Yeni statü sembolü: Kara lastik

Erkekler neden babet giyiyor?

Sevin ya da sevmeyin erkek modası artık kadın modasıyla ilişkilendirilen unsurları giderek daha fazla benimsiyor. Büyük çantalar, bol paça rahat pantolonlar, küçük saatler gibi babetler de erkeklerin radarında artık, ama konumuz tam olarak bu değil.

45 bin liralık Tom Ford babeti eski usül cizlaviti hatırlattı

Tom Ford son koleksiyonunda tanıttığı kauçuğa benzer yapısıyla dikkat çeken erkek balerin babetine tam tamına 990 sterlin (45 bin lira) fiyat biçmiş. Herkesin zevkine uygun değil elbette, ama kendinizi podyumdan fırlamış gibi hissediyormuşsunuz. Sosyal medyanın yalancısıyız.

Sosyal medya bu ayakkabıdan alan erkeklerin de kadınlar gibi bazı aksesuarlara takıntılı olabileceğini gösteren paylaşımlarla dolu. Önce dalga geçip sonra arzusunun önüne geçemeyen, alıp eve getirdikten sonra nasıl göründüğü konusunda kararsız kalan ve takipçi kitlesinden icazet almak isteyen kişilerle dolu.

Ancak ironik olan bu babetin bariz bir şekilde mest, kara lastik, ankara lastiği, lastik galoş, cizlavit ya da cizlavet diye bilinen, hakkında çocukken giymeyen yok gibidir diye iddialı bir cümle bile kurabileceğimiz, genelde köylünün tarlada çalışmak için dayanıklı ve kolay bulduğu, pek çok şehirlinin de şeffaf olanlarını deniz ayakkabısı diye sevdiği eskimeyen lastik ayakkabılara benzemesi.

Tarlalarda giyilen kara lastik Amerika’da moda olmuş

Modadaki cinsiyet sınırları her geçen gün iyice bulanıklaşıyor. Günümüzün şık erkekleri geleneksel baba figürünün benimsediği hantal erkek giyiminden ziyade kişisel ifadeye ilgi gösteriyor. Balerin babet, kalıplaşmış geleneksel erkek algısını reddedip daha yumuşak, daha özgür, daha rahat ve minimalist bir estetiği tercih eden erkekler tarafından benimseniyor. Pek çok kadın, balerin babetlerin erkeklerde müthiş güzel durduğunu düşünüyor.

Cinsiyetsiz durduğu kesin...

Kimler tercih ediyor?

Bu ayakkabılar, var olmak için sert olmaya gerek duymayan erkekliğin sembolü. En son 68. Grammy Ödül töreninde kırmızı halıda Harry Styles, Bad Bunny ve Jacob Elordi hem estetik hem de politik bir ifade biçimi olarak balerin babet giydiler.

Babete yüklenen farklı anlamlar

Başlangıçta Balenciaga ve JW Anderson gibi markalar tarafından denenen bu akım artık küresel bir fenomene dönüştü. 2026 yılında balerin babet giymeyi tercih etmek artık sadece estetik bir tercih değil aynı zamanda bilinçli olarak tarihi bir simgeye atıfta bulunma eylemi olarak da görülüyor: Düz ayakkabının zarafet ve güçle eşanlamlı olduğu 16. yüzyılın aristokrasisine bir gönderme...

Kim Kardashian da lastik ayakkabı satıyor

Gene biz kara lastik modasına dönecek olursak, Kim Kardashian’ın markası Skims de “minimalizm ve konfor” adı altında, jelly adını verdiği lastik, kauçuk, suya dayanıklı, parlak ayakkabılar üretmeye başladı. Aşağıda resimlerini gördüğünüz ayakkabılar kesin tanıdık gelecek. Küçükken hepimizin denizde ya da karada giydiği kara lastiğin şeffaf olanları. Resimler Skims markasının web sitesinden alındı. Fiyatı Tom Ford gibi acımasız değil: 7500 lira civarında.

Moda sektöründe minimalizm esintileri

İşin garip kısmı bir zamanlar hurda lastiklerden geri dönüşümle üretilen ve yoksulluğun simgesi gibi görülen ve genellikle köylülerin tarlada giydiği kara lastiğin, minimalizm adı altında Tom Ford'da 45 bin liraya Kardashian'da 7 bin 500 liraya satılıyor oluşu.

Yöreye göre cızlavut, cizlavit, cızlavet, gızlavet olan kara lastiğin hikayesi

İsveçli iki kardeş 1893 yılında İsveç’in Gislaved şehrinde aynı ismi taşıyan bir oto lastik fabrikası kurarlar. Hurda lastikleri değerlendirmek içinse tek kalıp şeklinde tabanı ile birlikte preslenen ve bağcıklara benzeyen desenleri olan bir ayakkabı türü yaparlar. 1930lu yıllarda tarlalarda ağır şartlarda çalışan ve alım gücü düşük olan Anadolu halkı için Türkiye'ye getirilen bu ayakkabılar çok sattı. Su işlemiyor, çamur geçmiyor, yırtılmıyordu, en önemlisi ucuzdu. İçi kırmızı astarlı olanları kışın soğuğunda ayakları korurken, astarsız versiyonları yaz sıcağında köylünün tarladaki vazgeçilmezi oldu. 1980’lerle birlikte şehre göç hızlandığında ve piyasayı sentetik spor ayakkabılar girdiğinde cızlavetin satışları azaldı. Ancak Anadolu’da birçok köyde hala bu ayakkabıları görmek mümkün. Ayrıca gislaved lastikleri de hala satışta.

Yıllarca yoksulluğun simgesi olan gösterişsiz kara lastiğin, bugün Amerikan sosyetesinin statü sembolüne dönüşmesi sizce de çok ilginç değil mi?