alır ve çoğu zaman aile, dost sohbetleri eşliğinde saatlerce sürer. Doyanlar bile son bir bal-kaymak ya da çeyrek simit arası peynirle eşlik etmeye devam eder.
Serpme kahvaltı son yıllarda çoğu restoran ve kafede sunulsa da evde kurulanla dışardaki kahvaltılar arasında pek fark olmaz. Masa ne kadar kalabalıksa, sofra ne kadar çeşitliyse, o kadar kahvaltı olur.
Kahve altı
Türk geleneklerinin kahvaltılarının olmazsa olmazı ise Türk kahvesi keyfidir. Pek çok kişi bilmez ama kahvaltı kelimesi “kahve” ve “altı” kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Kahve türleri arasında en sertlerden biri olan Türk kahvesi boş mideyle içilmemesi tavsiye edildiğinden kahveye altlık anlamında kahvaltı denmiştir. Kahvaltı ve kahvenin ardından öğlen yemeğinin es geçilmesi ve erken akşam yemeği de oldukça normal karşılanır.
Ege kahvaltısı
Ege bölgesindeki kahvaltı genel olarak yeşillikler, Ege’ye özgü peynirler ve zeytinyağının ağır bastığı sofralardır. Kekik, nane gibi taze otlarla ve zeytinyağı ile süslenmiş İzmir tulumu ve Ezine peyniri masanın ortasındadır. Boyoz da yine kıyı Ege’deki kahvaltıların en önemli tatlarından biridir.
Ege’deki kahvaltıların en temel özelliği meyve ve sebzelerin, yeşilliklerin ağırlıkta olmasıdır. Yine taze meyvelerden yapılan rengarenk reçeller de bölgenin alameti farikasıdır. Kayısı, portakal, mandalina, vişne reçelleri ve incir, dut marmelatları sofrayı renklendirir. Balıkesir kahvaltısında ne yenir?
Karadeniz kahvaltısı
Eşi benzeri, yöre dışında bulunamayan bir diğer kahvaltı seremonisi de Karadeniz’e aittir. Mıhlamayı, kızarmış ekmekle sahandan alıp yemek zaten başlı başına bir tören gibidir. Kaygana, turşu kavurması, mısır ekmeği, çeşit çeşit pideler, yöresel peynirlerle Karadeniz’de kahvaltı sofrasından kalkmak neredeyse mümkün değildir. Vakfıkebir ekmeğine yerel tereyağını sürüp üzerine de Anzer balını sürdüğünüzde, hayatınızın en muhteşem lezzet deneyimini yaşayabilirsiniz.
Karadeniz’in sahil kesiminin kahvaltı kültürü çok gelişmiştir, özellikle de yaylalardan gelen doğal ürünlerle. Sadece bir kez deneyimlediğinizde de neden insanların bunca yolu bir kahvaltı için geldiklerini anlıyorsunuz.
Van kahvaltısı
Tüm ülkeye mal olmuş, Anadolu topraklarının en zengin sofrası olarak kabul edilen Van yöresindeki kahvaltıların pek çok şehirde muadilleri sunulur. Ancak Van’daki kahvaltının özelliği, tüm sofranın doğal ve taze ürünlerden oluşmasıdır.
Otlu peynir, yabani sarımsak, geleneksel Van çöreği, yumurtanın un ve tereyağı ile pişirildiği murtuğa, geleneksel bir helva olan kavut gibi çeşitleri yöre dışında bulmak çok kolay değildir.
Van kahvaltısı her ne kadar ünlü olsa da Van dışında gerçek sofrayı bulabilmek, Van’a gitmekten daha zor olabilir. En iyisi yerinde tatmaktır.
Antep kahvaltısı
Dünyanın en ünlü kahvaltılarından biri Gaziantep bölgesine aittir. Anadolu’da oldukça sık görülen, kahvaltıda çorba ikramı, Antep’te Beyran ile yapılır. Yanında katmer, nohut dürüm, ciğer, sahan kaymağı, muhammara, yumurta piyazı başta olmak üzere Gaziantep’te yöreye özgü lezzetler, insanları kilometrelerce kat edip bu muazzam kahvaltıya gelmeye ikna edebilir.