Dolabınızdaki yumurtaların bozulup bozulmadığını nasıl anlarsınız?

Bozuk yumurta sadece tadınızı ka&ccedil;ırmaz, sağlığınızı da riske atabilir. Yumurtaların bayatladığını anlamak i&ccedil;in evde uygulayabileceğiniz birka&ccedil; pratik y&ouml;ntemle kendinizi ve sevdiklerinizi koruyabilirsiniz. YUMURTA BOZULUR MU? Evet bozulur. Bozuk yumurta yemenin bir&ccedil;ok riski olsa da, asıl risk ishal, kusma ve ateşe neden olabilen salmonella kontaminasyonudur. Bu y&uuml;zden belirtileri bilmek ve yumurtaların bozuk olup olmadığını nasıl anlayacağınızı bilmek &ouml;nemlidir . İster kızartılmış, ister &ccedil;ırpılmış, ister haşlanmış veya fırında pişirilmiş olsun, yumurta (ve pastırma) kahvaltı yiyeceklerinin kralıdır. Yumurtayla yapamayacağınız &ccedil;ok az şey vardır. Sağlıklı kolesterolle (yani HDL kolesterol&uuml;yle) dolu taze bir yumurta yaklaşık 78 kalori , 6 gram protein i&ccedil;erir ve iyi bir D vitamini ve kolin kaynağıdır. Ancak &ccedil;iğ yumurtalarla ilgili zor olabilecek bir şey, yumurtanın tazeliğini belirlemektir. Yemek pişirirken taze yumurta kullanmak esastır ve kirli bir yumurtayı tespit etmek, &ouml;rneğin bozuk tavuğu tespit etmek kadar kolay olmasa da, yumurtanın bozuk olup olmadığını anlamak i&ccedil;in kullanabileceğiniz birka&ccedil; farklı yol vardır. YUMURTANIN BOZULUP BOZULMADIĞINI NASIL ANLARSINIZ? 1. İLK ADIM SON KULLANMA TARİHİ Bu &ccedil;ok basit bir şey gibi g&ouml;r&uuml;nebilir, ancak yumurta kartonlarının &uuml;zerindeki son kullanma tarihini kontrol etmek, yumurtaların bozuk olup olmadığını anlamanın ilk adımıdır. 2. SU TESTİ Bir bardağa ya da derin bir kaseye su koyun ve yumurtayı i&ccedil;ine bırakın. - Yumurta dibe yatay şekilde batıyorsa: Tazedir.- Ucu yukarı bakacak şekilde dik duruyorsa: T&uuml;ketmeden &ouml;nce dikkatli olun, artık bayatlamaya başlamıştır.- Su y&uuml;zeyine &ccedil;ıkıyorsa: Bozulmuş demektir. Kesinlikle t&uuml;ketmeyin! 3. G&Ouml;RSEL KONTROL Yumurta kartonunda nasıl g&ouml;r&uuml;n&uuml;yorlar? - Herhangi biri &ccedil;atlamışsa, bunları bozuk olarak kabul etmeli ve atmalısınız. - Bir yumurtayı kırdığınızda, &ccedil;&uuml;r&uuml;me belirtileri ve pembe veya yeşil renk bozulması olup olmadığına bakın. Bunlardan birini g&ouml;r&uuml;rseniz atın. Ancak, yeşil halkalı sert haşlanmış bir yumurtayı yemek sorun olmaz. 4. KOKU TESTİ Yumurtayı kırdığınızda k&ouml;t&uuml;, &ccedil;&uuml;r&uuml;k ya da keskin bir koku alıyorsanız bu a&ccedil;ık bir işarettir. - Taze yumurtanın neredeyse hi&ccedil; kokusu yoktur.- Bozuk yumurta ise genellikle &ccedil;&uuml;r&uuml;k k&uuml;k&uuml;rt benzeri ağır bir koku yayar. 5. SES TESTİ (&Ccedil;ALKALAMA) Yumurtayı kulağına g&ouml;t&uuml;r&uuml;p hafif&ccedil;e sallarsan: - &Ccedil;ok sıvı bir ses geliyorsa i&ccedil;indeki yapılar bozulmuş olabilir, bayat ya da bozuk olabilir.- Taze yumurtalar &ccedil;alkalanınca pek ses &ccedil;ıkarmaz. BOZUK YUMURTA YEMENİN SAĞLIĞA OLUMSUZ ETKİLERİ NELERDİR? 1. GIDA ZEHİRLENMESİ (SALMONELLA) Salmonella adlı bakteri bozuk yumurtalarda yaygın olarak bulunur. Belirtiler genellikle 6-48 saat i&ccedil;inde ortaya &ccedil;ıkar: - Karın ağrısı- İshal- Ateş- Bulantı, kusma- Baş ağrısı ve kas ağrısı 2. BAĞIRSAK VE MİDE SORUNLARI - Midede kramp ve yanma hissi oluşabilir.- Sıvı kaybı (dehidrasyon) yaşanabilir, &ouml;zellikle ishal uzun s&uuml;rerse. 3. BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ ZAYIFLAR - V&uuml;cut zararlı bakteriyle savaşmaya &ccedil;alışırken bağışıklık sistemi zayıflayabilir.- Diğer enfeksiyonlara karşı a&ccedil;ık hale gelinmesi m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. 4. NADİREN G&Ouml;R&Uuml;LEN CİDDİ KOMPLİKASYONLAR &Ccedil;ok şiddetli vakalarda: - Kan dolaşımına bakteri karışabilir (bakteriyemi)- Organ yetmezliği gibi ciddi sonu&ccedil;lar olabilir. EN &Ccedil;OK KULLANILAN YUMURTA SAKLAMA Y&Ouml;NTEMLERİ NELERDİR? 1. BUZDOLABINDA SAKLAMA Kabuklu olarak: Yumurtaları orijinal karton kutusunda, buzdolabının orta rafında saklamak en yaygın y&ouml;ntemdir. - Karton kutu, yumurtayı ışık ve kokudan korur.- Yumurtaların sivri ucu aşağı bakacak şekilde yerleştirilmesi, hava keseciğinin yerini sabit tutar. Yıkanmadan: Yumurtaların kabuğundaki doğal koruyucu tabaka (bloom) bozulmamalıdır. Bu y&uuml;zden saklamadan &ouml;nce yıkamamak gerekir. İdeal saklama s&uuml;resi: 3-5 hafta 2. DONDURARAK SAKLAMA - Yumurtalar kabuksuz olarak dondurulmalıdır.- Sarı ve beyaz birlikte &ccedil;ırpılarak ya da ayrı ayrı dondurulabilir.- K&uuml;&ccedil;&uuml;k saklama kaplarına ya da buz kalıplarına koyulabilir.- Sarısı tek başına dondurulacaksa, az miktarda tuz (tuzlu tarifler i&ccedil;in) ya da şeker (tatlı tarifler i&ccedil;in) eklenmesi kıvamı korur. İdeal saklama s&uuml;resi: 1 yıla kadar 3. ODA SICAKLIĞINDA SAKLAMA Avrupa &uuml;lkelerinde yaygın olan bu y&ouml;ntem, yumurtaların yıkanmadan, serin ve kuru ortamda birka&ccedil; hafta saklanmasına dayanır. UYARI: T&uuml;rkiye de tavsiye edilmez &ccedil;&uuml;nk&uuml; soğuk zincir kırıldığında salmonella riski artar. İdeal saklama s&uuml;resi: 1-2 hafta (maksimum) G&ouml;rsel Kaynak: istockphoto